Wat Mon Sai Non

วัดม่อนทรายนอน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหลวงใต้ อำเภองาว จังหวัดลำปาง ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 6 ไร่ 1 งาน 88 ตารางวา วัดม่อนทรายนอน หรือ วัดดอย ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2386 ในสมัยพระยาน้อยอินท์ เจ้าผู้ปกครองนครลำปาง ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ชื่อของวัดมาจากชื่ดอยม่อนทรายนอน ซึ่งมีตำนานเล่าว่าอดีตของพระพุทธเจ้าที่เสวยพระชาติเป็นทรายคำหรือเนื้อทราย เมื่อนายพรานออกป่าล่าสัตว์และได้พบทรายคำจึงไล่ล่า ทรายคำได้วิ่งหนีโดยได้คาบมะม่วงลูกหนึ่งไว้ด้วยความเหน็ดเหนื่อยจึงได้หยุดนอนพักและได้คายมะม่วงลูกนั้นไว้บนม่อนดอยลูกหนึ่ง ซึ่งต่อมาม่อนดอยลูกนั้นจะได้ชื่อว่า ม่อนทรายนอน และมะม่วงลูกนั้นได้เจริญงอกงามกลายเป็นต้นใหญ่ วัดประดิษฐานองค์พระธาตุม่อนทรายนอน…