พจนานุกรมราก

ตี

ti · dtii · /tiː˧/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩦ (ตี), ลาว ຕີ (ตี), ไทลื้อ ᦎᦲ (ตี), ไทใหญ่ တီ (ตี)

คำเมือง · Northern: ตี ᨲᩦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป
timeprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2ตบเบา ๆ

ตบเบา ๆ
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Striking lightly: to pat. probable · น่าจะใช่

3บุให้เข้ารูป

บุให้เข้ารูป
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Striking to shape: to beat metal. probable · น่าจะใช่

4แผ่ให้แบน

แผ่ให้แบน
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And to beat flat. probable · น่าจะใช่

5ทำให้เกิดเสียง

ทำให้เกิดเสียง
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: Striking names the sound it makes. probable · น่าจะใช่

6กด, ประทับ

กด, ประทับ
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Bringing down to press: to stamp. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ตีพิมพ์
ti-phim
issue
พิมพ์หนังสือ, พิมพ์ด้วยแท่นพิมพ์
lit. hit + print
กด + รูป
V+N
also filed under พิมพ์
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: wiktionary lists it as an example of this sense
verified · ตรวจแล้ว

7ทำให้เข้ากัน

ทำให้เข้ากัน
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Beating things together until they combine. probable · น่าจะใช่

8กำหนด

กำหนด
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Setting a figure down hard — ตีราคา, to price. probable · น่าจะใช่

9ทิ้งให้เห็น

ทิ้งให้เห็น
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Putting a thing out to be seen. probable · น่าจะใช่

10ชักว่าวให้ไปในทิศทางที่ตนต้องการ

ชักว่าวให้ไปในทิศทางที่ตนต้องการ
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Working a kite across the wind. probable · น่าจะใช่

11วิธีนับเวลาในเวลากลางคืน หลังเที่ยงคืน ตั้งแต่ 1 นาฬิกา ถึง 6 นาฬิกา เรียกว่า ตี 1 ถึง ตี

วิธีนับเวลาในเวลากลางคืน หลังเที่ยงคืน ตั้งแต่ 1 นาฬิกา ถึง 6 นาฬิกา เรียกว่า ตี 1 ถึง ตี 6, แต่ตี 6 นิยมเรียกว่า ย่ำรุ่ง
timeprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 5 ([RID sense 5 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The small hours counted by the strokes that mark them — ตีหนึ่ง, ตีสอง. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 19

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
การโจมตี
kan-chom-ti
attack; incursion; striking
คำอาการนามของ โจมตี
คำอาการนามของ โจม + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
N+V
ตีหน้า
ti-na
แกล้งทำสีหน้าให้ผิดจากใจจริง
hit + before
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา
V+N
ตีความ
ti-khwam
interpret
ชี้หรือกำหนดความหมาย
hit + -ness
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + เรื่อง
V+N
ตีวง
ti-wong
ล้อมวง
hit + zone
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + รูปเขียนมีเส้นล้อมรอบไม่มีเหลี่ยม
V+N
มาลาตี
ma-la-ti
มะลิชนิดหนึ่ง
mood + hit
ดอกไม้ + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
N+V
ตีเกลียว
ti–kliao
หมุนบิดให้เชือกเขม็งขึ้น
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + สิ่งที่มีลักษณะเป็นรอยพันหรือบิดโด
V+N
โจมตี
chom-ti
attack; assail; fight
ใช้กำลังบุกเข้าตี
สิ่งที่ตามปรกติมียอดเป็นลอมอย่างซุ + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
N+V
ขันตี
khan-ti
ความอดกลั้นต่อสิ่งที่ไม่พอใจ, ความอดทน
bowl + hit
ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
N+V
ตีกรรเชียง
ti-kan-chiang
กิริยาที่นั่งหันหน้าไปทางท้ายเรือแล้วใช้มือเหนี่ยวกรรเชียงพุ้ยน้ำให้เรือเคลื่อนไป, กรรเชียง ก็ว่า
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + เครื่องพุ้ยน้ำให้เรือเคลื่อนไป รูป
V+N
ตีสนิท
ti-sa-nit
befriend
เข้าไปทำเป็นสนิทชิดชอบเพื่อหวังผลอย่างใดอย่างหนึ่ง
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + อย่างใกล้ชิด
qualityV+ADJ
ตีกิน
ti-kin
ฉวยโอกาสเอาประโยชน์ที่ไม่ควรจะได้
hit + eat
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + เคี้ยว
V+V
การตี
kan-ti
drive; striking; strike
คำอาการนามของ ตี
งาน + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
N+V
ตีโต้
ti-to
ตีกลับไป (ในการเล่นกีฬา)
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + ชื่อมีดชนิดหนึ่ง สันหนา หัวโต
V+N
ตีแผ่
ti-phae
เปิดเผยรายละเอียด, ขยายเรื่องที่ปกปิดให้รู้ทั่วกัน
hit + suffuse
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + คลี่ขยายกระจายออกไปให้มีลักษณะแบนร
V+V
ตีขนาบ
ti-kha-nap
ประกบเข้ามาทั้ง 2 ข้าง
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + ประกบเข้าให้แน่น
V+V
ตีลังกา
ti-lang-ka
หกคะเมนหงายหลังม้วนเอาหัวกลับขึ้น
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + ชื่อเกาะอันเป็นที่ตั้งของประเทศศรี
V+PROP
ตีกลับ
ti-klap
ย้อนกลับคืนผู้ส่ง (ใช้แก่หนังสือหรือจดหมาย)
hit + back
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + ตรงกันข้ามกับภาวะเดิมหรือทิศทางเดิ
V+V
ตีรวน
ti-ruan
แสดงกิริยาหรือวาจาชวนวิวาท, รวน ก็ว่า
เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ + เอาเนื้อสดหรือปลาสดเป็นต้นที่หั่นเ
V+V
ทุบตี
thubti
ทำร้ายร่างกายด้วยการทุบ ตี เตะ ต่อย เป็นต้น
hammer + hit
ใช้ของแข็งเช่นค้อนหรือสิ่งที่มีลัก + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ
V+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 18
การตี การโจมตี ตีกรรเชียง ตีกลับ ตีกิน ตีขนาบ ตีความ ตีพิมพ์ ตีรวน ตีลังกา ตีวง ตีสนิท ตีหน้า ตีเกลียว ตีแผ่ ตีโต้ ทุบตี โจมตี
เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

ติ
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

พิมพ์  พระพิมพ์ พิมพ์ใจ เครื่องพิมพ์ แม่พิมพ์ โรงพิมพ์
หน้า  กองหน้า ขายหน้า งามหน้า ตราหน้า ตั้งหน้า ต่อหน้า นายหน้า น้ำหน้า รับหน้า วางหน้า สีหน้า หน้าชา
ความ  ความขัน ความขาว ความคม ความคิด ความงาม ความชา ความชุม ความช้า ความดำ ความดี ความตาย ความทุกข์
วง  กลวง ตั้งวง พลวง ยางวง วงกบ วงจร วงรี วงวาร วงเงิน วงแตก วงใน เขาวง
เกลียว  เกลียวคอ เกลียวหวาน
กิน  กินตัว กินน้ำ กินบุญ กินลม กินเมือง กินเลี้ยง กินเส้น กินแรง กินใจ ของกิน หากิน เกาะกิน
การ  กรรมการ การกก การกบ การกลับ การกอง การกา การกำ การกิน การขน การขวาง การขอ การขัด
กลับ  กลับคำ กลับใจ หนองกลับ

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

ยังต้องตรวจ · open questions