สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tacᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩢ᩠ᨯ (ตัด), ลาว ຕັດ (ตัด), ไทลื้อ ᦶᦎᧆ (แตด), ไทดำ ꪔꪰꪒ (ตัด), ไทใหญ่ တတ်း (ตั๊ต), อาหม 𑜄𑜄𑜫 (ตต์), จ้วง daet
คำเมือง · Northern: ตัด ᨲᩢ᩠ᨯ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตัดกิเลส tat-ki-let | ดับกิเลสได้สิ้นเชิง โดยปริยายหมายถึง ลักษณะที่คล้ายคลึ + เครื่องทำใจให้เศร้าหมอง ได้แก่ โลภ V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ข้าวหลามตัด khao-lam-tat | ข้าวเหนียวนึ่งอัดใส่ถาดโรยถั่วทอง ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน มักกินกับข้าวหมาก ข้าวเหนียวที่บรรจุในกระบอกไม้ไผ่แล + ทำให้ขาดด้วยของมีคม N+V |
| ตัดสิน tat-sin | settle ลงความเห็นชี้ขาด cut + wealth ทำให้ขาดด้วยของมีคม + เงิน V+N |
| การผ่าตัด kan-pha-tat | section คำอาการนามของ ผ่าตัด คำอาการนามของ ผ่า + ทำให้ขาดด้วยของมีคม N+V |
| การตัด kan-tat | คำอาการนามของ ตัด งาน + ทำให้ขาดด้วยของมีคม N+V |
| ตัดราคา tat-ra-kha | ลดราคาให้ต่ำกว่าคู่แข่งขัน cut + price ทำให้ขาดด้วยของมีคม + มูลค่าของสิ่งของที่คิดเป็นเงินตรา V+N |
| ตัดต่อ tat-to | ตัดฟิล์มภาพยนตร์ เทปบันทึกภาพ เป็นต้น ที่ไม่ติดต่อกัน แล้วนำมาต่อกันเพื่อให้เป็นไปตามที่ต้องการ cut + a ทำให้ขาดด้วยของมีคม + ชื่อแมลงขนาดกลางถึงขนาดใหญ่หลายวงศ V+N |
| ตัดใจ tat-chai | ห้ามใจไม่ให้คิดในเหตุที่เกิดขึ้น, ห้ามใจไม่ให้คิดอีกต่อไป cut + heart ทำให้ขาดด้วยของมีคม + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ V+N |
| ผ่าตัด pha-tat | operate ผ่าส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายแล้วตัดเอาส่วนที่เสียออก เพื่อรักษาโรคตามหลักศัลยกรรม เป็นต้น split + cut ทำให้แยกออกจากกันตามยาวด้วยมีดหรือ + ทำให้ขาดด้วยของมีคม V+V |
| ตัดรอน tat-ron | ตัดไมตรี, ตัดความสัมพันธ์ ทำให้ขาดด้วยของมีคม + ตัดหรือฟันให้เป็นท่อน ๆ V+V |
| ตัดขาด tat-khat | เลิกติดต่อคบหากัน cut + blow ทำให้ขาดด้วยของมีคม + แยกออกจากกันเพราะถูกดึง ตัด หรือฉี V+V |
| ตัดประเด็น tat-pra-den | ตัดข้อความสำคัญบางเรื่องที่หยิบยกขึ้นพิจารณาออก cut + issue ทำให้ขาดด้วยของมีคม + ข้อความสำคัญของเรื่องที่แยกหยิบยกข V+N |
| ตัดพ้อ tat-pho | พูดต่อว่าด้วยความน้อยใจ ทำให้ขาดด้วยของมีคม + พูดต่อว่าด้วยความน้อยใจ V+V |
| ตัดทอน tat-thon | reduce ทำให้ลดลงหรือทำให้สั้นลง ทำให้ขาดด้วยของมีคม + ตัดหรือหั่นให้เป็นท่อน V+V |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.