พจนานุกรมราก

ตาย

tai · dtaai · /taːj˧/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taːjᴬ², จากไทดั้งเดิม *p.taːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩣ᩠ᨿ (ตาย), อีสาน ตาย, ลาว ຕາຍ (ตาย), ไทลื้อ ᦎᦻ (ตาย), ไทดำ ꪔꪱꪥ (ตาย), ไทขาว ꪔꪱꪥ, ไทแดง ꪔꪱꪥ, ไทใหญ่ တၢႆ (ตาย), ไทใต้คง ᥖᥣᥭ (ตาย), คำตี้ တ︀ၢဲႈ, พ่าเก တ︀ႝ (ตย์), อาหม 𑜄𑜩 (ตย์), จ้วง dai, จ้วงแบบจั่วเจียง tai หรือ hai; เทียบเบดั้งเดิม *ɗaːjᴬ¹, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *(m-)aCay (“ตาย”)

คำเมือง · Northern: ตาย ᨲᩣ᩠ᨿ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1สิ้นใจ, สิ้นชีวิต, ไม่เป็นอยู่ต่อไป, สิ้นสภาพของการมีชีวิต

สิ้นใจ, สิ้นชีวิต, ไม่เป็นอยู่ต่อไป, สิ้นสภาพของการมีชีวิต
motionprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เคลื่อนไหวไม่ได้

เคลื่อนไหวไม่ได้
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Dead in the sense of not moving. probable · น่าจะใช่

3ไม่เดินเพราะเครื่องเสียหรือหยุดเป็นต้น

ไม่เดินเพราะเครื่องเสียหรือหยุดเป็นต้น
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: A machine that has stopped. probable · น่าจะใช่

4ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว

ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Stuck on one number and not shifting. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ตายตัว
tai-tua
คงที่อยู่อย่างนั้น
lit. demise + form
ยืนแต้มอยู่อย่างเดียว + รูป
V+N
also filed under ตัว
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.21, next 0.04
probable · น่าจะใช่

5ลักษณะที่ประตูในการเล่นการพนันบางประเภท เช่น โป ถั่ว ไม่ออกเลย หรือนาน ๆ จึงจะออกสักครั้งห

ลักษณะที่ประตูในการเล่นการพนันบางประเภท เช่น โป ถั่ว ไม่ออกเลย หรือนาน ๆ จึงจะออกสักครั้งหนึ่ง
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: A gate in โป or ถั่ว that never comes up. probable · น่าจะใช่

6ผิดตามที่กติกากำหนดไว้ในการเล่นกีฬาหรือการละเล่นบางชนิด

ผิดตามที่กติกากำหนดไว้ในการเล่นกีฬาหรือการละเล่นบางชนิด
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 5 ([RID sense 5 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And a move that breaks the rules: dead, out. probable · น่าจะใช่

7คำประกอบท้ายประโยคหรือหน้าประโยค หมายความว่า แย่, เต็มที, ยิ่งนัก

คำประกอบท้ายประโยคหรือหน้าประโยค หมายความว่า แย่, เต็มที, ยิ่งนัก
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Bleached to an intensifier — awfully, terribly. probable · น่าจะใช่

8คำเปล่งเสียงแสดงความตกใจหรือประหลาดใจเป็นต้น

คำเปล่งเสียงแสดงความตกใจหรือประหลาดใจเป็นต้น
motionprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 7 ([RID sense 7 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: And standing alone as a cry of shock: ตาย! probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
พ่องตาย
phong-tai
ใช้แสดงความโกรธ ไม่พอใจ หรือไม่เห็นชอบด้วย
ใช้แสดงความโกรธ ไม่พอใจ หรือไม่เห็ + คำเปล่งเสียงแสดงความตกใจหรือประหลา
INTJ+V
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: gloss similarity 0.18, next 0.08
probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 20

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
ใบตาย
bai-tai
คำพ้องความของ มรณบัตร
leaf + demise
ส่วนของพืชที่ติดอยู่กับกิ่งหรือลำต + สิ้นใจ
N+V
เงื่อนตาย
nguean-tai
เงื่อนที่ผูกแล้วแก้ยาก
knot + demise
เชือกหรือเส้นด้ายเป็นต้นที่ผูกกันเ + สิ้นใจ
N+V
ความตาย
khwam-tai
death; end; ending
คำอาการนามของ ตาย
-ness + demise
เรื่อง + สิ้นใจ
N+V
ตายด้าน
tai-dan
หมดความรู้สึกทางสัมผัส, ไม่มีความรู้สึกเหมือนอย่างที่เคยมี
สิ้นใจ + ฝ่าย
V+N
ไพ่ตาย
phai-tai
ไพ่ในมือที่รอเข้าตองเข้าเศียรอยู่แต่ไม่มีใครทิ้งให้หรือเขาทิ้งให้คนอื่นซึ่งตนไม่มีสิทธิ์เก็บมาใช้ได้ เช่น ไพ่ตายคามือ
เครื่องเล่นการพนันอย่างหนึ่ง ทำด้ว + สิ้นใจ
N+V
ตายรัง
tai-rang
ในที่สุดก็ต้องหวนกลับมาอยู่กับครอบครัวตามเดิม
demise + nest
สิ้นใจ + ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Shorea siam
V+N
จะตาย
cha-tai
มาก
will + demise
คำกร่อนของคำหน้าซึ่งซ้ำกับคำหลังใน + สิ้นใจ
ไม้ตาย
mai-tai
ท่าสำคัญในการต่อสู้กระบี่กระบองหรือมวยซึ่งทำให้ฝ่ายปรปักษ์ไม่สามารถจะสู้ได้อีก, ตรงข้ามกับ ไม้เป็น
wood + demise
คำรวมเรียกพืชทั่วไป โดยปรกติมีราก + สิ้นใจ
N+V
ยืนต้นตาย
yuen-ton-tai
อาการที่ต้นไม้บางชนิดเช่นต้นตาล ต้นลาน ตายแล้วแต่ยังไม่ล้ม
เรียกต้นไม้ใหญ่ที่มีผลและมีอายุยืน + สิ้นใจ
N+V
เพื่อนตาย
phuean-tai
เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์หรือยอมตายแทนกันได้
friend + demise
คำใช้แทนคำว่า เขา + สิ้นใจ
PRON+V
เส้นตาย
sen-tai
deadline
วันเวลาที่กำหนดเป็นขั้นเด็ดขาด
mark + demise
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + สิ้นใจ
N+V
ปิดตาย
pit-tai
ปิดตลอดไป
shut + demise
กันหรือกั้นไว้ไม่ให้เผยออก + สิ้นใจ
V+V
หน้าตาย
na-tai
หน้าเฉยเหมือนไม่มีความรู้สึก
before + demise
ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + สิ้นใจ
N+V
จับตาย
chap-tai
จับตัวมาให้ได้แม้ว่าจะต้องฆ่า
grab + demise
อาการที่ใช้มือแตะต้องสิ่งใดสิ่งหนึ + สิ้นใจ
V+V
ของตาย
khong-tai
สิ่งที่ได้แน่นอน
by + demise
สิ่งต่าง ๆ + สิ้นใจ
N+V
สู้ตาย
su-tai
สู้อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน
combat + demise
เอาชนะกันด้วยกำลังกาย อาวุธ หรือสต + สิ้นใจ
V+V
การตาย
kan-tai
คำอาการนามของ ตาย
งาน + สิ้นใจ
N+V
ตายใจ
tai-chai
หลงเชื่ออย่างไม่สงสัย
demise + heart
สิ้นใจ + สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ
V+N
คำตาย
kham-tai
คำสระสั้นที่ไม่มีตัวสะกดพวกหนึ่ง และคำในมาตรา กก กด กบ
word + demise
เสียงพูด + สิ้นใจ
N+V
เกี่ยงตาย
kiang–tai
เลี่ยงไปทางตาย, ยอมตาย
อาการที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมทำเพราะก + สิ้นใจ
V+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 22
การตาย ของตาย ความตาย คำตาย จะตาย จับตาย ตายด้าน ตายตัว ตายรัง ตายใจ ปิดตาย พ่องตาย ยืนต้นตาย สู้ตาย หน้าตาย เกี่ยงตาย เงื่อนตาย เพื่อนตาย เส้นตาย ใบตาย ไพ่ตาย ไม้ตาย
เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

ใต้
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ตัว  การทำตัว กินตัว ขอตัว ขาดตัว ขายตัว คุณตัว ชื่อตัว ตัวกลาง ตัวขาว ตัวดำ ตัวตั้ง ตัวนำ
ใบ  ทองใบ ผ้าใบ ใบจักร ใบดำ ใบบุญ ใบเลี้ยง ใบแดง ใบไม้ ไม้ใบ
เงื่อน  เงื่อนเป็น เงื่อนไข
ความ  ความขัน ความขาว ความคม ความคิด ความงาม ความชา ความชุม ความช้า ความดำ ความดี ความทุกข์ ความนำ
ด้าน  ด้านรี หน้าด้าน
รัง  กุดรัง รังนก รังแก รังไข่ โนนรัง
จะ  จะจะ จะนะ
ไม้  ต้นไม้ ท่าไม้ ป่าไม้ ลูกไม้ หน้าไม้ เนื้อไม้ ใบไม้ ไม้ขาว ไม้ต้น ไม้น้ำ ไม้มือ ไม้ยา

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

ยังต้องตรวจ · open questions