ใต้ · tai-2

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง dawj, จ้วงแบบจั่วเจียง dawj; เทียบเบดั้งเดิม *ɗaːwᴬ²

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปทางทิศตะวันออก

ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปทางทิศตะวันออก

bodyprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 6 ([RID sense 6 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: The lower country is the south — downriver, as เหนือ is upriver. probable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2ที่อยู่ในที่หรือฐานะต่ำกว่าสิ่งอื่นเมื่อมีการเปรียบเทียบกัน

ที่อยู่ในที่หรือฐานะต่ำกว่าสิ่งอื่นเมื่อมีการเปรียบเทียบกัน

bodyprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 6 ([RID sense 6 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Below in rank rather than in space. probable · น่าจะใช่

3ไม่อยู่เหนือ

ไม่อยู่เหนือ

bodyprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 6 ([RID sense 6 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: Not above. probable · น่าจะใช่

4ต่ำกว่าพื้นผิวระดับหรือเกณฑ์

ต่ำกว่าพื้นผิวระดับหรือเกณฑ์

bodyprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 6 ([RID sense 6 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Below a surface, a level, a standard. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
ใต้ดิน tai-din	ที่อยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน lit. under + soil ต่ำกว่าพื้นผิวระดับหรือเกณฑ์ + ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4 คือ N+N also filed under ดิน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว

คำประกอบ · compound

meaning, and why

ใต้ดิน

tai-din

ที่อยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน

lit. under + soil

ต่ำกว่าพื้นผิวระดับหรือเกณฑ์ + ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4 คือ

N+N

also filed under ดิน

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: wiktionary lists it as an example of this sense

entityverified · ตรวจแล้ว

5ที่ตั้งอยู่ มาจาก หรือไปทางทิศใต้

ที่ตั้งอยู่ มาจาก หรือไปทางทิศใต้

bodyprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Of the south, or coming from it. probable · น่าจะใช่

6ข้างล่าง

ข้างล่าง

bodyprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Declared root: ใต้ 'below' — taken as the origin, with 'south' derived from it, as เหนือ 'above' gives 'north'. Downriver is south in this kingdom.

7tai as an element in place names

ใช้ประกอบชื่อสถานที่

toponymplacestandard · ทั่วไป

Used to build place names. Not listed as a sense by the RID, but 11 of this head's dictionary-attested compounds are place-name definitions (ชื่อตำบล / ชื่ออำเภอ / ชื่อเขต). Strongly northern: 78 of the 5333 wats in the northern registry carry it, and 82 entries of the segmentation dictionary.

grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: A place is named for the feature it has — the feature stands in for the location. That is metonymy rather than metaphor: the marsh, the field, the creek is actually there, and the name points at it. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
จันจว้าใต้ chan-chwa-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแม่จัน จังหวัด + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
คลองท่อมใต้ khlong-thom-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดกระบี่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
ครบุรีใต้ khon-bu-ri-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
เสม็ดใต้ sa-met-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองชลบุรี จั + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
สะเมิงใต้ sa-moeng-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
สำราญใต้ sam-ran-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสามชัย จังหวัดกาฬสินธุ์ lit. enjoy + tai as an element in place names สุขสบาย + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ V+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
เวียงใต้ wiang-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เมืองที่มีกำแพงล้อม + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว
ริมใต้ rim-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ lit. border + tai as an element in place names ชาย + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว
ทรายกองดินใต้ sai-kong-din-tai	ชื่อแขวงหนึ่งในเขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร ชื่อแขวงหนึ่งในเขตคลองสามวา กรุงเท + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
อ่าวลึกใต้ ao-luek-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดกระบี่ + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ PROP+N head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymverified · ตรวจแล้ว
บ้านใต้ ban-tai	ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี lit. home + tai as an element in place names ที่อยู่อาศัย + ใช้ประกอบชื่อสถานที่ N+N also filed under บ้าน head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 7: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense toponymentityverified · ตรวจแล้ว

attested in 78 of 5333 northern wats — A counted edge, re-derivable from wats_north.json. verified · ตรวจแล้ว

⚑ open question: This sense is NOT in the RID's own sense list. It is added on counted evidence — 11 place-name compounds — and which literal sense it grew out of has not been argued, so it carries no EXTENDS edge yet.

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 7

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
แอฟริกาใต้ aep-fri-ka-tai	ประเทศในแอฟริกาใต้ ทวีปทางตอนกลางของโลก อยู่ทางตะวันต + ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท PROP+N
แสงใต้ saeng-tai	ออโรราที่ขั้วโลกใต้ light + under ความสว่าง + ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท entityN+N
ขั้วโลกใต้ khua-lok-tai	บริเวณปลายสุดของแกนโลกใต้ ที่มีละติจูด 90 องศาใต้ บริเวณปลายสุดของแกนโลกเหนือและใต้ท + ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท entityN+N
เอเชียใต้ e-chia-tai	South Asia กลุ่มประเทศที่ตั้งอยู่บนอนุทวีปอินเดีย (โดยหลักคือ อินเดีย ปากีสถาน บังกลาเทศ เนปาล และภูฏาน) และในมหาสมุทรอินเดีย (โดยหลักคือ ศรีลังกา และมัลดีฟส์) PROP+N
มหาสมุทรใต้ mhasmuthrt	Southern Ocean มหาสมุทรที่ล้อมรอบทวีปแอนตาร์กติกา และอยู่ใต้มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรแปซิฟิก และมหาสมุทรอินเดีย ocean + under ทะเลใหญ่ + ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท entityN+N
ใต้ถุน tai-thun	ที่ใต้พื้นเรือนซึ่งยกพื้นสูง ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท + กินหรือเสพพอแก้ขัด N+V
เกาหลีใต้ kao-li-tai	South Korea ประเทศในเอเชีย Korean + under ชื่อประเทศและชนชาติหนึ่ง อยู่ในคาบ + ทิศที่อยู่ทางขวามือเมื่อหันหน้าไปท PROP+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 19

ขั้วโลกใต้ ครบุรีใต้ คลองท่อมใต้ จันจว้าใต้ ทรายกองดินใต้ บ้านใต้ มหาสมุทรใต้ ริมใต้ สะเมิงใต้ สำราญใต้ อ่าวลึกใต้ เกาหลีใต้ เวียงใต้ เสม็ดใต้ เอเชียใต้ แสงใต้ แอฟริกาใต้ ใต้ดิน ใต้ถุน

เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

ตาย

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ดิน ดินดำ ดินทอง ดินแดง ภูดิน มูลดิน เขาดิน

สำราญ สุขสำราญ โคกสำราญ โนนสำราญ

เวียง ภูเวียง เวียงชัย เวียงสระ เวียงเหนือ เวียงแก้ว

ริม ริมกก ริมเหนือ เสริม แม่ริม

อ่าวลึก อ่าวลึกน้อย อ่าวลึกเหนือ

บ้าน บ้านกลาง บ้านคลอง บ้านคา บ้านช้าง บ้านดง บ้านทับ บ้านนอก บ้านนา บ้านบึง บ้านป่า บ้านม่วง บ้านยาง

แสง ชุมแสง พระแสง วังแสง หนองแสง แสงเหนือ

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

ตาย — spellingverified · ตรวจแล้ว

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 1 manuscript titles, 45 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto several senses. Moved to `bridge_en` at the word; these senses show their RID Thai and await English of their own.