พจนานุกรมราก

เส้น

sen · sên · /sen˥˩/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 線 (MC sjenH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສັ້ນ (เสั้น), ไทลื้อ ᦉᦲᧃᧉ (สี้น), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น), แสก แซ̂น, ไทใต้คง ᥔᥥᥢᥲ (เส้น), จ้วง sienq

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ไม่จำกัดความยาว

สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ไม่จำกัดความยาว
numberprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เส้นเลือด เส้นเอ็น และเส้นประสาท

เส้นเลือด เส้นเอ็น และเส้นประสาท
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: The lines of the body: vessel, tendon, nerve. probable · น่าจะใช่

3รอยที่ปรากฏเป็นทางบนพื้นเป็นแนว

รอยที่ปรากฏเป็นทางบนพื้นเป็นแนว
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: A line marked along a surface. probable · น่าจะใช่

4ชื่อมาตราวัด โดย 1 เส้นเท่ากับ 20 วา

ชื่อมาตราวัด โดย 1 เส้นเท่ากับ 20 วา
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: A traditional length — one เส้น, twenty wa. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
เส้นขนาน
sen-kha-nan
parallel
เส้นตรงคู่ใด ๆ ซึ่งอยู่ห่างกันเป็นระยะเท่ากันโดยตลอด
ชื่อมาตราวัด โดย 1 เส้นเท่ากับ 20 + หมู่
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.15, next 0.06
entityprobable · น่าจะใช่

5สิ่งซึ่งมีแต่ความยาว ไม่มีความกว้างและความหนา

สิ่งซึ่งมีแต่ความยาว ไม่มีความกว้างและความหนา
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: The geometer's line, length without breadth. probable · น่าจะใช่

6โดยปริยายหมายถึงอิทธิพลของผู้มีอำนาจ หรือ ผู้ช่วยเหลือที่อำนวยประโยชน์ให้ได้

โดยปริยายหมายถึงอิทธิพลของผู้มีอำนาจ หรือ ผู้ช่วยเหลือที่อำนวยประโยชน์ให้ได้
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: The line one has to someone in power: connections, pull. probable · น่าจะใช่

7เรียกสิ่งที่เป็นสาย แถว แนว

เรียกสิ่งที่เป็นสาย แถว แนว
numberprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The classifier for line-like things. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 19

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
เส้นแกงร้อน
sen-kaeng-ron
คำพ้องความของ วุ้นเส้น
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ชื่อแกงจืดชนิดหนึ่งใส่วุ้นเส้น
entityN+N
เส้นพระเจ้า
senphrachea
เส้นผม, ผม (ใช้กับพระราชา)
mark + God
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + พระพุทธเจ้า
entityN+N
ลายเส้น
laysen
รูปภาพที่เขียนขึ้นด้วยเส้นดินสอหรือเส้นปากกา จะเป็นสีหรือขาวดำก็ได้
design + mark
รูปแบบทางทัศนศิลป์ประเภทหนึ่ง ประก + สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่
entityN+N
เส้นแวง
sen-waeng
parallel; longitude
ลองจิจูด
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ยาว
qualityN+ADJ
เส้นสาย
sen-sai
ระบบเส้นของร่างกาย
mark + late
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + เวลาระหว่างเช้ากับเที่ยงประมาณ 9.0
entityN+N
กินเส้น
kin-sen
ชอบกัน, เข้ากันได้, มักใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่กินเส้นกัน
eat + mark
เคี้ยว + สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่
V+N
วุ้นเส้น
wun-sen
แป้งถั่วเขียวทำเป็นเส้นเล็ก ๆ ยาวอย่างเส้นลวด เมื่อแช่น้ำทำให้อ่อนคล้ายวุ้น ใช้ทำเป็นอาหาร เช่น แกงร้อน
ของกินชนิดหนึ่ง ทำจากสาหร่ายทะเลเป + สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่
entityN+N
ยาเส้น
ya-sen
ยาสูบชนิดหนึ่งที่หั่นใบยาเป็นเส้น ๆ หรือเป็นชิ้นเล็ก ๆ สำหรับมวนสูบหรือใส่กล้องสูบ
medicine + mark
สิ่งที่ใช้แก้หรือป้องกันโรค หรือบำ + สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่
entityN+N
เส้นตาย
sen-tai
deadline
วันเวลาที่กำหนดเป็นขั้นเด็ดขาด
mark + demise
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + สิ้นใจ
N+V
เส้นรุ้ง
sen-rung
ละติจูด
mark + iris
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + แสงที่ปรากฏบนท้องฟ้าเป็นแถบโค้งสีต
entityN+N
เส้นใย
sen-yai
fiber
วัสดุที่เป็นเส้น ใช้ประโยชน์นำไปทำสิ่งทอ เช่น เสื้อผ้า พรม แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ เส้นใยธรรมชาติ ประเภทนี้มีอยู่ในธรรมชาติ เช่น เส้นใยที่ได้จากขนสัตว์
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + สิ่งที่เป็นเส้นเล็ก ๆ บาง ๆ
entityN+N
เส้นตื้น
sen-tuen
ที่ทำให้รู้สึกขันหรือหัวเราะได้ง่าย
mark + shallow
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ต่ำลงไปจากขอบน้อยกว่าปรกติ
qualityN+ADJ
เส้นหมี่
sen-mi
แป้งข้าวเจ้าที่โรยเป็นเส้นลงในน้ำเดือดพอสุกแล้วนำมาตากแห้ง
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + เรียกแป้งข้าวเจ้าที่โรยเป็นเส้นลงใ
entityN+N
เส้นเล็ก
sen-lek
แป้งข้าวเจ้ารีดเป็นแผ่นบาง ๆ นึ่งไอน้ำให้สุก แล้วตัดซอยกว้างประมาณ 1-3 มิลลิเมตร นำไปตากแห้ง
mark + small
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + มีขนาดย่อมกว่าเมื่อเทียบกัน
qualityN+ADJ
เส้นจันท์
sen-chan
เส้นก๋วยเตี๋ยวที่กว้างกว่าเส้นเล็ก มักใช้ทำผัดไทย
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ดวงจันทร์
entityN+N
เส้นโค้ง
sen-khong
arc; curve
เส้นใด ๆ ที่ลากระหว่างจุด 2 จุด
mark + bend
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + น้อมลง
N+V
เส้นชัย
sen-chai
tape
เส้นที่กำหนดไว้ว่าผู้เข้าแข่งขันที่ไปถึงก่อนเป็นผู้ชนะ
mark + victory
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + การชนะ
entityN+N
เส้นทาง
sen-thang
run; course
ทาง, แนวทาง
mark + way
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ที่สำหรับเดินไปมา
entityN+N
เส้นตรง
sen-trong
เส้นที่สั้นที่สุดระหว่างจุด 2 จุด
mark + straight
สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ + ไม่คดโค้ง
qualityN+ADJ

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 20
กินเส้น ยาเส้น ลายเส้น วุ้นเส้น เส้นขนาน เส้นจันท์ เส้นชัย เส้นตรง เส้นตาย เส้นตื้น เส้นทาง เส้นพระเจ้า เส้นรุ้ง เส้นสาย เส้นหมี่ เส้นเล็ก เส้นแกงร้อน เส้นแวง เส้นโค้ง เส้นใย
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ขนาน  ขนานน้ำ ขนานใหญ่ คลองขนาน ทุ่งขนาน แนวขนาน
พระเจ้า  พระเจ้าหลวง พระเจ้าอา
ลาย  การทำลาย ตาลาย ทำลาย น้ำลาย บัวลาย ลายน้ำ ลายมือ ออกลาย
แวง  การระแวง หนองแวง แวงน้อย แวงใหญ่
สาย  ท่าสาย สายตา สายทอง สายน้ำ สายบุรี สายฟ้า สายลับ สายอากาศ สายใจ สายไฟ เครื่องสาย แม่สาย
กิน  กินตัว กินน้ำ กินบุญ กินลม กินเมือง กินเลี้ยง กินแรง กินใจ ของกิน ตีกิน หากิน เกาะกิน
ยา  กายา การลงยา ก้นยา คลองยา ชายา น้ำยา พระยา ยาขัด ยาชา ยาดำ ยาตรา ยาติ
ตาย  ของตาย คำตาย จะตาย จับตาย ตายตัว ตายรัง ตายใจ หน้าตาย ใบตาย ไม้ตาย

ยังต้องตรวจ · open questions