สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ︀် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน, จ้วงแบบจั่วเจียง lonx (ล้อน) (เมืองหลงอาน), ภาษาจ้วงใต้ lanx/lvanx (ล้าน/ลว้าน) (เมือง Daxin)
คำเมือง · Northern: รอ้ร ᩁᩬ᩶ᩁ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เผ็ดร้อน phet-ron | acrimonious ทั้งเผ็ดทั้งร้อนอย่างรสพริกไทยหรือดีปลี lit. hot + hot มีรสอย่างรสพริก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ ADJ+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แกงร้อน kaeng-ron | ชื่อแกงจืดชนิดหนึ่งใส่วุ้นเส้น lit. curry + hot กับข้าวประเภทที่เป็นน้ำ มีชื่อต่าง + มีอุณหภูมิสูง N+ADJalso filed under แกง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| กระทะร้อน kra-tha-ron | จานเหล็กก้นแบนและตื้น มักมีลักษณะกลมหรือสี่เหลี่ยม เมื่อจะใช้เสิร์ฟอาหารจะนำไปทำให้ร้อนจัดก่อน lit. pan + hot ภาชนะก้นตื้น ใช้ทอดหรือผัดอาหาร + มีอุณหภูมิสูง N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เดือดร้อน dueat-ron | เป็นทุกข์กังวลไม่เป็นสุข lit. angry + hot อาการที่ของเหลวพลุ่งขึ้นเพราะความร + กระวนกระวาย V+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ของร้อน khong-ron | ของที่มีผู้ขโมยเขาเอามาฝากไว้หรือจำหน่ายให้ ถ้ารับเอาไว้จะทำให้เดือดร้อน lit. by + hot สิ่งต่าง ๆ + กระวนกระวาย N+ADJalso filed under ของ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ใจร้อน chai-ron | impatient มีใจไม่หนักแน่น ฉุนเฉียวง่าย lit. heart + hot สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + กระวนกระวาย N+ADJalso filed under ใจ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ทุกข์ร้อน thuk-ron | กังวล, เดือดร้อน lit. suffering + hot ความยากลำบาก + กระวนกระวาย N+ADJalso filed under ทุกข์ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| หัวร้อน hua-ron | โกรธ, โมโห lit. head + hot ส่วนบนสุดของร่างกายของคนหรือสัตว์ + กระวนกระวาย N+ADJalso filed under หัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| ร้อนตัว ron-tua | กลัวว่าโทษหรือความเดือดร้อนจะมาถึงตัว lit. hot + form กระวนกระวาย + รูป ADJ+Nalso filed under ตัว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ก้นร้อน kon-ron | นั่งอยู่ที่ใดได้ไม่นาน lit. ass + hot ส่วนเบื้องล่างของลำตัวของคนหรือส่ว + รีบเร่ง N+ADJalso filed under ก้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.15, next 0.00 qualityprobable · น่าจะใช่ |
| รีบร้อน rip-ron | hurry อาการที่รีบทำอย่างลุกลน lit. hurry + hot อาการที่ทำอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างรว + รีบเร่ง V+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ฤดูร้อน rue-du-ron | summer ส่วนของปีซึ่งแกนโลกหันเข้าหาดวงอาทิตย์ ทำให้ซีกโลกเหนือหรือใต้ที่เอนเข้าได้รับแสงแดดมากขึ้น และทำให้ภูมิอากาศมีอุณหภูมิสูงกว่าอุณหภูมิเฉลี่ย, ประเทศไทยนับฤดูร้อนตั้งแต่ช่วงที่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือเปลี่ยนไปเป็นลมมรสุม lit. season + hot ส่วนของปีซึ่งแบ่งโดยถือเอาภูมิอากา + คำพ้องความของ ฤดูร้อน N+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound qualityverified · ตรวจแล้ว |
| พักร้อน phak-ron | หยุดพักผ่อน lit. rest + hot หยุดชั่วคราว + คำพ้องความของ ฤดูร้อน V+ADJhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ความรีบร้อน khwam-rip-ron | hurry คำอาการนามของ รีบร้อน คำอาการนามของ รีบ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| ความเผ็ดร้อน khwam-phet-ron | คำอาการนามของ เผ็ดร้อน spiciness + hot คำอาการนามของ เผ็ด + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| เดือนร้อน duean-ron | คำพ้องความของ ฤดูร้อน month + hot qualityN+ADJ |
| ความทุกข์ร้อน khwam-thuk-ron | คำอาการนามของ ทุกข์ร้อน คำอาการนามของ ทุกข์ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| การเดือดร้อน kan-dueat-ron | คำอาการนามของ เดือดร้อน คำอาการนามของ เดือด + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| การพักร้อน kan-phak-ron | คำอาการนามของ พักร้อน คำอาการนามของ พัก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| กาวร้อน kao-ron | คำพ้องความของ กาวตราช้าง dope + hot ของเหนียวที่เคี่ยวมาจากเอ็น หนัง ก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| การรีบร้อน kan-rip-ron | คำอาการนามของ รีบร้อน คำอาการนามของ รีบ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| หน้าร้อน na-ron | คำพ้องความของ ฤดูร้อน before + hot ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
| ความร้อน khwam-ron | thermal คำอาการนามของ ร้อน -ness + hot เรื่อง + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ qualityN+ADJ |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.