พจนานุกรมราก

ร้อน

ron · rɔ́ɔn · /rɔːn˦˥/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ︀် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน, จ้วงแบบจั่วเจียง lonx (ล้อน) (เมืองหลงอาน), ภาษาจ้วงใต้ lanx/lvanx (ล้าน/ลว้าน) (เมือง Daxin)

คำเมือง · Northern: รอ้ร ᩁᩬ᩶ᩁ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเป็นต้น

มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเป็นต้น
bodyprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2มีอุณหภูมิสูง, มีพลังงานความร้อนมาก

มีอุณหภูมิสูง, มีพลังงานความร้อนมาก
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Hot to the touch becomes high in temperature. probable · น่าจะใช่

3กระวนกระวาย

กระวนกระวาย
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Hot in feeling: agitated, restless. probable · น่าจะใช่

4รีบเร่ง, ช้าอยู่ไม่ได้

รีบเร่ง, ช้าอยู่ไม่ได้
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And so urgent, unable to wait. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ก้นร้อน
kon-ron
นั่งอยู่ที่ใดได้ไม่นาน
lit. ass + hot
ส่วนเบื้องล่างของลำตัวของคนหรือส่ว + รีบเร่ง
N+ADJ
also filed under ก้น
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.15, next 0.00
qualityprobable · น่าจะใช่

5คำพ้องความของ ฤดูร้อน

คำพ้องความของ ฤดูร้อน
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: ฤดูร้อน clipped to ร้อน — the season named from the heat. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ฤดูร้อน
rue-du-ron
summer
ส่วนของปีซึ่งแกนโลกหันเข้าหาดวงอาทิตย์ ทำให้ซีกโลกเหนือหรือใต้ที่เอนเข้าได้รับแสงแดดมากขึ้น และทำให้ภูมิอากาศมีอุณหภูมิสูงกว่าอุณหภูมิเฉลี่ย, ประเทศไทยนับฤดูร้อนตั้งแต่ช่วงที่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือเปลี่ยนไปเป็นลมมรสุม
lit. season + hot
ส่วนของปีซึ่งแบ่งโดยถือเอาภูมิอากา + คำพ้องความของ ฤดูร้อน
N+ADJ
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound
qualityverified · ตรวจแล้ว

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 21

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
เดือดร้อน
dueat-ron
เป็นทุกข์กังวลไม่เป็นสุข
angry + hot
อาการที่ของเหลวพลุ่งขึ้นเพราะความร + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityV+ADJ
แกงร้อน
kaeng-ron
ชื่อแกงจืดชนิดหนึ่งใส่วุ้นเส้น
curry + hot
กับข้าวประเภทที่เป็นน้ำ มีชื่อต่าง + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ความรีบร้อน
khwam-rip-ron
hurry
คำอาการนามของ รีบร้อน
คำอาการนามของ รีบ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ความเผ็ดร้อน
khwam-phet-ron
คำอาการนามของ เผ็ดร้อน
spiciness + hot
คำอาการนามของ เผ็ด + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ของร้อน
khong-ron
ของที่มีผู้ขโมยเขาเอามาฝากไว้หรือจำหน่ายให้ ถ้ารับเอาไว้จะทำให้เดือดร้อน
by + hot
สิ่งต่าง ๆ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
เดือนร้อน
duean-ron
คำพ้องความของ ฤดูร้อน
month + hot
qualityN+ADJ
ความทุกข์ร้อน
khwam-thuk-ron
คำอาการนามของ ทุกข์ร้อน
คำอาการนามของ ทุกข์ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
การเดือดร้อน
kan-dueat-ron
คำอาการนามของ เดือดร้อน
คำอาการนามของ เดือด + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
เผ็ดร้อน
phet-ron
acrimonious
ทั้งเผ็ดทั้งร้อนอย่างรสพริกไทยหรือดีปลี
hot + hot
มีรสอย่างรสพริก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityADJ+ADJ
การพักร้อน
kan-phak-ron
คำอาการนามของ พักร้อน
คำอาการนามของ พัก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ใจร้อน
chai-ron
impatient
มีใจไม่หนักแน่น ฉุนเฉียวง่าย
heart + hot
สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ทุกข์ร้อน
thuk-ron
กังวล, เดือดร้อน
suffering + hot
ความยากลำบาก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
รีบร้อน
rip-ron
hurry
อาการที่รีบทำอย่างลุกลน
hurry + hot
อาการที่ทำอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างรว + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityV+ADJ
หัวร้อน
hua-ron
โกรธ, โมโห
head + hot
ส่วนบนสุดของร่างกายของคนหรือสัตว์ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
กาวร้อน
kao-ron
คำพ้องความของ กาวตราช้าง
dope + hot
ของเหนียวที่เคี่ยวมาจากเอ็น หนัง ก + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
การรีบร้อน
kan-rip-ron
คำอาการนามของ รีบร้อน
คำอาการนามของ รีบ + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
พักร้อน
phak-ron
หยุดพักผ่อน
rest + hot
หยุดชั่วคราว + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityV+ADJ
ร้อนตัว
ron-tua
กลัวว่าโทษหรือความเดือดร้อนจะมาถึงตัว
hot + form
มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ + รูป
qualityADJ+N
กระทะร้อน
kra-tha-ron
จานเหล็กก้นแบนและตื้น มักมีลักษณะกลมหรือสี่เหลี่ยม เมื่อจะใช้เสิร์ฟอาหารจะนำไปทำให้ร้อนจัดก่อน
pan + hot
ภาชนะก้นตื้น ใช้ทอดหรือผัดอาหาร + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
หน้าร้อน
na-ron
คำพ้องความของ ฤดูร้อน
before + hot
ส่วนของศีรษะตั้งแต่หน้าผากลงมาจดคา + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ
ความร้อน
khwam-ron
thermal
คำอาการนามของ ร้อน
-ness + hot
เรื่อง + มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเ
qualityN+ADJ

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 23
กระทะร้อน การพักร้อน การรีบร้อน การเดือดร้อน กาวร้อน ก้นร้อน ของร้อน ความทุกข์ร้อน ความรีบร้อน ความร้อน ความเผ็ดร้อน ทุกข์ร้อน พักร้อน รีบร้อน ร้อนตัว ฤดูร้อน หน้าร้อน หัวร้อน เดือดร้อน เดือนร้อน เผ็ดร้อน แกงร้อน ใจร้อน
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ก้น  ก้นกบ ก้นยา
เดือด  จุดเดือด ดีเดือด
แกง  เกลือแกง เครื่องแกง แกงป่า
ของ  ของกลาง ของกิน ของขวัญ ของขึ้น ของดี ของตาย ของนอก ของป่า ของลับ ของวัด ของสูง ของหลวง
เดือน  กลางเดือน เงินเดือน เดือนขาด เดือนคู่ เดือนเย็น ไส้เดือน
เผ็ด  แกงเผ็ด แก้เผ็ด
ใจ  กลับใจ กินใจ ขวัญใจ ขัดใจ ขาดใจ คาใจ คู่ใจ จับใจ ดีใจ ตกใจ ตัดใจ ตั้งใจ
ทุกข์  ทุกข์สุข ร้องทุกข์ สุขทุกข์ ออกทุกข์

ยังต้องตรวจ · open questions