พจนานุกรมราก

นิยม

ni-yom · ní-yom · /ni˦˥.jom˧/
นิ-ยม

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ยืมมาจากสันสกฤต नियम (นิยม, “การกำหนด”) หรือบาลี นิยม (“การกำหนด”)

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1การกำหนด

การกำหนด
probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ค่านิยม
kha-ni-yom
value
สิ่งที่บุคคลหรือสังคมยึดถือเป็นเครื่องช่วยตัดสินใจ และกำหนดการกระทำของตนเอง
lit. value + like
มูลค่าหรือราคาของสิ่งใด ๆ ทั้งที่เ + การกำหนด
N+N
also filed under ค่า
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.11, next 0.02
entityprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความหมายว่า ลัทธิ

ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความหมายว่า ลัทธิ
probable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Suffixed to make an -ism: a fixed way of holding things. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
สังคมนิยม
sang-khom-ni-yom
ทฤษฎีเศรษฐกิจและการเมือง ที่มีหลักการให้รัฐหรือส่วนรวมเป็นเจ้าของปัจจัยในการผลิต ตลอดจนการจำแนกแจกจ่าย และวางระเบียบการบริโภคผลผลิต
lit. society + like
คนจำนวนหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ต่อเน + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห
N+N
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense
entityverified · ตรวจแล้ว
ชาตินิยม
chat-ni-yom
nationalism
ลัทธิที่ถือชาติเป็นใหญ่, ความรักชาติ
lit. birth + like
การเกิด + ถ้าใช้ประกอบท้ายคำสมาสบางคำมีความห
N+N
also filed under ชาติ
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense
entityverified · ตรวจแล้ว

3ชมชอบ, ยอมรับนับถือ, ชื่นชมยินดี

ชมชอบ, ยอมรับนับถือ, ชื่นชมยินดี
probable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And what one fixes on becomes what one favours. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 21

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
การนิยม
kan-ni-yom
คำอาการนามของ นิยม
งาน + การกำหนด
entityN+N
วัตถุนิยม
wat-thu-ni-yom
materialism
ทฤษฎีหรือความเชื่อที่ว่าวัตถุเท่านั้นมีอยู่จริง
matter + like
สิ่งของ + การกำหนด
entityN+N
ธรรมนิยม
tham-ma-ni-yom
ความประพฤติที่มีธรรมเป็นที่ตั้ง
dharma + like
คุณความดี + การกำหนด
entityN+N
ทุนนิยม
thun-ni-yom
capitalism
ระบบเศรษฐกิจที่ยอมให้บุคคลมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและทรัพยากรที่เป็นทุน มีเสรีภาพในการผลิตและการค้า
fund + like
ของเดิมหรือเงินเดิมที่มีไว้ ลงไว้ + การกำหนด
entityN+N
เสรีนิยม
se-ri-ni-yom
liberal; liberalism
ลัทธิเศรษฐกิจสังคมที่ต้องการให้รัฐเข้าไปยุ่งเกี่ยวควบคุมการดำเนินการทางเศรษฐกิจและการดำเนินชีวิตของเอกชนน้อยที่สุด
ที่ทำได้โดยอิสระ + การกำหนด
qualityADJ+N
ปัจเจกนิยม
pat-chek-ka-ni-yom
นิสัยหรือหลักการของความเป็นอิสระและเชื่อมั่นในตัวเอง
เฉพาะตัว + การกำหนด
qualityADJ+N
ประเพณีนิยม
pra-phe-ni-ni-yom
ประเพณีของสังคมที่ถือปฏิบัติสืบทอดกันมา
tradition + like
สิ่งที่นิยมถือประพฤติปฏิบัติสืบ ๆ + การกำหนด
entityN+N
เกียรตินิยม
kiat-ni-yom
ความรู้ดีเด่นเหนือระดับปรกติที่มหาวิทยาลัยกำหนดไว้
honor + like
ชื่อเสียง + การกำหนด
entityN+N
คตินิยม
kha–ti–ni–yom
ideology
แบบอย่างความคิดเห็น ความเชื่อ หรือวิธีการคิดรวมกันที่เป็นลักษณะของกลุ่มชน
การไป + การกำหนด
entityN+N
คุณธรรมนิยม
khun-na-tham-ma-ni-yom
รัฐบาลหรือการครองอำนาจโดยคนที่ได้รับการเลือกตามคุณธรรม
สภาพคุณงามความดี + การกำหนด
entityN+N
รสนิยม
rot-sa-ni-yom
gout
ความนิยมชมชอบ, ความพอใจ
สิ่งที่รู้ได้ด้วยลิ้น เช่น เปรี้ยว + การกำหนด
entityN+N
นิยมสรรพนาม
ni-ya-ma-sap-pha-nam
สรรพนามชี้ระยะที่กำหนดให้รู้ความใกล้ไกลของนามกับผู้พูดและผู้ฟัง ในภาษาไทยได้แก่คำว่า นี่ นั่น โน่น นี้ นั้น โน้น เป็นต้น
entityN+N
ทศนิยม
thot-sa-ni-yom
จำนวนจริงในรูปเลขฐานสิบ โดยกำหนดจุดจุดหนึ่งให้ตัวเลขที่อยู่ข้างหน้าจุดแสดงจำนวนเต็ม ตัวเลขที่อยู่ข้างหลังจุดแสดงจำนวนที่เป็นส่วนของสิบ ร้อย พัน ไปเรื่
สิบ + การกำหนด
รัฐนิยม
rat-tha-ni-yom
ระเบียบแบบแผนที่พึงปฏิบัติของคนในประเทศ
sovereign state + like
แคว้น + การกำหนด
entityN+N
จักรวรรดินิยม
chak-kra-wat-ni-yom
ลัทธิขยายอาณาเขตและอำนาจปกครองของรัฐ
รัฐหรือสหภาพของรัฐต่าง ๆ ที่มีจักร + การกำหนด
entityN+N
เหตุผลนิยม
het-phon-la-ni-yom
การปฏิบัติหรือหลักการของการมีความเห็นและการกระทำที่อยู่บนพื้นฐานของเหตุผลและความรู้ไม่ใช่บนพื้นฐานของความเชื่อทางศาสนาหรือการตอบสนองทางอารมณ์
reason + like
เหตุ + การกำหนด
entityN+N
ความนิยม
khwam-ni-yom
style
คำอาการนามของ นิยม
-ness + like
เรื่อง + การกำหนด
entityN+N
สุขนิยม
suk-kha-ni-yom
hedonism
ทฤษฎีทางจริยศาสตร์ที่ระบุว่าสุขารมณ์ (ในแง่ความสมปรารถนาต่าง ๆ) เป็นความดีที่สูงสุดและเป็นจุดประสงค์ที่เหมาะสมของชีวิตมนุษย์
happiness + like
ความสบายกายสบายใจ + การกำหนด
entityN+N
สมัยนิยม
sa-mai-ni-yom
trend
แฟชั่น, ความนิยมตามสมัย, แนวโน้มที่เป็นที่นิยม โดยเฉพาะแนวโน้มของพฤติกรรมหรือแนวโน้มของรูปแบบเครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ
period + like
เวลา + การกำหนด
entityN+N
อนุรักษ์นิยม
a-nu-rak-ni-yom
รูปสะกดผิดของ อนุรักษนิยม
รักษาให้คงเดิม + การกำหนด
V+N
คำนิยม
kham-ni-yom
ข้อความที่ผู้มีชื่อเสียงเขียนชื่นชมหนังสือเล่มนั้น อยู่ก่อนส่วนที่เป็นเนื้อเรื่อง
word + like
เสียงพูด + การกำหนด
entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 23
การนิยม คตินิยม ความนิยม คำนิยม คุณธรรมนิยม ค่านิยม จักรวรรดินิยม ชาตินิยม ทศนิยม ทุนนิยม ธรรมนิยม นิยมสรรพนาม ประเพณีนิยม ปัจเจกนิยม รสนิยม วัตถุนิยม สมัยนิยม สังคมนิยม สุขนิยม อนุรักษ์นิยม เกียรตินิยม เสรีนิยม เหตุผลนิยม
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ค่า  คุณค่า ค่าน้ำ ค่าหัว มูลค่า โนนค่า
ชาติ  ขายชาติ ชาติพันธุ์ ธรรมชาติ สร้างชาติ
การ  กรรมการ การกก การกบ การกลับ การกอง การกา การกำ การกิน การขน การขวาง การขอ การขัด
ธรรม  คุณธรรม ทรงธรรม ธรรมคุณ ธรรมชาติ ธรรมบท นามธรรม บุญธรรม ภูมิธรรม รูปธรรม เป็นธรรม ไทยธรรม
ทุน  กองทุน การลงทุน ขาดทุน ต้นทุน นายทุน ลงทุน
ประเพณี  นายประเพณี ราชประเพณี
เกียรติ  เกียรติคุณ เกียรติภูมิ
รส  ชาติรส รสชาติ

ยังต้องตรวจ · open questions