พจนานุกรมราก

มัน

man · man · /man˧/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“พืชมีหัวใช้เป็นอาหาร”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ມັນ (มัน), คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), เขิน ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), ไทลื้อ ᦙᧃ (มัน), ไทใหญ่ မၼ်း (มั๊น), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง maenz สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“ไข; ไขมัน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ມັນ (มัน), คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), เขิน ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), ไทใหญ่ မၼ်း (มั๊น), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง maenz; เทียบเบดั้งเดิม *maːnᴬ² สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“สรรพนามบุรุษที่ 3 เอกพจน์”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มัน, ลาว ມັນ (มัน), คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), เขิน ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), ไทลื้อ ᦙᧃ (มัน), ไทดำ ꪣꪽ (มัน), ไทใหญ่ မၼ်း (มั๊น), ไทใต้คง ᥛᥢᥰ (มั๊น), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วงแบบจั่วเจียง minz/mwnz, จ้วง minz/faenz

คำเมือง · Northern: มัน ᨾᩢ᩠ᨶ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดหลายสกุลหลายวงศ์ หัวใช้เป็นอาหารได้

ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดหลายสกุลหลายวงศ์ หัวใช้เป็นอาหารได้
bodyprobable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
รามัน
ra-man
ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดยะลา
lit. joist + it
ไม้ที่กระหนาบอยู่ใต้ท้องพรึงรับพื้ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
N+N
also filed under รา
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense
entityverified · ตรวจแล้ว
ดอนมัน
don-man
ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา
lit. hill + it
พื้นที่ที่น้ำท่วมไม่ถึง + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
N+N
also filed under ดอน
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense
entityverified · ตรวจแล้ว

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

⚑ open question: Declared root: มัน, the yam and its kin.

2เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดหนึ่งในคนและสัตว์ มีลักษณะนุ่ม ๆ หยุ่น ๆ มีไขมันอยู่ในตัว

เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดหนึ่งในคนและสัตว์ มีลักษณะนุ่ม ๆ หยุ่น ๆ มีไขมันอยู่ในตัว
bodyprobable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ไขมัน
khai-man
fat
สารประกอบอินทรีย์จำพวกหนึ่งมีทั้งในสัตว์และพืช ไม่ละลายน้ำ, ถ้าเป็นของเหลวในอุณหภูมิปรกติเรียก น้ำมัน, ถ้าเป็นของแข็งในอุณหภูมิปรกติเรียก ไข
lit. fat + it
มันข้น + เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดหนึ่งในคนแล
N+N
also filed under ไข
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: the sense gloss names this compound
entityverified · ตรวจแล้ว
น้ำมัน
nam-man
oil
ของเหลวที่มีลักษณะเป็นมันลื่น ไม่ละลายน้ำ สกัดจากพืช สัตว์ แร่บางชนิด เช่น ถ่านหิน
lit. water + it
สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + เนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดหนึ่งในคนแล
N+N
also filed under น้ำ
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.16, next 0.07
entityprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Declared root: มัน 'fat, adipose tissue'.

3มีรสอย่างรสกะทิหรืออย่างถั่วลิสงคั่ว

มีรสอย่างรสกะทิหรืออย่างถั่วลิสงคั่ว
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: Fat names the taste of it: rich, like coconut cream or roast peanut. probable · น่าจะใช่

4เป็นเงา, ขึ้นเงา

เป็นเงา, ขึ้นเงา
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And the look of it: glossy, oiled. probable · น่าจะใช่

5คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง สำหรับผู้ใหญ่เรียกผู้น้อย มีเด็กเป็นต้นตามสถานะที่ควร สำหรับเรียกผ

คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง สำหรับผู้ใหญ่เรียกผู้น้อย มีเด็กเป็นต้นตามสถานะที่ควร สำหรับเรียกผู้อื่นอย่างไม่ยกย่อง และสำหรับเรียกสัตว์หรือสิ่งอื่นทั่ว ๆ ไปตามที่ควร, เป็นสรรพนามบุรุษที่ 3
bodyprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Declared root: มัน, the pronoun.

6เพลิน, ถูกอกถูกใจ, ออกรสออกชาติ

เพลิน, ถูกอกถูกใจ, ออกรสออกชาติ
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: And the feel of it: satisfying, absorbing. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 16

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
ฟองมัน
fong-man
ชื่อเครื่องหมายชนิดหนึ่ง มีรูปอย่างนี้ ๏ ในหนังสือเก่าสำหรับเขียนขึ้นต้นวรรคหรือต้นบรรทัด
bubble + it
ไข่ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
ความมัน
khwam-man
คำอาการนามของ มัน
-ness + it
เรื่อง + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
มันเปลว
man-pleo
มันที่ติดอยู่ที่พุงและลำไส้
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + เรียกไฟที่ลุกแลบออกมาหรือพวยพุ่งขึ
entityN+N
ตกมัน
tok-man
ลักษณะที่ต่อมน้ำมันที่ขมับของช้างบวมโตและมีน้ำมันใส ๆ ไหลออกมา ช้างตัวผู้จะมีอารมณ์รุนแรง ก้าวร้าว ดุร้าย มีกลิ่นสาบฉุน, เรียกช้างที่มีอาการเช่นนั้นว่
decrease + it
พลัดลง + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
V+N
ข้าวมัน
khao-man
ข้าวเจ้าที่หุงด้วยกะทิ มักกินกับส้มตำ
rice + it
ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดหลายสกุลในวงศ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
กลัดมัน
kladman
มีความรู้สึกในกามารมณ์อย่างรุนแรง
สวะที่ติดขวางคลองแน่นอยู่ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
มันเทศ
man-thet
sweet potato; batata
ชื่อมันชนิด Ipomoea batatas (L.) Lam. ในวงศ์ Convolvulaceae ยอดทำให้สุกแล้วกินได้
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + ต่างประเทศ
qualityN+ADJ
กระมัน
kra-man
(ปลา~) กระโห้
entityN+N
ทอดมัน
thot-man
ของกินชนิดหนึ่ง เอาปลาหรือกุ้งผสมกับน้ำพริก โขลกให้เข้ากันจนเหนียวแล้วทอดในน้ำมัน
fry + it
ทำให้สุกด้วยน้ำมันที่เดือด + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
V+N
สีน้ำมัน
si-nam-man
สีสำหรับระบายรูปหรือใช้ทาผนังชนิดหนึ่ง ทำขึ้นมาจากผงสีผสมกับน้ำมันลินสีดเป็นต้น มีลักษณะข้นและเหนียวไม่ละลายน้ำ
สีสำหรับระบายชนิดหนึ่ง ใช้น้ำเจือใ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
การมัน
kan-man
คำอาการนามของ มัน
งาน + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
มันแข็ง
man-khaeng
มันของหมูที่ติดอยู่กับหนัง
it + hard
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + กระด้าง
qualityN+ADJ
มันดี
man-di
ที่อาบน้ำ
it + good
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ น
qualityN+ADJ
หัวมัน
hua-man
หัวที่อยู่ใต้ดินของมัน
head + it
ส่วนบนสุดของร่างกายของคนหรือสัตว์ + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห
entityN+N
มันปู
man-pu
สีแดงเจือเหลืองกับดำ
it + cover
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในชั้น
entityN+N
มันฝรั่ง
man-fa-rang
potato
ชื่อมันชนิด Solanum tuberosum L. ในวงศ์ Solanaceae ตาที่กำลังงอกจากหัวเป็นพิษ
it + farang
ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห + ชนชาติผิวขาว
entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 19
กระมัน กลัดมัน การมัน ข้าวมัน ความมัน ดอนมัน ตกมัน ทอดมัน น้ำมัน ฟองมัน มันปู มันฝรั่ง มันเทศ มันเปลว มันแข็ง รามัน สีน้ำมัน หัวมัน ไขมัน
เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

มั่น
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

รา  ราคา ราวี ราศรี ราหู
ดอน  ดอนช้าง ดอนทราย ดอนทอง ดอนสัก ดอนเมือง ดอนแก้ว ดอนใหญ่ สันดอน
ไข  แก้ไข ไขลาน
น้ำ  กาน้ำ กินน้ำ ค่าน้ำ ช้างน้ำ ตลาดน้ำ ตาน้ำ ต้นน้ำ น้ำกาม น้ำขาว น้ำขึ้น น้ำข้าว น้ำดี
ฟอง  ฟองกาม ฟองน้ำ เกลือฟอง
ความ  ความขัน ความขาว ความคม ความคิด ความงาม ความชา ความชุม ความช้า ความดำ ความดี ความตาย ความทุกข์
ตก  ดาวตก ตกงาน ตกทอง ตกลง ตกลูก ตกใจ น้ำตก เก็บตก แก้ตก
ข้าว  ขวัญข้าว ข้าวขวัญ ข้าวของ ข้าวหมาก ข้าวเจ้า ข้าวเย็น ข้าวแดง น้ำข้าว เก็บข้าว ไข่ข้าว

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

ยังต้องตรวจ · open questions