สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n̩.loŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩫ᩠ᨦ (ล็ง), ลาว ລົງ (ล็ง), ไทลื้อ ᦟᦳᧂ (ลุง), ไทดำ ꪶꪩꪉ (โลง), ไทใหญ่ လူင်း (ลู๊ง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒᥰ (โล๊ง), อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง roengz, ภาษาจ้วงใต้ loengz/noengz
คำเมือง · Northern: ล็ง ᩃᩫ᩠ᨦ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงข่าว long-khao | publish ตีพิมพ์ข่าวออกเผยแพร่ lit. drop + news ตีพิมพ์ออกเผยแพร่ + คำบอกเล่าเรื่องราวซึ่งโดยปรกติมักเ V+Nalso filed under ข่าว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7: gloss similarity 0.58, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตกลง tok-long | accept; admit; agree หล่นหรือร่วงลงไป lit. decrease + drop พลัดลง + ตกลงปลงใจแล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ V+Valso filed under ตก head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 8: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงแดง long-daeng | ท้องเดินและถ่ายเป็นเลือดออกมามาก (มักใช้แก่คนอดฝิ่น) lit. drop + red ท้องเดิน + สีอย่างสีเลือดหรือสีชาด V+ADJalso filed under แดง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 13: gloss similarity 0.18, next 0.10 qualityprobable · น่าจะใช่ |
| ลงราก long-rak | ท้องเดินและอาเจียน lit. drop + root ท้องเดิน + ส่วนของต้นไม้ ตามปรกติอยู่ในดิน มี V+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 13: gloss similarity 0.32, next 0.15 probable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงมือ long-mue | begin เริ่มทำ, ตั้งต้นทำ lit. drop + hand ติดตั้ง + อวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายอยู่ต่อจา V+Nalso filed under มือ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 14: gloss similarity 0.11, next 0.00 probable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แคลง khlaeng | อาการที่เรือเอียงหรือตะแคง ชื่อไม้ต้นชนิด Sesbania grandiflor + อาการที่ไปสู่เบื้องต่ำ N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 15: gloss similarity 0.20, next 0.07 probable · น่าจะใช่ |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ลงดาบ long-dap | ประหารชีวิตด้วยการใช้ดาบฟันคอให้ขาด drop + knife ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ V+N |
| ลงเอย long-oei | จบ, เลิก, สิ้นสุด, ยุติ ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + คำกล่าวประกอบหลังคำจำแนกรายละเอียด |
| ลงทุน long-thun | invest นำเงินหรือทรัพย์สินเป็นทุนเพื่อประกอบธุรกิจ drop + fund ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ของเดิมหรือเงินเดิมที่มีไว้ ลงไว้ V+N |
| ลงทัณฑ์ long-than | ลงโทษ ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + โทษที่เนื่องด้วยความผิด V+N |
| แพลง phlaeng | บิดไป, พลิกตะแคง raft + drop ไม้ไผ่หรือซุงเป็นต้นที่ผูกมัดเรียง + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| การแถลง kan-tha-laeng | คำอาการนามของ แถลง คำอาการนามของ แถ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| กันลง kan-long | แมลงภู่ สรรพนามบุรุษที่ 1 ใช้แทนตัวผู้พูดเ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื PRON+V |
| ลงกา long-ka | ชื่อเกาะอันเป็นที่ตั้งของประเทศศรีลังกา drop + crow V+N |
| ลงมติ lngmti | ลงความเห็นร่วมกันอย่างใดอย่างหนึ่ง ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ความเห็น V+N |
| ลงขัน long-khan | เอาเงินใส่ลงในขันเป็นต้นเพื่อช่วยในงานต่าง ๆ เช่น งานตัดจุก drop + bowl ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ V+N |
| ลงพระราชอาญา lngphrarachaya | ลงโทษ ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + โทษ V+N |
| ขาลง kha-long | เสื่อมความนิยมลง leg + drop อวัยวะของมนุษย์หรือสัตว์ที่ยื่นจาก + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| แกลง klaeng | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดระยอง house crow + drop ชื่อนกชนิด Corvus splendens ในวงศ์ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| ลงยา long-ya | ใช้น้ำยาเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลายในเครื่องเงิน แล้วใช้ความร้อนอบให้น้ำยาติดและให้พื้นเป็นสีต่าง ๆ, เรียกเต็มว่า ลงถมยาสี drop + medicine ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + สิ่งที่ใช้แก้หรือป้องกันโรค หรือบำ V+N |
| ลงแขก long-khaek | ร่วมแรงเพื่อนบ้านมาช่วยกันทำงานเช่นดำนา เกี่ยวข้าว ให้ลุล่วงเร็วขึ้นโดยไม่รับค่าจ้าง และผลัดเปลี่ยนช่วยกันไปตามความจำเป็นของแต่ละบ้าน drop + guest ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ผู้มาหา V+N |
| การบรรจุลง kan-ban-chu-long | คำอาการนามของ บรรจุลง คำอาการนามของ บรรจุ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| ลงตัว long-tua | ไม่มีเศษ ในคำว่า หารลงตัว drop + form ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + รูป V+N |
| ลงท้าย long-thai | จบ ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ส่วนที่อยู่สุดด้านหนึ่ง V+N |
| บรรจุลง ban-chu-long | ดาวน์โหลด carry + drop ใส่ลงในขวด หีบ หรือถุง เป็นต้น + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| ลงรอย long-roi | เข้ากันได้ drop + mark ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ลักษณะที่เป็นเส้น เป็นริ้ว หรือลวด V+N |
| ลงคะแนน long-kha-naen | vote แสดงความเห็นโดยลงเป็นคะแนน drop + mark ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + เครื่องหมายในการนับ V+N |
| ลงแรง long-raeng | ออกแรงทำงาน, ทุ่มเททำงาน drop + bright ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + กำลัง V+N |
| การลง kan-long | คำอาการนามของ ลง งาน + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| แสลง sa-laeng | ไม่ถูกกับโรค แฉ + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| ทัวร์ลง thua-long | โดนคนรุมแสดงความเห็นเชิงลบในสื่อสังคม ท่องเที่ยว + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| ลงรัก long-rak | เอารักทาลงบนผิวสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อทำให้ผิวเรียบ เกลี้ยง ดำ เป็นมัน drop + love ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ชื่อไม้พุ่มชนิด Calotropis gigante V+N |
| แถลง tha-laeng | บอก เล่า หรือแจ้งให้ทราบเป็นทางการ อาการที่นกเป็นต้นเอียงปีกร่อนลง + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| โขลง khlong | ฝูง (ใช้เฉพาะช้าง) มาก + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื qualityADJ+V |
| โคลง khlong | fit; labor คำประพันธ์ประเภทหนึ่ง มีจำนวนคำในวรรคสัมผัสและบังคับเอกโทตามตำราฉันทลักษณ์ cow + drop วัว + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| ลงชื่อ long-chue | เขียนชื่อ, ลงลายมือชื่อ drop + name ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + คำที่ตั้งขึ้นสำหรับเรียกคน สัตว์ ส V+N |
| ลงสี long-si | ระบายสีเป็นรูปภาพ drop + color ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ชื่อเครื่องสำหรับหมุนบดข้าวเปลือกเ V+N |
| ลงนาม long-nam | เขียนชื่อ, ลงลายมือชื่อ drop + name ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ชื่อ V+N |
| เพลง phleng | song; fit สำเนียงขับร้อง พังทลาย + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื V+V |
| การตกลง kan-tok-long | agreement; decrease; accordance คำอาการนามของ ตกลง drop + drop คำอาการนามของ ตก + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
| ลงโทษ long-thot | punish; sanction; discipline ทำโทษเช่นเฆี่ยน จำขัง ปรับเอาเงิน เป็นต้น drop + badness ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ความไม่ดี V+N |
| ลงทะเบียน long-tha-bian | calendar; carry; enroll จดเป็นหลักฐาน drop + register ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + บัญชีจดลักษณะจำนวนคน จำนวนสัตว์ หร V+N |
| แปลง plaeng | ที่โล่งแห่งหนึ่ง ๆ ส่วนหนึ่งของโครงสร้างหลังคา วางอยู + ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื N+V |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.