พจนานุกรมราก

โลก

lok · lôok · /loːk̚˥˩/
โล-กะ-

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ยืมมาจากสันสกฤต लोक (โลก) หรือบาลี โลก

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1แผ่นดิน

แผ่นดิน
bodyprobable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
โลกธาตุ
lok-ka-that
แผ่นดิน
lit. world + element
แผ่นดิน + สิ่งที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่คุมกั
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.32, next 0.11
entityprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2โดยปริยายหมายถึงหมู่มนุษย์

โดยปริยายหมายถึงหมู่มนุษย์
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The earth stands for those who live on it. probable · น่าจะใช่

3ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล

ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: And for a division of the cosmos. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
มนุษยโลก
ma-nut-sa-ya-lok
โลกมนุษย์
สัตว์ที่รู้จักใช้เหตุผล + ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล
N+N
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: wiktionary lists it as an example of this sense
entityverified · ตรวจแล้ว

4แผ่นดินรวมกับทุกประเทศ คนทุกกลุ่ม และลักษณะธรรมชาติทุกอย่างของแผ่นดิน

แผ่นดินรวมกับทุกประเทศ คนทุกกลุ่ม และลักษณะธรรมชาติทุกอย่างของแผ่นดิน
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: And for the whole of it, peoples and all. probable · น่าจะใช่

5ดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 5 ในระบบสุริยะ เป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีช

ดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 5 ในระบบสุริยะ เป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย ลักษณะอย่างรูปทรงกลม มีเส้นผ่าศูนย์กลางที่ศูนย์สูตรยาว 12,755 กิโลเมตร ศูนย์กลางที่ขั้วโลกยาว 12,711 กิโลเมตร มีเนื้อที่บนผิวโลก 510,903,400 ตารางกิโลเมตร
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And for the planet as an object in the system. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ขั้วโลก
khua-lok
บริเวณปลายสุดของแกนโลกเหนือและใต้ที่มีละติจูด 90 องศาเหนือและใต้
ส่วนที่ต่อของก้านดอกไม้ ใบไม้ ผลไม + ดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง มีขนาดใหญ่เป็นอ
N+N
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: the sense gloss names this compound
entityverified · ตรวจแล้ว

6อาณาบริเวณ, ชีวบริเวณ

อาณาบริเวณ, ชีวบริเวณ
bodyprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: A domain, a sphere of life. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 18

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
สังคโลก
sang-kha-lok
เครื่องปั้นเคลือบที่ผลิตขึ้นในสมัยอาณาจักรสุโขทัย ซึ่งมีแหล่งผลิตที่เมืองศรีสัชนาลัย และเมืองสุโขทัย
ความข้องอยู่ + แผ่นดิน
entityN+N
สามโลก
sam-lok
โลกทั้ง 3 คือ มนุษยโลก เทวโลก และพรหมโลก
three + world
จำนวนสองบวกหนึ่ง + แผ่นดิน
เจ้าโลก
chao-lok
เจ้าแห่งโลก, ผู้เป็นใหญ่ในโลก
thou + world
ผู้เป็นใหญ่ + แผ่นดิน
entityN+N
ลวงโลก
luang-lok
ตลบตะแลงปลิ้นปล้อนในคำว่า คนลวงโลก
ทำให้หลงผิด + แผ่นดิน
V+N
สังฆโลก
sang-kha-lok
รูปสะกดผิดของ สังคโลก
รูปแบบอื่นของ สงฆ์ + แผ่นดิน
entityN+N
ขวางโลก
khwang-lok
แปลกไปจากคนอื่น, ผิดจากปรกติวิสัย
across + world
กีดกั้น + แผ่นดิน
V+N
ลาโลก
la-lok
จากโลกไป, ตาย
ass + world
ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Equus + แผ่นดิน
entityN+N
สงครามโลก
song-khram-lok
สงครามใหญ่ที่มีประเทศมหาอำนาจเป็นคู่สงคราม
war + world
การรบใหญ่ที่มีคนจำนวนมากต่อสู้ฆ่าฟ + แผ่นดิน
entityN+N
สวรรคโลก
sa-wan-kha-lok
ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย
โลกของเทวดา + แผ่นดิน
entityN+N
ยมโลก
yom-ma-lok
โลกของคนตาย
ร้องไห้ + แผ่นดิน
V+N
ซีกโลก
sik-lok
ครึ่งหนึ่งของโลกด้านเหนือหรือใต้โดยแบ่งตามเส้นศูนย์สูตร
ส่วนที่ผ่าครึ่ง + แผ่นดิน
entityN+N
สัตวโลก
sat-ta-wa-lok
หมู่สัตว์
รูปแบบอื่นของ สัตว์ + แผ่นดิน
entityN+N
ล้างโลก
lang-lok
ทำลายโลก
wash + world
ทำให้หมดสิ้นไปโดยใช้สิ่งเช่นน้ำหรื + แผ่นดิน
V+N
มรดกโลก
mo-ra-dok-lok
สมบัติเก่าแก่ที่แสดงถึงความเจริญทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกที่ตกทอดถึงลูกหลาน ซึ่งองค์การยูเนสโกขึ้นทำเนียบเป็นสมบัติล้ำค่าของโลกและมน
heirloom + world
สิ่งที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษหรือที่ส + แผ่นดิน
entityN+N
ลูกโลก
luk-lok
หุ่นจำลองของโลกที่ทำขึ้นเพื่อใช้แสดงรูปทรงสัณฐานของโลก มีแผนที่แสดงตำแหน่งต่าง ๆ บนพื้นโลก ทำด้วยกระดาษ โลหะ หรือพลาสติก เป็นต้น
child + world
ผู้มีกำเนิดจากพ่อแม่ หรือโดยปริยาย + แผ่นดิน
entityN+N
เปลือกโลก
plueak-lok
ส่วนของโลกที่เป็นของแข็งหุ้มห่ออยู่รอบนอกสุด ประกอบด้วย หิน ดิน และแร่ธาตุต่าง ๆ
coat + world
ส่วนที่หุ้มนอกของสิ่งต่าง ๆ เช่น ต + แผ่นดิน
entityN+N
พรหมโลก
phrom-ma-lok
โลกของพระพรหม, ภูมิเป็นที่สถิตของพระพรหม
ชื่อพระเป็นเจ้าผู้สร้างโลก + ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล
PROP+N
เทวโลก
the-wa-lok
ภูมิเป็นที่สถิตของเทวดา
เทวดา + ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล
entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 19
ขวางโลก ขั้วโลก ซีกโลก มนุษยโลก มรดกโลก ยมโลก ลวงโลก ลาโลก ลูกโลก ล้างโลก สงครามโลก สวรรคโลก สังคโลก สังฆโลก สัตวโลก สามโลก เจ้าโลก เปลือกโลก โลกธาตุ
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ธาตุ  กุดธาตุ ธาตุทอง ศรีธาตุ อากาศธาตุ โนนธาตุ
มนุษย  มนุษยชาติ มนุษยธรรม มนุษยเทพ
สาม  คลองสาม สามขา สามชัย สามสิบ สามเมือง สามเรือน สามโคก สิบสาม หลักสาม
เจ้า  ข้าวเจ้า ทรงเจ้า พระเจ้า วังเจ้า เจ้าของ เจ้าชาย เจ้าชีวิต เจ้าตัว เจ้าท่า เจ้านาย เจ้าบ้าน เจ้าฟ้า
ลวง  ลมลวง ลวงตา ลวงเหนือ
สังฆ  สังฆกรรม สังฆคุณ สังฆภัณฑ์
ขวาง  ขวางเชิง ขัดขวาง ทางขวาง ทุ่งขวาง ลาดขวาง ห้วยขวาง เกาะขวาง แนวขวาง
ลา  มาลา ลากิจ ลามา ลาลับ ลาออก เกลา เหลา

ยังต้องตรวจ · open questions