พจนานุกรมราก

ลอย

loi · lɔɔi · /lɔːj˧/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɔːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *loːjᴬ (“ว่ายน้ำ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩬ᩠ᨿ (ลอย), เขิน ᩃᩭ (ลอย), อีสาน ลอย, ลาว ລອຍ (ลอย), ไทลื้อ ᦟᦾ (ลอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆး (ล๊อ̂ย), พ่าเก လ︀ွႝ (ลอ̂ย์), อาหม 𑜎𑜨𑜐𑜫 (ลอ̂ญ์) และ 𑜃𑜨𑜩 (นอ̂ย์)

คำเมือง · Northern: ลอย ᩃᩬ᩠ᨿ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ทรงตัวอยู่ในอากาศ

ทรงตัวอยู่ในอากาศ
waterprobable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ล่องลอย
long-loi
กำลังทรงตัวอยู่ในอากาศ
ลงมาตามน้ำ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
V+V
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.53, next 0.09
probable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เด่นขึ้น, นูนขึ้น

เด่นขึ้น, นูนขึ้น
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Standing out from a surface as a thing stands in air. probable · น่าจะใช่

3ไม่อยู่เป็นหลักแหล่ง, ไม่มีตำแหน่งหรือหน้าที่การงานเป็นหลักแหล่ง

ไม่อยู่เป็นหลักแหล่ง, ไม่มีตำแหน่งหรือหน้าที่การงานเป็นหลักแหล่ง
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Unmoored: without a fixed place or post. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
หลักลอย
lak-loi
ไม่มีหลักแหล่ง, ไม่อยู่เป็นที่, เชื่อถือไม่ได้
lit. key + float
เสาที่ปักไว้ + ไม่อยู่เป็นหลักแหล่ง
N+V
also filed under หลัก
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.36, next 0.06
probable · น่าจะใช่

4ไม่จม

ไม่จม
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Held up rather than sinking. probable · น่าจะใช่

5อยู่บนผิวน้ำ

อยู่บนผิวน้ำ
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And so, on the surface of water. probable · น่าจะใช่

6ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ

ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: Setting a thing adrift — ลอยกระทง, ลอยอังคาร. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
โคมลอย
khom-loi
ชื่อเครื่องตามไฟชนิดหนึ่งที่จุดไฟแล้วปล่อยให้ลอยไปในอากาศ
เครื่องครอบตะเกียงเพื่อบังลมหรือบั + ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ
N+V
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: gloss similarity 0.20, next 0.11
probable · น่าจะใช่
ลอยกระทง
loi-kra-thong
ชื่อเทศกาลอย่างหนึ่ง เอากระทงที่บรรจุธูปเทียนดอกไม้ แล้วจุดให้ลอยในน้ำ ทำในวันเพ็ญเดือน 12
ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ + ภาชนะเย็บด้วยใบตองหรือใบไม้เป็นต้น
V+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: wiktionary lists it as an example of this sense
verified · ตรวจแล้ว
ลอยแพ
loi-phae
จับใส่แพแล้วปล่อยให้ลอยล่องไปในน้ำตามยถากรรม
lit. float + raft
ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ + ไม้ไผ่หรือซุงเป็นต้นที่ผูกมัดเรียง
V+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: gloss similarity 0.18, next 0.03
probable · น่าจะใช่

7ไม่มีอะไรคุ้มหรือผูกไว้ (ใช้ในการเล่นหมากรุก)

ไม่มีอะไรคุ้มหรือผูกไว้ (ใช้ในการเล่นหมากรุก)
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: In chess, a piece left unprotected. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 15

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
การลอย
kan-loi
คำอาการนามของ ลอย
งาน + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
ใจลอย
chai-loi
absent; absent-minded; distraction
เผลอสติ, เคลิบเคลิ้ม
heart + float
สิ่งที่ทำหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
เลื่อนลอย
luean-loi
ไม่คงที่, ไม่แน่นอน
ยานชนิดหนึ่งไม่มีล้อ ใช้ลากไปตามท้ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
แผงลอย
phaeng-loi
pitch
ที่ที่จัดไว้ในถนนสาธารณะหรือที่สาธารณะ รวมตลอดถึงอาคาร แคร่ แท่น โต๊ะ แผง เสื่อ พื้นดิน เรือ หรือ แพ สำหรับขายอาหาร น้ำแข็ง หรือสิ่งของอย่างอื่น
เครื่องสานชนิดหนึ่ง เป็นแผ่นอย่างเ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
หลุดลอย
lut-loi
พ้นจากที่ยึดไว้แล้วล่องลอยไป
escape + float
ออกจากที่ที่ติดอยู่ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
V+V
ขาดลอย
khat-loi
สูญไปโดยไม่มีหวังว่าจะได้คืน
blow + float
แยกออกจากกันเพราะถูกดึง ตัด หรือฉี + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
V+V
สระลอย
sa-ra-loi
รูปสระที่สามารถเขียนเดี่ยว ๆ ได้โดยไม่ต้องมีพยัญชนะประกอบ มีใช้ในบางภาษา
vowel + float
แอ่งน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นเองหรือคนข + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
ลอยนวล
loi-nuan
ตามสบาย, ไม่มีผู้ขัดขวางจับกุม
ทรงตัวอยู่ในอากาศ + สีขาวปนเหลืองเล็กน้อย
qualityV+ADJ
แอลลอย
aen-loi
คำพ้องความของ โลหะเจือ
ชื่อตัวอักษรในอักษรละติน L/l + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
สะพานลอย
sa-phan-loi
สะพานสูงแคบ ๆ ที่สร้างคร่อมขวางถนน ใช้เป็นทางให้คนเดินข้ามถนน รถสามารถแล่นผ่านใต้สะพานได้
สิ่งปลูกสร้างที่ทำสำหรับข้ามแม่น้ำ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
แม่ลอย
mae-loi
ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย
mother + float
หญิงผู้ให้กำเนิดหรือเลี้ยงดูลูก + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
เกาะลอย
ko-loi
ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี
island + float
ส่วนของแผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบ + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
ลอยแก้ว
loykaeo
ของหวานทำด้วยเนื้อผลไม้รสเปรี้ยวลอยในน้ำเชื่อม เจือเกลือเล็กน้อย
float + glass
ทรงตัวอยู่ในอากาศ + วัตถุแข็ง ใส ทำจากทรายหลอม
V+N
การหลุดลอย
kan-lut-loi
คำอาการนามของ หลุดลอย
คำอาการนามของ หลุด + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V
บัวลอย
bua-loi
ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเหนียว ปั้นเป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ต้มในน้ำกะทิผสมน้ำตาล
lotus + float
ชื่อเรียกไม้น้ำหลายชนิดหลายสกุลในว + ทรงตัวอยู่ในอากาศ
N+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 19
การลอย การหลุดลอย ขาดลอย บัวลอย ลอยกระทง ลอยนวล ลอยแก้ว ลอยแพ ล่องลอย สระลอย สะพานลอย หลักลอย หลุดลอย เกาะลอย เลื่อนลอย แผงลอย แม่ลอย โคมลอย ใจลอย
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

หลัก  หนองหลัก หลักฐาน หลักฟ้า หลักสาม หลักเมือง เสียหลัก
กระทง  กระทงทอง กระทงสาย
แพ  ชุมแพ ท่าแพ บางแพ เรือนแพ แพลง แพแตก
การ  กรรมการ การกก การกบ การกลับ การกอง การกา การกำ การกิน การขน การขวาง การขอ การขัด
ใจ  กลับใจ กินใจ ขวัญใจ ขัดใจ ขาดใจ คาใจ คู่ใจ จับใจ ดีใจ ตกใจ ตัดใจ ตั้งใจ
เลื่อน  ของเลื่อน ไส้เลื่อน
แผง  พระแผง แผงคอ
หลุด  หลุดปาก หลุดมือ

ยังต้องตรวจ · open questions