สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“ถูให้คม”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ລັບ (ลับ), คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทขาว ꪩꪚꪾ, ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), พ่าเก လ︀ပ︀် (ลป์), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์) สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลับ, ลาว ລັບ (ลับ), คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)
คำเมือง · Northern: ลับ ᩃᩢ᩠ᨷ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
⚑ open question: Declared root: ลับ 'to whet'.
⚑ open question: Declared root: ลับ 'to whet'.
⚑ open question: Declared root: ลับ 'to whet'.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ล่วงลับ luang-lap | ตาย ผ่านจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง + ที่อยู่ในที่พ้นตา V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลาลับ la-lap | ตาย lit. ass + to whet ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Equus + ที่อยู่ในที่พ้นตา N+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลับตา lap-ta | มิดชิดหรือห่างไกลจนพ้นสายตา lit. to whet + eye ที่อยู่ในที่พ้นตา + พ่อของแม่ V+Nalso filed under ตา head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลับหลัง lap-lang | ไม่ใช่ต่อหน้า lit. to whet + back ที่อยู่ในที่พ้นตา + ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก V+Nalso filed under หลัง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| ลับแล lap-lae | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุตรดิตถ์ ที่อยู่ในที่พ้นตา + ดู V+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 2 by hand toponymstandard · ทั่วไป |
| พระลับ phra-lap | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น lit. the honorific prefix phra + to whet คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + ที่อยู่ในที่พ้นตา N+Valso filed under พระ head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 2 by hand toponymstandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ลับ 'out of sight' — separate.
⚑ open question: Declared root: ลับ 'out of sight' — separate.
⚑ open question: Declared root: ลับ 'out of sight' — separate.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เร้นลับ ren-lap | เหลือรู้เหลือเห็น เหลือที่จะเข้าใจ หลบให้ลับตาคน + ที่ปกปิดหรือควรปกปิด V+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| ลึกลับ luek-lap | mysterious เร้นลับจนเหลือรู้เหลือเห็น หรือที่เข้าใจได้ยาก lit. deep + to whet ต่ำลงไปจากขอบมากกว่าปรกติ + ที่ปกปิดหรือควรปกปิด ADJ+Vhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| สายลับ sai-lap | infiltrant ผู้เข้าไปสืบความลับ lit. late + to whet เวลาระหว่างเช้ากับเที่ยงประมาณ 9.0 + ที่ปกปิดหรือควรปกปิด N+Valso filed under สาย head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| ของลับ khong-lap | อวัยวะเพศ lit. by + to whet สิ่งต่าง ๆ + ที่ปกปิดหรือควรปกปิด N+Valso filed under ของ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ความลึกลับ khwam-luek-lap | mystery คำอาการนามของ ลึกลับ depth + to whet คำอาการนามของ ลึก + ถูให้คม N+V |
| การลับ kan-lap | คำอาการนามของ ลับ งาน + ถูให้คม N+V |
| การกลับ kan-klap | คำอาการนามของ กลับ ผู้กระทำ + ถูให้คม N+V |
| การล่วงลับ kan-luang-lap | คำอาการนามของ ล่วงลับ คำอาการนามของ ล่วง + ถูให้คม N+V |
| ลับล่อ lap-lo | คำพ้องความของ ลับ ๆ ล่อ ๆ ถูให้คม + สัตว์พันทางที่เกิดจากการผสมระหว่าง V+N |
| ความลับ khwam-lap | secret คำอาการนามของ ลับ -ness + to whet เรื่อง + ถูให้คม N+V |
| กระลับ kralab | กลับเกลือก N+V |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.