พจนานุกรมราก

เกลือ

kluea · glʉʉa · /klɯa̯˧/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klɯəᴬ², จากไทดั้งเดิม *klwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), เขิน ᨠᩮᩬᩨ (เกอื), ยอง ᨠᩮᩬᩥ, อีสาน เกือ หรือ เกีย, ลาว ເກືອ (เกือ), ไทลื้อ ᦵᦂᦲ (เกี), ไทดำ ꪹꪀ (เก), ไทขาว ꪀꪷ, ไทใหญ่ ၵိူဝ် (เกิว), ไทใต้คง ᥐᥫ (เกอ̂), พ่าเก က︀ိုဝ︀် (กึว์), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (กึว์), จ้วง gyu, จ้วงแบบหนง gow, จ้วงแบบจั่วเจียง gwe, ตั่ย cưa; เทียบลักเกีย kjie⁵¹

คำเมือง · Northern: เกลอิอ ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็นต้น โดยทั่วไปได้มาจากน้ำทะเล

วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็นต้น โดยทั่วไปได้มาจากน้ำทะเล
foodprobable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
เกลือแร่
kluea-rae
เกลือและแร่ต่าง ๆ ที่ละลายอยู่ในน้ำเป็นต้น
lit. light + mineral
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ธาตุหรือสารประกอบอนินทรีย์ที่เกิดข
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.11, next 0.02
entityprobable · น่าจะใช่
นาเกลือ
na-kluea
พื้นที่ที่มีลักษณะคล้ายนาสำหรับขังน้ำทะเลเพื่อให้เกลือตกตะกอน
lit. farm + light
พื้นที่ราบทำเป็นคันกั้นน้ำเป็นแปลง + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
N+N
also filed under นา
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.13, next 0.03
entityprobable · น่าจะใช่
เกลือสมุทร
kluea-sa-mut
เกลือที่ได้จากน้ำทะเล
lit. light + sea
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ทะเลลึก
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.19, next 0.09
entityprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู่ธาตุที่เทียบเท่าโลหะกับอนุมูลกรด

สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู่ธาตุที่เทียบเท่าโลหะกับอนุมูลกรด
foodprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Salt in the chemist's sense: a metal with an acid radical. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
เกลือกรด
kluea–krot
เกลือที่เกิดขึ้นโดยธาตุไฮโดรเจนชนิดที่แปรสภาพเป็นไอออนได้ ซึ่งมีอยู่ในโมเลกุลของกรด ถูกโลหะหรือหมู่ธาตุที่เทียบเท่าโลหะเข้ามาแทนที่ไม่หมด เช่น โซเดียมไฮโดรเจนซัลเฟต (NaHSO₄)
lit. light + acid
สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู + สารอย่างหนึ่ง มีรสเปรี้ยว โดยปรกติ
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.26, next 0.06
entity
flips with กรดเกลือ — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing
probable · น่าจะใช่
เกลือด่าง
kluea-dang
เกลือเบสิก, เกลือที่เกิดขึ้นโดยอนุมูลกรดเข้าไปแทนที่หมู่ไฮดรอกซิล (OH) ซึ่งมีอยู่ในโมเลกุลของเบสไม่หมด เช่น เลดไฮดรอกซีคลอไรด์ [Pb(OH)Cl]
lit. light + base
สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู + น้ำขี้เถ้าที่เกรอะหรือแช่ไว้ มีรสก
N+N
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.12, next 0.04
entityprobable · น่าจะใช่
เกลือเบสิก
kluea-be-sik
เกลือที่เกิดขึ้นโดยอนุมูลกรดเข้าไปแทนที่หมู่ไฮดรอกซิล (OH) ซึ่งมีอยู่ในโมเลกุลของเบสไม่หมด เช่น เลดไฮดรอกซีคลอไรด์ [Pb(OH)Cl]
สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู + พื้นฐาน
N+ADJ
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.13, next 0.04
qualityprobable · น่าจะใช่
เกลือปรกติ
kluea-prok-ka-ti
เกลือที่เกิดขึ้นโดยธาตุไฮโดรเจนชนิดที่แปรสภาพเป็นไอออนได้ ซึ่งมีอยู่ในโมเลกุลของกรดถูกโลหะหรือหมู่ธาตุที่เทียบเท่าโลหะเข้ามาแทนที่จนหมดสิ้น เช่น โซเดียมซัลเฟต (Na₂SO₄)
lit. light + routine
สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู + ธรรมดา
N+ADJ
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.27, next 0.07
qualityprobable · น่าจะใช่

3รางวัลที่ไร้ค่า (เช่นจากกาชา)

รางวัลที่ไร้ค่า (เช่นจากกาชา)
foodprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Modern slang: a worthless prize, the salt left when nothing good comes. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 10

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
เกลือฟอง
kluea–fong
ชื่อเกลือชนิดหนึ่งในตำรายาไทย
light + bubble
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ไข่
entityN+N
กรดเกลือ
krot-kluea
คำพ้องความของ กรดไฮโดรคลอริก
acid + light
สารอย่างหนึ่ง มีรสเปรี้ยว โดยปรกติ + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
entityN+N
flips with เกลือกรด — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing
น้ำเกลือ
nam-kluea
น้ำที่มีเกลือโซเดียมคลอไรด์ละลายอยู่ สำหรับฉีดเข้าหลอดเลือดดำ
water + light
สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
entityN+N
เกลือเงิน
kluea-ngoen
เกลือปรกติชนิดหนึ่งชื่อซิลเวอร์ไนเทรต (AgNO₃) ลักษณะเป็นผลึกสีขาวละลายน้ำได้ ใช้ประโยชน์ในทางแพทย์ อุตสาหกรรมชุบโลหะให้เป็นเงิน
light + bread
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโ
entityN+N
เกลือจืด
kluea-chuet
เกลือที่ตกผลึกก่อนเกลือชนิดอื่น ๆ ในการทำนาเกลือ มีปนอยู่กับเกลือที่ใช้ในการปรุงอาหารเสมอ ไม่มีรส หรือ เกลือที่ได้จากการเผายิปซัม
light + fresh
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + มีรสไม่เค็มไม่เปรี้ยวเป็นต้น
qualityN+ADJ
ขี้เกลือ
khi-kluea
คราบเหงื่อที่แห้งกรังจนขึ้นขาว
crap + light
กิริยาที่ถ่ายกากอาหารออกทางทวารหนั + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
V+N
บ่อเกลือ
bo-kluea
ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน
well + light
ช่องลึกลงไปในดินหรือในหินใช้เป็นที + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
entityN+N
เกลือหิน
kluea-hin
เกลือสินเธาว์
light + rock
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่ชนิดเดียวหร
entityN+N
บางเกลือ
bang-kluea
ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา
thin + light
ทางน้ำเล็ก ๆ + วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็
entityN+N
เกลือแกง
kluea-kaeng
โซเดียมคลอไรด์
light + curry
วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็ + กับข้าวประเภทที่เป็นน้ำ มีชื่อต่าง
entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 17
กรดเกลือ ขี้เกลือ นาเกลือ น้ำเกลือ บางเกลือ บ่อเกลือ เกลือกรด เกลือจืด เกลือด่าง เกลือปรกติ เกลือฟอง เกลือสมุทร เกลือหิน เกลือเงิน เกลือเบสิก เกลือแกง เกลือแร่
กลับกัน · the other way round

The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.

กรดเกลือ เกลือกรด
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

แร่  น้ำแร่ บ่อแร่
นา  กบนา คลองนา ทุ่งนา นากลาง นาคำ นางาม นาดี นาทุ่ง นาน้อย นาบัว นาป่า นาวัง
ฟอง  ฟองกาม ฟองน้ำ ฟองมัน
น้ำ  กาน้ำ กินน้ำ ค่าน้ำ ช้างน้ำ ตลาดน้ำ ตาน้ำ ต้นน้ำ น้ำกาม น้ำขาว น้ำขึ้น น้ำข้าว น้ำดี
เงิน  ตลาดเงิน นายเงิน น้ำเงิน บัวเงิน บ่อเงิน หน้าเงิน เครื่องเงิน เงินตรา เงินแห้ง แตกเงิน แม่เงิน
ขี้  ขี้กบ ขี้ตา ขี้ตีน ขี้มือ
บ่อ  ท่าบ่อ บางบ่อ บ่อทอง บ่อหลวง บ่อเงิน บ่อโพธิ์
หิน  คลองหิน วังหิน หนองหิน หัวหิน หินตั้ง หินลาด หินอ่อน ใจหิน

ยังต้องตรวจ · open questions