พจนานุกรมราก

คิด

khit · kít · /kʰit̚˦˥/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ยืมมาจากเขมรกลาง gita, gitra, gīta, gītra, gitta, gittha, gīttha, gï̄tta, gœta, gata, เขมรเก่าสมัยอังกอร์ git (“idem”), หรือ เขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ git (“idem”). ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຶດ (คึด).

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็นรูปหรือเป็นเรื่องขึ้นในใจ

ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็นรูปหรือเป็นเรื่องขึ้นในใจ
heartprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2ใคร่ครวญ, ไตร่ตรอง

ใคร่ครวญ, ไตร่ตรอง
heartprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Forming a thing in the mind and turning it: to ponder. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
คิดอ่าน
khit-an
ใคร่ครวญหาหนทางแก้ไข
lit. think + read
ใคร่ครวญ + ว่าตามตัวหนังสือ
V+V
head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.20, next 0.00
probable · น่าจะใช่
นึกคิด
nuek-khit
คิดใคร่ครวญ
คิด + ใคร่ครวญ
V+V
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.23, next 0.00
probable · น่าจะใช่

3คาดคะเน

คาดคะเน
heartprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Forming a figure of what is not yet known: to estimate. probable · น่าจะใช่

4คำนวณ

คำนวณ
heartprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: And working it exactly: to calculate. probable · น่าจะใช่

5มุ่ง, จงใจ, ตั้งใจ

มุ่ง, จงใจ, ตั้งใจ
heartprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by metaphor · อุปมา: Setting the mind on a thing: to intend. probable · น่าจะใช่

6นึก

นึก
heartprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 ([RID sense 1 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: And simply, to have in mind. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 19

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
ลูกคิด
luk-khit
abacus
เครื่องคำนวณเลขของจีน ทำด้วยไม้ เป็นลูกกลม ๆ ร้อยใส่ไว้ในราง
child + think
ผู้มีกำเนิดจากพ่อแม่ หรือโดยปริยาย + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
ขบคิด
khbkhid
คิดตรึกตรองอย่างหนัก
bite + think
เอาฟันเน้นเพื่อให้แตก + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
V+V
การคิด
kan-khit
คำอาการนามของ คิด
งาน + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
สิ้นคิด
sin-khit
หมดปัญญาจะแก้ปัญหา, หมดหนทางคิดอ่าน
to be exhausted + think
หมด + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
V+V
คิดบัญชี
khit–ban–chi
กระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อจัดการกับผู้ที่กระทำความชั่วความผิด
think + list
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + สมุดหรือกระดาษสำหรับจดรายการต่าง ๆ
V+N
คิดถึง
khit-thueng
anxious
นึกถึง, นึกถึงด้วยใจผูกพัน
think + arrive
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + บรรลุจุดหมาย
V+V
แนวคิด
naeo-khit
course; thinking
ความคิดที่เป็นแนวที่จะดำเนินต่อไป
row + think
สิ่งที่มีลักษณะเป็นแถว + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
คิดเห็น
khit-hen
เข้าใจ
think + see
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + อาการของตาที่ประสบรูป
V+V
คิดคด
khit-khot
คิดทรยศ
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + ลักษณะที่ไม่ตรงตลอด
qualityV+ADJ
คบคิด
khop-khit
ร่วมคิดกันทำการอย่างใดอย่างหนึ่งโดยไม่เปิดเผย
ง่ามต้นไม้ที่กิ่งใหญ่กับลำต้นแยกกั + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
คิดค้น
khit-khon
invent; create
ตริตรองเพื่อหาความจริง
think + look
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + พยายามหาให้พบโดยวิธีสืบ เสาะ แสวง
V+V
รู้คิด
rukhid
รู้จักคิดอ่าน
know + think
แจ้ง + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
V+V
การคบคิด
kan-khop-khit
คำอาการนามของ คบคิด
คำอาการนามของ คบ + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
คิดสั้น
khit-san
คิดทำลายตนเองเพราะหาทางออกไม่ได้
think + short
ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น + ลักษณะส่วนหนึ่งของสิ่งใด ๆ มีกำหนด
qualityV+ADJ
ต้นคิด
ton-khit
ผู้ริเริ่ม
trunk + think
ลำของต้นไม้ + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
ข้อคิด
kho-khit
ประเด็นที่เสนอให้คิด, ประเด็นที่ชวนคิด
ส่วนที่อยู่ระหว่างปล้องของไม้ไผ่หร + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
สมคิด
som-khit
ชื่อจริงรวม
suitable + think
เหมาะ + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
qualityADJ+V
ความคิด
khwam-khit
idea; thinking; concept
สิ่งที่นึกรู้ขึ้นในใจ
-ness + think
เรื่อง + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
N+V
ฉุกคิด
chuk-khit
คิดขึ้นมาทันที, คิดได้ในขณะนั้น, บังเอิญคิดได้
อาการที่เกิดขึ้นโดยพลัน + ทำให้ปรากฏเป็นรูปหรือประกอบให้เป็น
V+V

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 21
การคบคิด การคิด ขบคิด ข้อคิด คบคิด ความคิด คิดคด คิดค้น คิดถึง คิดบัญชี คิดสั้น คิดอ่าน คิดเห็น ฉุกคิด ต้นคิด นึกคิด รู้คิด ลูกคิด สมคิด สิ้นคิด แนวคิด
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

ลูก  ตกลูก ลูกขวัญ ลูกคำ ลูกชาย ลูกน้ำ ลูกบ้าน ลูกมือ ลูกสาว ลูกอก ลูกอ่อน ลูกเรือ ลูกเลี้ยง
ขบ  ก้นขบ ขบขัน ขบวน
การ  กรรมการ การกก การกบ การกลับ การกอง การกา การกำ การกิน การขน การขวาง การขอ การขัด
สิ้น  สิ้นกรรม สิ้นชีพ สิ้นชีวิต สิ้นชื่อ สิ้นท่า สิ้นบุญ สิ้นลม สิ้นสุด สิ้นเชิง สิ้นใจ สุดสิ้น
แนว  แนวขวาง แนวตั้ง แนวทาง แนวยาว
เห็น  รู้เห็น เห็นจะ เห็นหัว เห็นใจ
คบ  คบหา คบไฟ คาคบ ค่าคบ
รู้  นกรู้ ภูมิรู้ รับรู้ รู้คุณ รู้ดี รู้ตัว รู้ใจ เรียนรู้ เสียรู้

ยังต้องตรวจ · open questions