ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂັນ (ขัน), คำเมือง ᨡᩢ᩠ᨶ (ขัน, “พาน”), ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), มอญ ခဝ် (ขว์) ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂັນ (ขัน), คำเมือง ᨡᩢ᩠ᨶ (ขัน), จ้วง haen สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂັນ (ขัน), คำเมือง ᨡᩢ᩠ᨶ (ขัน), ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), ไทดำ ꪄꪽ (ฃัน), ไทขาว ꪄꪽ, ไทใหญ่ ၶၼ် (ขัน), จ้วง haen, จ้วงแบบหนง kaen, แสก หั่น
คำเมือง · Northern: ขัน, “พาน” ᨡᩢ᩠ᨶ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ลงขัน long-khan | เอาเงินใส่ลงในขันเป็นต้นเพื่อช่วยในงานต่าง ๆ เช่น งานตัดจุก lit. drop + bowl ไปสู่เบื้องต่ำหรือไปสู่เบื้องที่ถื + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ V+Nalso filed under ลง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the water bowl — and in the north the ขันแก้ว offered to the Triple Gem.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ขันชะเนาะ khan-cha-no | บิดลูกชะเนาะให้ตึง ทำให้ตึงหรือให้แน่นด้วยวิธีหมุนกวด + ไม้สั้น ๆ สำหรับขันบิดเชือกที่ผูกใ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
| กวดขัน kuat-khan | screw เอาจริงเอาจัง, เร่งรัดให้ยิ่งขึ้น lit. chase + bowl ทำให้แน่น ให้ตึง หรือให้เขม็งยิ่งข + ทำให้ตึงหรือให้แน่นด้วยวิธีหมุนกวด V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand standard · ทั่วไป |
| คับขัน khap-khan | จำเป็นเฉพาะหน้าที่จะต้องทำหรือต้องสู้ซึ่งหลีกเลี่ยงไม่ได้, เข้าที่ลำบากหรือจำเป็น lit. tight + bowl มีขนาดไม่พอดีกัน ทำให้แน่น ตึง หรื + ทำให้ตึงหรือให้แน่นด้วยวิธีหมุนกวด ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to tighten by turning'.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| แข็งขัน khaeng-khan | ขยันไม่ย่อท้อ, เอาจริงเอาจัง lit. hard + bowl กระด้าง + แข็งแรง ADJ+Nalso filed under แข็ง head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualityflips with ขันแข็ง — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| แข่งขัน khaeng-khan | rival; compete; race ชิงเอาชนะเพื่อรางวัล, ขันสู้เอาชนะกัน ชิงเอาชนะกัน + แข็งแรง V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| ขันแข็ง khan-khaeng | อย่างเอาจริงเอาจัง lit. bowl + hard แข็งแรง + กระด้าง N+ADJalso filed under แข็ง head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualityflips with แข็งขัน — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน, the cock's crow.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
⚑ open question: Declared root: ขัน 'to laugh'.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ขบขัน khop-khan | facetious; comical; amusing น่าหัวเราะ, ชวนหัวเราะ lit. bite + bowl เอาฟันเน้นเพื่อให้แตก + น่าหัวเราะ V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7: the sense gloss names this compound verified · ตรวจแล้ว |
| ขำขัน kham-khan | ที่ชวนให้หัวเราะ มีลักษณะหน้าตาคมชวนให้มอง + น่าหัวเราะ ADJ+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7 by hand qualitystandard · ทั่วไป |
| อารมณ์ขัน a-rom-khan | humor ลักษณะนิสัยที่มักเห็นเรื่องต่าง ๆ เป็นเรื่องชวนขัน lit. emotion + bowl สิ่งที่ยึดหน่วงจิตโดยผ่านทางตา หู + น่าหัวเราะ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 7 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| บางขัน bang-khan | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช lit. thin + bowl ทางน้ำเล็ก ๆ + คัน N+Nalso filed under บาง head-final; both parts are dictionary headwords · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · definition form: toponym. This head has no name-use sense to file it under — add one, then this files itself. · filed under sense 8 by hand toponymentitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
⚑ open question: Declared root: ขัน, a tree name (คัน).
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การขัน kan-khan | คำอาการนามของ ขัน งาน + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
| การลงขัน kan-long-khan | คำอาการนามของ ลงขัน nominalisation of ลง + bowl คำอาการนามของ ลง + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
| การแข่งขัน kan-khaeng-khan | competition; match; fight คำอาการนามของ แข่งขัน คำอาการนามของ แข่ง + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
| ความขัน khwam-khan | คำอาการนามของ ขัน -ness + bowl เรื่อง + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
| ขันตี khan-ti | ความอดกลั้นต่อสิ่งที่ไม่พอใจ, ความอดทน bowl + hit ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ + เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไ N+V |
| ขันที khan-thi | ชายที่ถูกตอน บางประเทศทางเอเชียสมัยโบราณใช้สำหรับควบคุมฝ่ายใน bowl + time ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ + ครั้ง entityN+N |
| ความแข็งขัน khwam-khaeng-khan | คำอาการนามของ แข็งขัน คำอาการนามของ แข็ง + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
| ขันติ khan-ti | ความอดกลั้นต่อสิ่งที่ไม่พอใจ, ความอดทน bowl + accuse ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ + ชี้ข้อบกพร่อง N+V |
| ความขำขัน khwam-kham-khan | คำอาการนามของ ขำขัน คำอาการนามของ ขำ + ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิ entityN+N |
The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.