สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), ลาว ໄຂ່ (ไข่), ไทลื้อ ᦺᦃᧈ (ไฃ่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), ไทใหญ่ ၶႆႇ (ไข่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq, ภาษาจ้วงใต้ kaeq/haeq
คำเมือง · Northern: ไข่ ᨡᩱ᩵ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไข่ขาว khai-khao | ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน มีสีขาวใสอยู่รอบ ๆ ไข่แดง เป็นสารโปรตีนทำหน้าที่ป้องกันส่วนที่เป็นเซลล์ของไข่ เวลาเซลล์ของไข่แบ่งตัวเจริญเป็นตัวอ่อน ไข่ขาวจะเป็นอาหารของตัวอ่อนด้วย lit. egg + white ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สีชนิดหนึ่งเหมือนสำลี N+Nalso filed under ขาว head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: the sense gloss names this compound entityverified · ตรวจแล้ว |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไข่มุก khai-muk | วัตถุมีค่า มักมีลักษณะกลม ๆ เกิดจากหอยบางชนิด ที่รู้จักกันทั่วไปมีสีขาว ที่เป็นสีขาวอมชมพูหรือสีดำก็มี ใช้ทำเป็นเครื่องประดับ lit. egg + pearl เรียกสิ่งที่เป็นเม็ดกลม ๆ เล็ก ๆ ท + ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิดในวงศ์ Pt N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.16, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่ |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| หนองม่วงไข่ nong-muang-khai | ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแพร่ ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลพบุรี + ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากก PROP+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense verified · ตรวจแล้ว |
| ท่าไข่ tha-khai | ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา lit. landing + egg ฝั่งน้ำสำหรับขึ้นลงหรือจอดเรือ + ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากก N+Nalso filed under ท่า head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: definition form is a toponym; filed under the head's name-use sense entityverified · ตรวจแล้ว |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| ไข่ข้าว khai-khao | ไข่ที่ฟักไม่เป็นตัวต้มแล้วแข็งและเหนียวผิดปรกติ egg + rice ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดหลายสกุลในวงศ entityN+N |
| ตั้งไข่ tang-khai | สอนยืน, ใช้แก่เด็กเล็กที่เพิ่งหัดยืน introduce + egg ชูตัว + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ V+N |
| ไข่กระทะ khai-kra-tha | อาหารญวนชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยไข่ทอดในกระทะเล็ก ๆ โรยหน้าด้วยหมูยอ หมูสับ พริกไทย ปรุงรสด้วยซอสตามชอบ เสิร์ฟทั้งกระทะ egg + pan ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ภาชนะก้นตื้น ใช้ทอดหรือผัดอาหาร entityN+N |
| ไข่พอก khai-phok | คำพ้องความของ ไข่เค็ม egg + cover ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หุ้ม N+V |
| ไข่ขวัญ khai-khwan | ไข่ปอกที่เสียบไม้ปักไว้บนยอดบายศรี egg + khwan ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย entityN+N |
| ไข่ลม khai-lom | ไข่ของสัตว์ปีกที่เชื้อตัวผู้ไม่ได้ผสมกับไข่ของตัวเมีย ไม่สามารถฟักให้เป็นตัวได้ egg + wind ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4 ของร่าง entityN+N |
| ไข่ปิ้ง khai-ping | ไข่ทั้งเปลือกที่ทำให้สุกด้วยการปิ้งบนเตาถ่าน ใช้ไฟอ่อน egg + toast ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ทำให้สุกด้วยการวางไว้เหนือไฟ มักใช N+V |
| ไข่สำเภา khai-sam-phao | คำพ้องความของ ไข่เยี่ยวม้า ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อเรือเดินทะเลชนิดหนึ่งแบบจีน แล entityN+N |
| ไข่หวาน khai-wan | ชื่อขนมอย่างหนึ่งทำโดยต่อยไข่ใส่ลงในน้ำเชื่อมร้อน ๆ แล้วต้มให้สุก มักใส่ขิงด้วย egg + sweet ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + มีรสอย่างรสน้ำตาล qualityN+ADJ |
| ไข่ฟู khai-fu | ไข่เจียวเนื้อฟู ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + พองตัวขึ้น N+V |
| รังไข่ rang-khai | อวัยวะภายในร่างกายของผู้หญิงและสัตว์ตัวเมีย เป็นที่เกิดไข่ nest + egg ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Shorea siam + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ entityN+N |
| ไข่เจียว khai-chiao | omelet; omelette ไข่ที่ตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากันแล้วทอดน้ำมัน, ถ้าน้ำมันมากจนไข่ที่เจียวฟู เรียก ไข่ฟู, ถ้ามีเนื้อหมูสับผสมด้วย เรียก ไข่เจียวหมูสับ ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ทอดมันสัตว์เพื่อเอาน้ำมัน N+V |
| ไข่ระเบิด khai-ra-boet | ไข่ดาวราดหน้าด้วยหมูสับผัดกับผักมีน้ำข้น ๆ egg + bomb ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ปะทุแตกออกไป N+V |
| การไข่ kan-khai | คำอาการนามของ ไข่ งาน + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ entityN+N |
| ไข่ลวก khai-luak | ไข่ที่ทำให้สุกด้วยการแช่น้ำร้อน ทำให้ไข่ขาวสุกแต่ไม่แข็ง ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + กิริยาที่ของเหลวหรือไอที่ร้อนจัดหร N+V |
| ไข่ลูกสะใภ้ khai-luk-sa-phai | ไข่ลูกเขยที่ใช้ไข่ดาวแทนไข่ต้มทอด egg + daughter-in-law ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หญิงซึ่งเป็นเมียของลูกชาย entityN+N |
| ไข่กวน khai-kuan | ไข่ที่ทำให้สุกโดยการคนเร็ว ๆ ในภาชนะที่ตั้งบนไฟ อาจใส่ผักหรือเนื้อเพิ่มเล็กน้อย egg + scramble ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + รบกวนทำให้เกิดความรำคาญ N+V |
| ไข่คน khai-khon | ไข่ที่ทำให้สุกโดยการคนเร็ว ๆ ในภาชนะที่ตั้งบนไฟ อาจใส่ผักหรือเนื้อเพิ่มเล็กน้อย egg + stir ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + มนุษย์ คือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด entityN+N |
| ไข่แดง khai-daeng | egg yolk ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน อยู่รอบส่วนที่จะเจริญเป็นตัวอ่อน มักมีสีเหลืองหรือแดง เป็นสารประเภทไขมันที่สะสมไว้สำหรับเลี้ยงตัวอ egg + red ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สีอย่างสีเลือดหรือสีชาด qualityN+ADJ |
| ไข่ญี่ปุ่น khai-yi-pun | คำพ้องความของ ไข่ลูกเขย egg + Japanese N+PROP |
| ไข่เต่า khai-tao | ขนมชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นก้อนทรงกลม สีทองเหลือง ทำด้วยมันเทศผสมแป้ง ทอดในน้ำมันมาก ๆ ให้กรอบนอกนุ่มใน รสชาติหวานมัน นิยมขายคู่กับกล้วยทอด มันทอด เผือก ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + ชื่อสัตว์เลื้อยคลานหลายวงศ์ ในอันด entityN+N |
| วางไข่ wang-khai | ออกไข่ (ใช้กับสัตว์) put + egg ทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งพ้นจากมือหรือบ + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ V+N |
| ไข่แหน khaihaen | คำพ้องความของ ผำ ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + หวง N+V |
| ไข่น้ำ khai-nam | แกงจืดไข่เจียว ใส่ต้นหอมหรือใบโหระพา egg + water ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สารประกอบซึ่งมีองค์ประกอบเป็นธาตุไ entityN+N |
| กล้วยไข่ kluai-khai | กล้วยชนิดหนึ่งลูกกลม banana + egg ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดในสกุล Musa ว + ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ entityN+N |
| ไข่ดาว khai-dao | ไข่ทอดทั้งลูกโดยไม่ต้องตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากัน egg + star ตัวสืบพันธุ์ประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ + สิ่งที่เห็นเป็นดวงมีแสงระยิบระยับใ entityN+N |
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.