ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไข, ลาว ໄຂ (ไข), คำเมือง ᨡᩱ (ไข), เขิน ᨡᩱ (ไข), ไทลื้อ ᦺᦃ (ไฃ), ไทดำ ꪼꪄ (ไฃ), ไทขาว ꪼꪄ, ไทใหญ่ ၶႆ (ไข), ไทใต้คง ᥑᥭᥴ (ฃั๋ย) ยืมมาจากจีนยุคกลาง 開 (MC khoj); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไข, ลาว ໄຂ (ไข), คำเมือง ᨡᩱ (ไข), เขิน ᨡᩱ (ไข), ไทลื้อ ᦺᦃ (ไฃ), ไทดำ ꪼꪄ (ไฃ), ไทขาว ꪼꪂ
คำเมือง · Northern: ไข ᨡᩱ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไขข้อ khai-kho | น้ำหล่อลื่นข้อของร่างกาย มันข้น + ส่วนที่อยู่ระหว่างปล้องของไม้ไผ่หร N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entityflips with ข้อไข — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing standard · ทั่วไป |
| ไขมัน khai-man | fat สารประกอบอินทรีย์จำพวกหนึ่งมีทั้งในสัตว์และพืช ไม่ละลายน้ำ, ถ้าเป็นของเหลวในอุณหภูมิปรกติเรียก น้ำมัน, ถ้าเป็นของแข็งในอุณหภูมิปรกติเรียก ไข lit. fat + it มันข้น + ชื่อเรียกไม้เถาหรือไม้ต้นหลายชนิดห N+Nalso filed under มัน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไขสันหลัง khai-san-lang | ประสาทส่วนกลางที่ต่อเนื่องจากประสาทส่วนปลาย มีความยาวจากระดับต้นคอถึงระดับเอว มันข้น + ส่วนของร่างกายด้านหลัง ซึ่งมีกระดู N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| ไขกระดูก khai-kra-duk | เนื้อส่วนในของกระดูก บางแห่งเป็นที่สร้างเม็ดเลือดชนิดต่าง ๆ ของร่างกาย lit. fat + bone มันข้น + โครงร่างกายที่มีลักษณะแข็ง N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
⚑ open question: Declared root: ไข 'fat, wax'.
⚑ open question: Declared root: ไข 'fat, wax'.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| กระดาษไข kra-dat-khai | กระดาษอาบไข ใช้ทำแบบ ลวดลาย หรือพิมพ์อัดสำเนาแม่พิมพ์ lit. paper + fat วัตถุเป็นแผ่นบาง ๆ โดยมากทำจากใยเป + น้ำมันที่มีสถานะเป็นของแข็งเนื่องจ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไขควง khai-khuang | ชื่อเหล็กเครื่องมือมีด้าม ทางปลายแบนหรือเป็นแฉก ๆ สำหรับไขตะปูควง กวดสิ่งที่ยังหลวมอยู่ให้แน่นหรือทำ + แกว่งหรือทำให้หมุนไปโดยรอบ N+Vhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป |
| เงื่อนไข nguean-khai | condition ข้อแม้ lit. knot + fat เชือกหรือเส้นด้ายเป็นต้นที่ผูกกันเ + กวดสิ่งที่ยังหลวมอยู่ให้แน่นหรือทำ N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| แก้ไข kae-khai | edit; key; alter ทำส่วนที่เสียให้คืนดีอย่างเดิม lit. cowrie shell used to burnish cloth + fat ชื่อเบี้ยตัวโต ๆ สำหรับขัดผ้านุ่งใ + กวดสิ่งที่ยังหลวมอยู่ให้แน่นหรือทำ N+Nalso filed under แก้ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand entitystandard · ทั่วไป |
⚑ open question: Declared root: ไข 'to turn, to wind' — separate.
⚑ open question: Declared root: ไข 'to turn, to wind' — separate.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ไขลาน khai-lan | เตือน, บอกซ้ำบ่อย ๆ ให้ทำ lit. fat + open ground หมุน + บริเวณที่ว่าง N+Nalso filed under ลาน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว |
| ไขก๊อก khai-kok | ลาออก, ถอนตัว หมุน + เครื่องเปิดปิดน้ำจากท่อหรือภาชนะ N+Nhead-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ข้อไข kho-khai | ข้อเฉลย, ข้ออธิบายขยายความ ส่วนที่อยู่ระหว่างปล้องของไม้ไผ่หร + บอก N+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: gloss similarity 0.41, next 0.22 entityflips with ไขข้อ — the same two morphemes the other way round, and a different kind of thing probable · น่าจะใช่ |
| สนองไข sa-nong-khai | กล่าวตอบ, อธิบาย lit. meet + fat ทำตามที่ได้รับคำสั่งหรือคำขอร้อง + บอก V+Nhead-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: gloss similarity 0.41, next 0.26 probable · น่าจะใช่ |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| การแก้ไข kan-kae-khai | remedy คำอาการนามของ แก้ไข คำอาการนามของ แก้ + มันข้น entityN+N |
| ไขสือ khai-sue | รู้แล้วทำเป็นไม่รู้ มันข้น + ตัวอักษร entityN+N |
| การสนองไข kan-sa-nong-khai | คำอาการนามของ สนองไข คำอาการนามของ สนอง + มันข้น entityN+N |
| การไข kan-khai | คำอาการนามของ ไข งาน + มันข้น entityN+N |
The same two morphemes reversed, and a different kind of thing — a property of a person against something that befalls them.
RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.