กรรม · kam

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

ยืมมาจากสันสกฤต कर्म (กรฺม, “การกระทำ”) หรือ कर्मन् (กรฺมนฺ, “การกระทำ; สิ่งที่ถูกกระทำ”); เทียบบาลี กมฺม (“การกระทำ”)

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1การ, การกระทำ, การงาน, กิจ

การ, การกระทำ, การงาน, กิจ

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by generalisation · กว้างขึ้น: Action of any moral colour is the wider reading; Pali kamma < √kṛ, simply to do. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
พลีกรรม pha-li-kam	การบูชา, พิธีบูชา lit. sacrifice + karma การบวงสรวง + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: wiktionary lists it as an example of this sense entityverified · ตรวจแล้ว
อาชญากรรม at-ya-kam	crime การกระทำความผิดทางอาญา อำนาจ + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.25, next 0.15 entityprobable · น่าจะใช่
ผลิตกรรม pha-lit-ta-kam	การทำให้เป็นผล lit. produce + karma ทำให้เกิดมีขึ้นตามที่ต้องการด้วยอา + การ V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
สูติกรรม su-ti-kam	การทำคลอด การเกิด + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ศัลยกรรม san-la-ya-kam	การรักษาโรคโดยวิธีผ่าตัด ลูกศรหรือของมีปลายแหลมอื่น ๆ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ผาติกรรม pha-ti-kam	การทำให้เจริญ (=รื้อของไม่ดีออกแล้วทำใหม่ให้ดีกว่าของเก่า) เจริญขึ้น + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
กรรมพันธุ์ kam-ma-phan	ลักษณะ นิสัย ตลอดจนโรคหรือความวิกลวิการบางอย่างที่ลูกหลานสืบมาจากบรรพบุรุษ ปู่ย่าตายาย หรือพ่อแม่ lit. karma + seed การ + พวกพ้อง N+N also filed under พันธุ์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
หัตถกรรม hat-tha-kam	งานช่างที่ทำด้วยมือ โดยถือประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก มือ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
กิจกรรม kit-cha-kam	activity การที่ผู้เรียนปฏิบัติการอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อการเรียนรู้ lit. business + karma ธุระ + การ N+N also filed under กิจ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
นิติกรรม ni-ti-kam	การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ กฎหมาย + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
โจรกรรม cho-ra-kam	การลัก, การขโมย, การปล้น lit. bandit + karma ผู้ร้ายที่ลักขโมยหรือปล้นสะดมทรัพย + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ศิลปกรรม sin-la-pa-kam	art สิ่งที่เป็นศิลปะ, สิ่งที่สร้างสรรค์ขึ้นเป็นศิลปะ รูปแบบอื่นของ ศิลป์ + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
นาฏกรรม nat-ta-kam	dance การละครหรือการฟ้อนรำ นางละคร + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
วีรกรรม wi-ra-kam	การกระทำที่ได้รับยกย่องว่าเป็นความกล้าหาญ กล้าหาญ + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
พันธุกรรม phan-thu-kam	ลักษณะ นิสัย ตลอดจนโรคหรือความวิกลวิการบางอย่างที่ลูกหลานสืบมาจากบรรพบุรุษ ปู่ย่าตายาย หรือพ่อแม่ รูปแบบอื่นของ พันธุ์ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
นิรโทษกรรม ni-ra-thot-sa-kam	amnesty ในทางแพ่ง หมายถึง การกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น แต่กฎหมายยกเว้นให้ ไม่ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ไม่มีโทษ + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
กรรมวิธี kam-ma-wi-thi	ลักษณะอาการหรือวิธีการที่ผันแปรหรือเปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติหรือที่มนุษย์ทำขึ้น อันดำเนินติดต่อกันเรื่อยไปเป็นลำดับ lit. karma + mean การ + ทำนองหรือหนทางที่จะทำ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
สังฆกรรม sang-kha-kam	กิจที่พระสงฆ์ตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไปรวมกันทำภายในสีมา เช่น การทำอุโบสถ การสวดพระปาติโมกข์ รูปแบบอื่นของ สงฆ์ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
คชกรรม khchkrrm	กิจการในทางปฏิบัติอันเกี่ยวกับช้าง เช่น การขี่ การฟันขอ ช้าง + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
กรรมการ kam-ma-kan	zebra; judge บุคคลซึ่งได้รับเลือกหรือได้รับแต่งตั้งเพื่อกระทำกิจการบางอย่างเป็นคณะ การ + งาน N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
กายกรรม kai-ya-kam	การทำทางกาย lit. body + karma ตัว + การ N+N also filed under กาย head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ฆาตกรรม khat-ta-kam	kill; massacre การฆ่าคน การฆ่า + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
กรรมศาลา kam-ma-sa-la	โรงงาน การ + อาคารทรงไทย ปล่อยโถง ไม่กั้นฝา ใช้ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
นวกรรม na-wa-kam	การก่อสร้าง เก้า + การ head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
ทันตกรรม than-ta-kam	การรักษาโรคทางฟัน เหงือก ขากรรไกร และโรคภายในช่องปาก รูปแบบอื่นของ ทันต์ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
เกษตรกรรม ka-set-tra-kam	farming การใช้ที่ดินเพาะปลูกพืชต่าง ๆ รวมทั้งการเลี้ยงสัตว์ การประมง และการป่าไม้ ที่ดิน + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
กรรมสิทธิ์ kam-ma-sit	ความเป็นเจ้าของทรัพย์ lit. karma + right การ + อำนาจอันชอบธรรม N+N also filed under สิทธิ์ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ธุรกรรม thu-ra-kam	กิจกรรมที่เกี่ยวกับการทำนิติกรรม สัญญาหรือการดำเนินการใด ๆ กับผู้อื่น ทางการเงิน ทางธุรกิจ หรือการดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สิน รูปแบบอื่นของ ธุระ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
มหกรรม ma-ha-kam	การฉลอง ใหญ่ + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
จารกรรม cha-ra-kam	การสอดแนมเพื่อสืบความลับของข้าศึก ใช้เหล็กปลายแหลมเขียนตัวหนังสือ ลว + การ V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand standard · ทั่วไป
เภสัชกรรม phe-sat-cha-kam	วิทยาศาสตร์แขนงที่ว่าด้วยการเตรียมเครื่องยา ตัวยาจากธรรมชาติหรือการสังเคราะห์ให้เป็นยาสำเร็จรูป ยาแก้โรค + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
ทัณฑกรรม than-da-kam	การลงโทษ รูปแบบอื่นของ ทัณฑ์ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
เวชกรรม wet-cha-kam	การรักษาโรค หมอรักษาโรค + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
วาทกรรม wa-tha-kam	discourse การสื่อสารหรืออภิปรายทางลายลักษณ์อักษรหรือวาจา คำพูด + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
วีระกรรม wi-ra-kam	รูปสะกดผิดของ วีรกรรม รูปแบบอื่นของ วีร + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
ประดิษฐกรรม pra-dit-tha-kam	การทำสิ่งของขึ้นจากวัตถุดิบ รูปแบบอื่นของ ประดิษฐ์ + การ ADJ+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand qualitystandard · ทั่วไป
วรรณกรรม wan-na-kam	งานหนังสือ, งานประพันธ์, บทประพันธ์ทุกชนิด ทั้งที่เป็นร้อยแก้วและร้อยกรอง สี + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป
พิธีกรรม phi-thi-kam	celebrity; ritual การบูชา งานที่จัดขึ้นตามลัทธิหรือความเชื่อ + การ N+N also filed under รม head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1 by hand entitystandard · ทั่วไป

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2เป็นการดีก็ได้ ชั่วก็ได้

เป็นการดีก็ได้ ชั่วก็ได้

religionprobable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
กรรมบถ kam-ma-bot	ทางแห่งกรรม มี ๒ อย่างตามลักษณะ คือ กุศลกรรมบถและอกุศลกรรมบถ การ + ทาง N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2 by hand entitystandard · ทั่วไป

3การกระทำที่ส่งผลร้ายมายังปัจจุบัน หรือซึ่งจะส่งผลร้ายต่อไปในอนาคต

การกระทำที่ส่งผลร้ายมายังปัจจุบัน หรือซึ่งจะส่งผลร้ายต่อไปในอนาคต

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by specialisation · แคบลง: Action narrowed to the kind that bears bad fruit. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
กรรมเวร kam-wen	การกระทำที่สนองผลร้ายซึ่งทำไว้แต่ปางก่อน การกระทำที่ส่งผลร้ายมายังปัจจุบัน + ความพยาบาท N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.29, next 0.17 entityprobable · น่าจะใช่
กรรมออนไลน์ kam-on-lai	การทำชั่วที่ส่งผลต่อผู้กระทำอย่างรวดเร็ว การ + ซึ่งเชื่อมต่ออยู่บนเครือข่ายอินเทอ N+ADJ head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand qualitystandard · ทั่วไป
หมดกรรม mot-kam	สิ้นสุดในการที่ต้องรับทุกข์อีกต่อไป lit. all + karma สิ้น + การ V+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป
สิ้นกรรม sin-kam	สิ้นสุดในการที่ต้องรับทุกข์อีกต่อไป lit. to be exhausted + karma หมด + การ V+N also filed under สิ้น head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3 by hand standard · ทั่วไป

4บาป, เคราะห์

บาป, เคราะห์

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 3 ([RID sense 3 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: The bad fruit stands for the deed: sin, and then misfortune. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
เดชะกรรม de-cha-kam	บังเอิญ (ใช้ในทางไม่ดี) อำนาจ + การ N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4 by hand entitystandard · ทั่วไป

5ความตาย

ความตาย

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by euphemism · คำเลี่ยง: The heaviest misfortune, named indirectly: death. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
มรณกรรม mo-ra-na-kam	ความตาย ความตาย + ความตาย N+N head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: gloss similarity 0.38, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่

6ผู้ถูกกระทำ

ผู้ถูกกระทำ

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 2 ([RID sense 2 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: Grammatical: the one acted upon, the object. probable · น่าจะใช่

คำประกอบ · compound	meaning, and why
กรรมการก kam-ma-ka-rok	accusative; accusative case ผู้ถูกกระทำ โดยง่ายคือ ส่วนที่ทำหน้าที่เป็นกรรมตรงในประโยค ผู้ถูกกระทำ + ผู้กระทำ N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: gloss similarity 0.20, next 0.06 entityprobable · น่าจะใช่
กรรมวาจก kam-ma-wa-chok	ระเบียบของกริยาที่บอกว่าประธานเป็นกรรมการกหรือผู้ถูกทำ, กริยาของประโยคที่แสดงว่าประธานทำหน้าที่เป็นกรรมการก คือ ผู้ถูกทำ, กริยาของประโยคกรรมต้องใช้สกรรมกริยา คือ กริยาที่ต้องมีกรรมรับ, บางทีก็มีกริยานุเคราะห์ “ถูก” นำ แล การ + ผู้กล่าว N+N head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand entitystandard · ทั่วไป

คำประกอบ · compound

meaning, and why

กรรมการก

kam-ma-ka-rok

accusative; accusative case

ผู้ถูกกระทำ โดยง่ายคือ ส่วนที่ทำหน้าที่เป็นกรรมตรงในประโยค

ผู้ถูกกระทำ + ผู้กระทำ

N+N

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6: gloss similarity 0.20, next 0.06

entityprobable · น่าจะใช่

กรรมวาจก

kam-ma-wa-chok

ระเบียบของกริยาที่บอกว่าประธานเป็นกรรมการกหรือผู้ถูกทำ, กริยาของประโยคที่แสดงว่าประธานทำหน้าที่เป็นกรรมการก คือ ผู้ถูกทำ, กริยาของประโยคกรรมต้องใช้สกรรมกริยา คือ กริยาที่ต้องมีกรรมรับ, บางทีก็มีกริยานุเคราะห์ “ถูก” นำ แล

การ + ผู้กล่าว

N+N

head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 6 by hand

entitystandard · ทั่วไป

7คำพูดแสดงความผิดหวัง ความคับข้องใจ หรือความสงสาร

คำพูดแสดงความผิดหวัง ความคับข้องใจ หรือความสงสาร

religionprobable · น่าจะใช่

grew out of sense 4 ([RID sense 4 — no English yet]) — by metonymy · นามนัย: กรรม! as an exclamation — the misfortune said aloud. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 6

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · word	meaning
จิตรกรรม chit-tra-kam	ศิลปะประเภทหนึ่งในทัศนศิลป์เกี่ยวกับการเขียนภาพวาดภาพ การวาดเขียน + การ entityN+N
กัลยาณกรรม kan-la-ya-na-kam	การกระทำที่ดีงาม ดี + การ qualityADJ+N
วิศวกรรม wit-sa-wa-kam	การนำความรู้ทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ธรรมชาติมาประยุกต์ใช้ ทั้งหมด + การ qualityADJ+N
กรรมวาจา kam-ma-wa-cha	คำประกาศกิจการท่ามกลางสงฆ์ การ + ถ้อยคำ entityN+N
กรรมกร kam-ma-kon	คนงาน, ลูกจ้างที่ใช้แรงงาน การ + ผู้ทำ entityN+N
กรรมฐาน kam-ma-than	ที่ตั้งแห่งการงาน หมายเอาอุบายทางใจ มี 2 ประการ คือ สมถกรรมฐาน เป็นอุบายสงบใจ และวิปัสสนากรรมฐาน เป็นอุบายเรืองปัญญา karma + bottom การ + ที่ตั้ง entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 47

กรรมการ กรรมการก กรรมบถ กรรมพันธุ์ กรรมวาจก กรรมวิธี กรรมศาลา กรรมสิทธิ์ กรรมออนไลน์ กรรมเวร กายกรรม กิจกรรม คชกรรม ฆาตกรรม จารกรรม ทัณฑกรรม ทันตกรรม ธุรกรรม นวกรรม นาฏกรรม นิติกรรม นิรโทษกรรม ประดิษฐกรรม ผลิตกรรม ผาติกรรม พลีกรรม พันธุกรรม พิธีกรรม มรณกรรม มหกรรม วรรณกรรม วาทกรรม วีรกรรม วีระกรรม ศัลยกรรม ศิลปกรรม สังฆกรรม สิ้นกรรม สูติกรรม หมดกรรม หัตถกรรม อาชญากรรม เกษตรกรรม เดชะกรรม เภสัชกรรม เวชกรรม โจรกรรม

เสียงพ้อง · sounds identical, is not this word

RTGS drops tone, so these read the same and are not the same. The site's own search collapses them.

กาม กำ

ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

พลี บางพลี ปากพลี

พันธุ์ จักรพันธุ์ ชาติพันธุ์

กิจ กามกิจ ราชกิจ

โจร กองโจร ของโจร

ศิลป ศิลปกิจ ศิลปวิทยา

สังฆ สังฆคุณ สังฆภัณฑ์ สังฆโลก

คช คชนาม คชบาล คชราช

การ การกก การกบ การกลับ การกอง การกา การกำ การกิน การขน การขวาง การขอ การขัด การขัน

คำที่สับสนกันได้ · easily confused

กำ — spellingverified · ตรวจแล้ว
กาม — spellingverified · ตรวจแล้ว

ยังต้องตรวจ · open questions

⚑ Auto-ingested: senses are listed in the RID's order and no EXTENDS chain has been asserted. Order the senses and file each compound under the one that motivates it to reach status 'mapped'.
⚑ Attested in this corpus: 15 manuscript titles, 69 item titles. Turn the useful ones into ATTESTED_IN edges.
⚑ Compound filing is tiered: entries marked 'verified' were filed by a source, 'probable' by gloss similarity. Neither orders the senses, so this entry is 'proposed', not 'mapped'.
⚑ The Wiktionary bridge gave one English gloss for the whole word and the ingest copied it onto every sense. It has been moved to `bridge_en` at the word; the senses now show their RID Thai and await English of their own.