พจนานุกรมราก

ฟ้า

fa · fáa · /faː˦˥/

← พจนานุกรมราก · the lexicon

ที่มา · etymology probable · น่าจะใช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฟ้า, ลาว ຟ້າ (ฟ้า), คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), เขิน ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), ไทใต้คง ᥜᥣᥳ (ฝ๎า), คำตี้ ၸ︀ႃႇ, พ่าเก ၸ︀ႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax; เทียบไหลดั้งเดิม *fʰaːʔ

คำเมือง · Northern: ฟ้า ᨼ᩶ᩣ — Extracted from the Wiktionary etymology line. probable · น่าจะใช่

จัดลำดับแล้ว · mapped

The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.

ความหมาย · the senses

Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.

1sky

(ท้อง~) ส่วนเบื้องบนที่มองเห็นครอบแผ่นดินอยู่
waterprobable · น่าจะใช่

⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.

2(ท้อง~) อากาศเบื้องบน

(ท้อง~) อากาศเบื้องบน
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 (sky) — by specialisation · แคบลง: The sky as the air above. probable · น่าจะใช่

3สวรรค์

สวรรค์
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 (sky) — by metaphor · อุปมา: The sky as heaven. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
เมืองฟ้า
mueang-fa
สวรรค์
lit. town + sky
แดน + สวรรค์
N+N
also filed under เมือง
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: gloss similarity 0.54, next 0.29
entityprobable · น่าจะใช่
นางฟ้า
nang-fa
นางในเทพนิยายที่ถือว่าอยู่บนสวรรค์, เทวดาผู้หญิง
lit. Mrs + sky
ผู้หญิง + สวรรค์
N+N
also filed under นาง
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 3: wiktionary lists it as an example of this sense
entityverified · ตรวจแล้ว

4เจ้าฟ้า

เจ้าฟ้า
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 3 ([needs an English gloss — RID sense 3]) — by metonymy · นามนัย: เจ้าฟ้า, the highest royal rank — of heaven. probable · น่าจะใช่
คำประกอบ · compoundmeaning, and why
ฟากฟ้า
fak-fa
ท้องฟ้า
ลำไม้ไผ่เป็นต้นที่ผ่าแล้วสับให้แตก + เจ้าฟ้า
N+N
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: gloss similarity 0.40, next 0.30
entityprobable · น่าจะใช่
เจ้าฟ้า
chao-fa
สกุลยศของพระราชโอรสหรือพระราช-ธิดาที่ประสูติแต่พระมเหสี หรือประสูติแต่พระมารดาที่เป็นพระราชธิดาหรือพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์, สกุลยศของพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์ที่ทั้งพระบิดาและพระมารดาเป็นเจ้าฟ้า
lit. thou + sky
ผู้เป็นใหญ่ + เจ้าฟ้า
N+N
also filed under เจ้า
head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 4: the sense gloss names this compound
entityverified · ตรวจแล้ว

5สีน้ำเงินอ่อนอย่างสีท้องฟ้าในเวลามีแดด เรียกว่า สีฟ้า

สีน้ำเงินอ่อนอย่างสีท้องฟ้าในเวลามีแดด เรียกว่า สีฟ้า
waterprobable · น่าจะใช่
grew out of sense 1 (sky) — by metonymy · นามนัย: สีฟ้า, the blue of a sunlit sky. probable · น่าจะใช่

คำประกอบที่ยังไม่จัดเข้าความหมาย · compounds awaiting a sense 26

Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.

คำ · wordmeaning
ระฟ้า
ra-fa
สูงมาก
V+N
ฟ้าผ่า
fa-pha
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเนื่องจากอิเล็กตรอนจำนวนมากเคลื่อนที่ระหว่างเมฆกับพื้นโลก เกิดพลังงานสูงมากจนสามารถทำลายสิ่งที่กีดขวาง เช่น คน สัตว์ ต้นไม้ บ้านเ
sky + split
N+V
รถไฟฟ้า
rot-fai-fa
ยานพาหนะซึ่งใช้พลังงานไฟฟ้าขับเคลื่อนให้วิ่งไปตามราง
train + sky
entityN+N
ว่ายฟ้า
wai-fa
เคลื่อนไปในอากาศ
V+N
ดาดฟ้า
dat-fa
พื้นราบตอนบนของเรือ, พื้นราบตอนบนสุดของอาคาร
V+N
ตากฟ้า
tak-fa
ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครสวรรค์
V+N
ฟ้าร้อง
fa-rong
lighting; thunder
(เสียง~) เสียงที่เกิดขึ้นเนื่องจากอากาศขยายตัวเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วเพราะความร้อนที่เกิดจากฟ้าแลบ
sky + sing
N+V
น่านฟ้า
nan-fa
พื้นที่ทางอากาศ, เขตทางอากาศ
entityN+N
ฟ้าแลบ
fa-laep
แสงที่เกิดวาบขึ้นในท้องฟ้าลักษณะเป็นเส้นหรือแผ่น เกิดขึ้นเนื่องจากอิเล็กตรอนจำนวนมากเคลื่อนที่ผ่านอากาศเป็นเหตุให้เกิดความร้อนสูงมากจนปรากฏเป็นแสงสว่า
N+V
ฟ้าหลัว
fa-lua
haze
อากาศมัวเนื่องจากในอากาศขณะนั้นมีอนุภาคที่มองไม่เห็น เช่น เกลือจากทะเล ควันไฟ ฝุ่นละอองปะปนอยู่เป็นจำนวนมาก
entityN+N
ขวานฟ้า
khwan–fa
ขวานที่ทำด้วยหินในยุคหิน เชื่อกันว่าตกลงมาจากฟ้าเมื่อเวลาฟ้าผ่า
axe + sky
entityN+N
ทัพฟ้า
thap-fa
กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า
army + sky
entityN+N
ขอบฟ้า
khop-fa
horizon
เส้นที่ปรากฏเสมือนพื้นโลกบรรจบกับท้องฟ้า
board + sky
entityN+N
เฟื่องฟ้า
fueang-fa
ชื่อไม้พุ่มรอเลื้อยชนิด Bougainvillea spectabilis Willd. ในวงศ์ Nyctaginaceae ดอกสีต่าง ๆ เช่น แดง เหลือง ชมพู ปลูกเป็นไม้ประดับ
entityN+N
ดอกฟ้า
dok-fa
หญิงที่มีศักดิ์สูงกว่าอันเป็นที่หมายปองของชายที่มีศักดิ์ต่ำกว่า
flower + sky
entityN+N
น้ำฟ้า
nam-fa
น้ำฝน
water + sky
entityN+N
หลอดไฟฟ้า
lot-fai-fa
bulb
อุปกรณ์ที่ให้ความสว่างโดยใช้พลังงานไฟฟ้า
lamp + sky
entityN+N
ไพร่ฟ้า
phrai-fa
ราษฎร, ประชาชน, พลเมืองของพระเจ้าอยู่หัว
entityN+N
ฟ้าแมลบ
fa-ma-laep
รูปเลิกใช้ของ ฟ้าแลบ
N+V
ไฟฟ้า
fai-fa
juice
พลังงานรูปหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับการแยกตัวออกมา หรือการเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนหรือโปรตอนหรืออนุภาคอื่นที่มีสมบัติแสดงอำนาจคล้ายคลึงกับอิเล็กตรอนหรือโปร
fire + sky
entityN+N
หลักฟ้า
lak-fa
ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอไชโย จังหวัดอ่างทอง
key + sky
entityN+N
สายฟ้า
sai-fa
แสงที่เป็นสายแวบวาบเมื่อเวลาฟ้าแลบฟ้าผ่า
late + sky
entityN+N
สายไฟฟ้า
sai-fai-fa
เส้นโลหะตัวนำไฟฟ้า ใช้เพื่อให้กระแสไฟฟ้าผ่านอาจมีฉนวนหุ้มหรือไม่มีก็ได้
wire + sky
entityN+N
ความฟ้า
khwam-fa
คำอาการนามของ ฟ้า
-ness + sky
entityN+N
ค้ำฟ้า
kham-fa
นานจนไม่มีกำหนด, ชั่วนิรันดร์
bear + sky
V+N
ไก่ฟ้า
kai-fa
pheasant
ชื่อนกขนาดกลางในวงศ์ Phasianidae ตัวโตขนาดไก่บ้าน ขาและปากแข็งแรงมาก ตัวผู้มีหางยาว สีสันสวยงามกว่าตัวเมีย บินเก่งแต่ในระยะทางสั้น ๆ ทำรังบนพื้นดิน กิ
chicken + sky
entityN+N

ละแวกคำ · the neighbourhood

พบใน · found inside 30
ขวานฟ้า ขอบฟ้า ความฟ้า ค้ำฟ้า ดอกฟ้า ดาดฟ้า ตากฟ้า ทัพฟ้า นางฟ้า น่านฟ้า น้ำฟ้า ฟากฟ้า ฟ้าผ่า ฟ้าร้อง ฟ้าหลัว ฟ้าแมลบ ฟ้าแลบ รถไฟฟ้า ระฟ้า ว่ายฟ้า สายฟ้า สายไฟฟ้า หลอดไฟฟ้า หลักฟ้า เจ้าฟ้า เฟื่องฟ้า เมืองฟ้า ไก่ฟ้า ไพร่ฟ้า ไฟฟ้า
ร่วมครึ่งคำ · shares a half with

Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.

เมือง  กินเมือง ขวัญเมือง คลองเมือง ดอนเมือง ตัวเมือง บ้านเมือง พลเมือง สามเมือง หน้าเมือง หลักเมือง หัวเมือง อกเมือง
นาง  กบนาง ขานาง นมนาง นางงาม นางรม นางรอง นางสาว นางเอก นางแบบ นางใน บางนาง
ฟาก  ตกฟาก ฟากท่า ฟากห้วย
เจ้า  ข้าวเจ้า ทรงเจ้า พระเจ้า วังเจ้า เจ้าของ เจ้าชาย เจ้าชีวิต เจ้าตัว เจ้าท่า เจ้านาย เจ้าบ้าน เจ้ามือ
ระ  ระกำ ระคน ระวัง ระใบ แกระ
ตาก  ข้าวตาก ตากใบ บ้านตาก เมืองตาก โพธิ์ตาก
ร้อง  ขอร้อง ร้องขอ ร้องทุกข์ ร้องเรียน เนื้อร้อง
น่าน  น่านน้ำ น่านเจ้า เมืองน่าน

ยังต้องตรวจ · open questions