ยืมมาจากสันสกฤต एक (เอก) หรือบาลี เอก
The senses are ordered core-first as an argument about how the meaning moved, and every compound sits under the sense that motivates it.
Ordered core first, then what grew out of it. The order is an argument about how the meaning moved, not an alphabet.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| เอกชน ek-ka-chon | บุคคลคนหนึ่ง ๆ lit. one + hit หนึ่ง + โดนแรง ๆ also filed under ชน head-initial; both parts are dictionary headwords · filed under sense 1: gloss similarity 0.37, next 0.26 probable · น่าจะใช่ |
⚑ open question: Sense order is the RID's, not an argument about semantic development. Rank it, then set order_conf.
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| จ่าเอก cha-ek | ยศทหารชั้นประทวนของกองทัพเรือ สูงกว่าจ่าโท ต่ำกว่าพันจ่าตรี, ย่อว่า จ.อ. หัวหน้า + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: gloss similarity 0.21, next 0.13 probable · น่าจะใช่ |
| ร้อยเอก roi-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าร้อยโท ต่ำกว่าพันตรี, ย่อว่า ร.อ. lit. hundred + one จำนวน 100 คือ 10 สิบหนรวมกัน + ชั้นที่ 1 head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 2: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
| คำประกอบ · compound | meaning, and why |
|---|---|
| ตัวเอก tua-ek | lead ตัวละครหลักในเรื่องลิเก ละคร เป็นต้น lit. form + one รูป + สำคัญ also filed under ตัว head-final; both parts are dictionary headwords · filed under sense 5: wiktionary lists it as an example of this sense verified · ตรวจแล้ว |
Every one is dictionary-attested: the word exists, and both of its parts are headwords. What has not been decided is which sense above each belongs to.
| คำ · word | meaning |
|---|---|
| เอกสาร ek-ka-san | document กระดาษ หรือวัตถุใด ๆ ที่ได้ถูกบันทึก หรือทำให้ปรากฏด้วยการเขียน พิมพ์ ถ่ายรูป บันทึก หรือวิธีอื่นใด ให้ปรากฏเป็นข้อมูล ข่าวสาร ตัวเลข แบบ แผนผัง หรือส one + matter หนึ่ง + แก่น |
| สิบเอก sip-ek | ยศทหารชั้นประทวนของกองทัพบก สูงกว่าสิบโท ต่ำกว่าจ่าสิบตรี, ย่อว่า ส.อ. ten + one จำนวนเก้าบวกหนึ่ง + หนึ่ง |
| เอกพจน์ ek-ka-phot | คำที่กล่าวถึงสิ่งเดียว one + number หนึ่ง + คำพูด |
| พระเอก phra-ek | lead ตัวเอกฝ่ายชายในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น the honorific prefix phra + one คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุ + หนึ่ง |
| นางเอก nang-ek | lead ตัวเอกฝ่ายหญิงในนวนิยาย ละคร หรือภาพยนตร์เป็นต้น Mrs + one ผู้หญิง + หนึ่ง |
| เอกภาพ ek-ka-phap | ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน, ความสอดคล้องกลมกลืนกัน one + image หนึ่ง + ความมี |
| พลเอก phon-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าพลโท ต่ำกว่าจอมพล, ย่อว่า พล.อ. strength + one กำลัง + หนึ่ง |
| ชิ้นเอก chin-ek | ดีเด่น piece + one ก้อนหรือแผ่นเล็กที่ตัด แล่ แบ่ง แย + หนึ่ง |
| เอกวจนะ ek-ka-wa-cha-na | รูปแบบอื่นของ เอกพจน์ หนึ่ง + คำพูด |
| เอกภรรยา ek-ka-phan-ya | คำพ้องความของ เมียหลวง one + wife หนึ่ง + ภริยา |
| เอกโทษ ek-thot | คำที่เคยใช้ไม้โทโดยปรกติ แต่เปลี่ยนใช้ไม้เอกเสียงเดียวกันในบทร้อยกรองประเภทโคลงที่บังคับใช้ไม้เอก เช่น เข้า เป็น เค่า, ถ้า เป็น ท่า one + badness หนึ่ง + ความไม่ดี |
| เอกภพ ek-ka-phop | universe ระบบซึ่งเป็นผลรวมของกาแล็กซีทั้งหมด หนึ่ง + โลก |
| เมียเอก mia-ek | คำพ้องความของ เมียหลวง wife + one ภรรยา + หนึ่ง |
| เอกสิทธิ์ ek-ka-sit | monopoly; privilege สิทธิพิเศษที่ให้แก่บุคคลโดยเฉพาะ one + right หนึ่ง + อำนาจอันชอบธรรม |
| ศิษย์เอก sisyoke | ศิษย์ที่มีความรู้ความสามารถเป็นเลิศเหนือศิษย์ทั้งปวงหรือเหนือศิษย์แต่ละรุ่น ผู้ศึกษาวิชาความรู้จากครูหรืออาจาร + หนึ่ง |
| เอกราช ek-ka-rat | independence เป็นอิสระแก่ตน, ไม่ขึ้นแก่ใคร one + king หนึ่ง + พระเจ้าแผ่นดิน |
| ทองเอก thong-ek | ชื่อขนมชนิดหนึ่ง เคี่ยวน้ำกะทิกับน้ำตาลจนเหนียว ทิ้งไว้ให้เย็นแล้วใส่ไข่แดง แป้งสาลี ตั้งไฟกวนจนแป้งร่อน อัดใส่พิมพ์เป็นรูปต่าง ๆ แต่งหน้าด้วยทองคำเปล gold + one ธาตุแท้ชนิดหนึ่งเนื้อแน่นมาก สีเหล + หนึ่ง |
| เอกฉันท์ ek-ka-chan | มีความเห็นเป็นอย่างเดียวกันหมด หนึ่ง + ชื่อคำประพันธ์ประเภทหนึ่งที่วางคำ |
| เสียงเอก siang-ek | ระดับเสียงต่ำในภาษาไทย voice + one สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยหู + หนึ่ง |
| พลตำรวจเอก phon-tam-ruat-ek | ยศตำรวจชั้นสัญญาบัตรสูงสุด สูงกว่าพลตำรวจโท, ย่อว่า พล.ต.อ. ยศตำรวจชั้นต่ำสุด ต่ำกว่าสิบตำรวจต + หนึ่ง |
| เอกศก ek-ka-sok | เรียกปีจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข 1 one + hair หนึ่ง + ผม |
| เอกลักษณ์ ek-ka-lak | identity ลักษณะที่เหมือนกันหรือมีร่วมกัน หนึ่ง + สมบัติเฉพาะตัว |
| วิชาเอก wichaoke | รายวิชาที่ผู้เรียนเลือกเรียนให้ลึกซึ้งเป็นวิชาหลักตามหลักสูตรปริญญาหรืออนุปริญญา course + one ความรู้ + หนึ่ง |
| นาวาเอก na-wa-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพเรือ สูงกว่านาวาโท ต่ำกว่าพลเรือจัตวา, ย่อว่า น.อ. และลงท้ายด้วย ร.น. เรือ + หนึ่ง |
| เรือเอก ruea-ek | ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพเรือ สูงกว่าเรือโท ต่ำกว่านาวาตรี, ย่อว่า ร.อ. และลงท้ายด้วย ร.น. boat + one ยานพาหนะที่ใช้สัญจรไปมาในน้ำ มักทำ + หนึ่ง |
| เอกภริยา ek-ka-pha-ri-ya | คำพ้องความของ เมียหลวง หนึ่ง + ภรรยา |
| พันเอก phan-ek | colonel ยศทหารชั้นสัญญาบัตรของกองทัพบก สูงกว่าพันโท ต่ำกว่าพลจัตวา, ย่อว่า พ.อ. k + one เรียกจำนวน 10 ร้อย + หนึ่ง |
Compounds built on the same other half. This grouping is in no dictionary; it falls out of the parts.