{"manuscript": {"id": 6864, "key": "EFEO Lanna Manuscripts::030_002", "title": "Tamnan Chiang Saen", "titleThai": "ตำนานเชียงแสน", "titleTranslit": "taṃnān jīeṅ sèn", "source": "EFEO Lanna Manuscripts", "sourceIdentifier": "030_002", "genre": "tamnan_chronicle", "genreLabel": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "genreRaw": "Tamnan", "priority": 0, "script": "tham_lanna", "scriptLabel": "Tham Lanna · อักษรธรรมล้านนา", "scriptFamily": "Tham (Dhamma)", "language": "Pali-Northern Thai", "languages": ["Pali", "Lan Na"], "subgenre": "Tamnan", "material": "palm_leaf", "materialLabel": "Palm-leaf · ใบลาน", "materialFamily": "Palm-leaf", "province": "Phayao", "provenance": "Phayao", "geoLevel": "province", "temple": "Wat Mae Suk", "date": "2504", "era": "Other", "century": "20th", "extentPages": 1, "imageCount": 0, "pageCount": 0, "subjects": [], "dateCe": 1961, "sourceUrl": "https://lanna-manuscripts.efeo.fr/node/345", "iiifManifestUrl": "", "firstSeen": "2026-07-08T19:14:52.000398+00:00", "lastSeen": "2026-07-08T19:14:52.000398+00:00", "rawMetadata": {"Inv No": "030_002", "Bundles": "3 out of 5", "Category": "Tamnan", "Original titles (Thai script)": "ธรรมตำนานเชียงแสน, ตำนานเชียงแสน, ตำนานเมืองโยนกนครราชธานีไชยบุรีศรีเชียงแสน [4]", "Uniform Thai title": "ตำนานเชียงแสน", "Uniform title (transliterration)": "taṃnān jīeṅ sèn", "Uniform title (transcription)": "Tamnan Chiang Saen", "Scribe Thai script": "Phuk 1: น้อยมืด อุทธโยธา. Phuk 3: น้อยมืด อุทธโยธา. Phuk 4: พ่อหนานวังเขื่อน", "Donator / sponsor (Thai script)": "Phuk 1: แม่ตุ่น ถวายทานไว้เดือนยี่เพ็ง 2504. Phuk 3: ศรัทธานายแสน พินิจสุวรรณเป็นประธาน พร้อมภริยา ลูกเต้าทุกๆ คน. Phuk 4: น้อยฟอง นางพัน", "Era (text)": "?", "Date (manuscript)": "2504", "Era (manuscript)": "BS", "Date (AD)": "1961", "Calendar Thai script": "Phuk 1: วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2504 ปีฉลู เดือน 11 แรม 4 ค่ำ วันพุธ ปีเป้า \r\nPhuk 3: วันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2504 ปีฉลู เดือน 11 ขึ้น 12 ค่ำ วันพุธ ปีเป้า \r\nPhuk 4: พ.ศ. 2504 ปีร้วงเป้า เดือน 11 ขึ้น 8 ค่ำ วัน 7 [เสาร์] ยามกินข้าวงาย", "Original repository (Thai script) / scribe place": "วัดแม่สุก", "Beginning and end": "Phuk 1: a. สะน้อยก่อนแล  ในเมื่อกัปอันก่อนนั้นจักไปเสี้ยงนั้น  ครั้นว่ามณฑลแห่งพระสุริยะอาทิตย์ดวงถ้วน 7 นั้นออกมาพร้อม \r\nยามใด ก็เกิดเป็นไฟอันใหญ่ไหม้ซะร่างแต่พื้นมหาเวจีนรกพู้นขึ้นมาแล้ว ก็ไหม้ยังแผ่นพสุธา ธรณี น้ำสมุทร คงคาน้ำ อโน- \r\nตัตตะมหาสระ แลเขาเสเนโร ชั้นฟ้าทั้ง 6 ก็ไหม้เสี้ยงขึ้นไปถึงชั้นพรหมอันชื่อว่าอาภัสสรานั้นถึง 7 คาบ บาลีว่า สตฺตอคฺคิ \r\nว่านั้นแล  ยามนั้น เทวโลก แลมนุษยโลกทั้งหลาย สัตว์นรกอเวจี… \r\nz. …ไปโคจรคามบิณฑบาตเอาเมืองรถีลากับด้วยเจ้าภิกขุทั้งหลายแล้ว  เสด็จมาด้วยลวงอากาศด้วยอิทธิริทธีญาณ ก็มา \r\nสถิตยังคูหาถ้ำที่นั้นแล ก็กระทำปัจจะเอาภัตรกิจฉันข้าวที่นั้นบอรมวนแล้ว  พระพุทธเจ้าบ่มีน้ำจักกินกับข้าว  ยามนั้น \r\nเทวดา 5 ตนก็ถือเอายัง อุทกํ ไหน้ำมาทั้ง 4 ทิศ ก็เอามาหื้อแก่พระพุทธเจ้า  ฉันน้ำแล้วก็เทศนามาลียะโมทนาแก่เทวดา \r\nทั้ง 4 ตนนั้นแล้ว ก็ได้เสวยอานิสงส์ส่วนบุญหื้อน้ำเป็นทานแล้วก็ได้อยู่ยังวิมาน… \r\nPhuk 3: a. เป็นประธานนี้  ขอจงหื้อผู้ข้าทั้งหลายได้หันหน้าเจ้าสุวรรณทวารมุกขกุมารหลานรักแห่งผู้ข้าอันหาโทษบ่ได้สักอันแล \r\nพระยาอินทาปถนมราชตนพ่ออันเป็นเจ้าแต่เมืองโพธิสารหลวงที่นั้น มีอาชญาหื้อพารี้พลเสนาผู้ใจบาปเอาไปไหลน้ำเสีย \r\nนั้นแด่เทอะว่าอ้ัน ก็อธิษฐานซึ่งเทวบุตรเทวดาอารักษ์ทั้งหลาย ก็กล่าวว่า  สุวณฺโณ วา สุรนนฺต โภนฺโต เทวสงฺฆาโย \r\nดูราเทวบุตร เทวดา อินทา พรหม ยมราชาท้าวจตุโลกบาลทั้ง 4… \r\nz. …แลเอาบาตรไปจระเดินบิณฑบาตได้ 3 เรือนแล้ว ลำดับไปถึงคุ้มน้อยแห่งพระยาขอมดำแล้ว  ท่านก็เข้าไปเพื่อจักไป \r\nบิณฑบาตหั้นแลก็ไปยืนอยู่กลางข่วงคุ้มที่นั้นแล  เมื่อนั้นพระยาขอมเล็งหันแล้วก็ถามพวกหมู่คนรังทั้งหลายว่า สามเณร \r\nที่ใดบิณฑบาตข้าวนั้นชา  เมื่อนั้นพวกรังทั้งหลายก็ไหว้ว่า เทว ข้าแด่หากเป็นสามเณรลูกชาวสีทวง แลว่าอั้น  เมื่อนั้น \r\nพระยาขอมดำก็เคียดแล้วกล่าวว่า ลูกข้าส่วยว่าพ้อยเข้ามาคุ้มพระองค์กูดั่งฤๅชา… \r\nPhuk 4: a. นโม ตสฺสตฺถุ  สูอย่าเอาข้าวกูไปใส่บาตรหื้อมันเนอว่าอั้น  เมื่อนั้น เจ้าสามเณรน้อยตนนั้นได้ยินคำพระยาขอมดำนั้น \r\nแล้ว  ก็บังเกิดอิจฉามานะโกธะในใจแล้ว  ก็ถอยหนีจากคุ้มพระยาขอมดำแล้ว  ก็ออกเวียงไปหนวันตกช้วยเหนือแล้วขึ้น \r\nสู่ดอยกู่แก้วแล้วกระทำประทักษิณไหว้มหาธาตุเจ้าแล้ว  ก็เจาะบาตรใส่หัวแล้ว  ก็ถวายหื้อเป็นทานทั้ง(บาตร)แลทั้งข้าว \r\nนั้นแก่มหาธาตุเจ้าแล้ว  แล้วก็ตั้งคำปรารถนาว่าตั้งแต่นี้ไป 7 วันไปหน้านี้… \r\nz. …เท่าว่าเขาทั้งหลายอสัทธรรมบ่มีใจใสศรัทธาละแก้วทั้ง 3 ประการ ศาสนาหม่นหมองบ่รุ่งเรียงแล  กล่าวห้องมหานิทาน \r\nเมืองโยนกนครราชธานีชัยบุรีศรีช้างแสนทั้งมวลตั้งแต่ปฐมมูลสิงหน(ติ)ราชกุมารลุกแต่เมื่อราชคฤห์นครหลวงไทยเทศ  มา \r\nตั้งหื้อเป็นเมืองพันธุสีหนครต่อรอดพระพุทธเจ้าแห่งเราได้ดำรัสตรัสประหญาสัพพัญญูแล้วก็เสด็จมาโผดแล้วลวดกลายเป็น \r\nเมืองโยนกนครไชยบุรีศรีเชียงแสนต่อเจ้ามาตั้งเป็นเวียงเปิกสาแล้วอยู่มาได้ 93 ปีนี้แล…", "Foliation / pagination": "Phuk 1: 2B-10B (Northern Thai figures) 2-10; 2B-10B (Central Thai figures) ๑-๑๐. \r\nPhuk 3: 1B-14B (Northern Thai figures) 1-14; 1B-14B (Central Thai figures) ๑-๑๔ \r\nPhuk 4: 1B-7B (alphabetical order in Northern Thai) 1B อ; 1B-7B (Central Thai figures) 1B-5B 1-5, 7B-14B 6-13; 1B-7B (Northern Thai figures) 1B-5B ๑-๕, 7B-14B ๖-๑๓.", "Country": "Thailand", "Province": "Phayao", "District": "Mae Chai", "Repository": "Wat Mae Suk", "Material": "Palm-leaf", "Language(s)": "Pali-Northern Thai", "Script": "Tham Lanna", "Description": "54x549 mm., 3 bundles, 2 holes, pit thong long chat. Phuk 1: 10 folios, 1-5 lines. \r\nPhuk 3: 15 folios, 3-5 lines. Phuk 4: 15 folios, 3-5 lines.", "Reference of the digital pictures": "Phuk 1: IMG_0199-IMG_0230; phuk 3: IMG_0231-IMG_0278; phuk 4: IMG_0279-IMG_0323.", "Bibliography": "• Phra Dhammavimalamoli 2551 [2008]  \r\n• Sa-nguan Chotisukharat 2515 [1972]  \r\n• Sarasawadee Ongsakul 2001  \r\n• Sarassawadee Ongsakul 2546 [2003]"}, "images": [], "iiifThumb": "", "pages": [], "diagramPages": 0, "related": [{"facet": "temple", "value": "Wat Mae Suk", "label": "Wat Mae Suk", "items": [{"id": 6863, "title": "Tamnan Chang Saen"}]}, {"facet": "genre", "value": "tamnan_chronicle", "label": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "items": [{"id": 4833, "title": "Anakata putthawong"}, {"id": 3410, "title": "Anakataputthawongsa"}, {"id": 133, "title": "Anakatawang pha cao sip su"}, {"id": 3452, "title": "Anakatawong"}, {"id": 3335, "title": "Anakhatawong"}, {"id": 6667, "title": "Anakhotwong"}]}, {"facet": "province", "value": "Phayao", "label": "Phayao", "items": [{"id": 5503, "title": "Eso, Tatsanye, Athakho, Sopatama, Lop pha mala lae uen uen"}, {"id": 6011, "title": "Hiak khwan"}, {"id": 5714, "title": "Kam okat khao puca"}, {"id": 6192, "title": "Kam wai pha cao"}, {"id": 5502, "title": "Khuen khan luang, Phom kin phi"}, {"id": 5774, "title": "Lokapawini lae puttha pawini"}]}], "hasReader": false}, "annotation": {"notes": "", "tags": []}}