{"manuscript": {"id": 6770, "key": "EFEO Lanna Manuscripts::019_001", "title": "Urangkha That", "titleThai": "อุรังคธาตุ", "titleTranslit": "urăṅga dhātu", "source": "EFEO Lanna Manuscripts", "sourceIdentifier": "019_001", "genre": "tamnan_chronicle", "genreLabel": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "genreRaw": "Tamnan", "priority": 0, "script": "tham_lao", "scriptLabel": "Tham Lao · อักษรธรรมลาว", "scriptFamily": "Tham (Dhamma)", "language": "Other", "languages": ["Other"], "subgenre": "Tamnan", "material": "palm_leaf", "materialLabel": "Palm-leaf · ใบลาน", "materialFamily": "Palm-leaf", "province": "Nan", "provenance": "Nan", "geoLevel": "province", "temple": "Wat Chang Kham Worawihan", "date": "1182", "era": "Other", "century": "19th", "extentPages": 1, "imageCount": 0, "pageCount": 0, "subjects": [], "dateCe": 1820, "sourceUrl": "https://lanna-manuscripts.efeo.fr/node/444", "iiifManifestUrl": "", "firstSeen": "2026-07-08T18:58:18.448527+00:00", "lastSeen": "2026-07-08T18:58:18.448527+00:00", "rawMetadata": {"Inv No": "019_001", "Bundles": "6", "Category": "Tamnan", "Original titles (Thai script)": "นิทานอุรุงคธาตุ, อุรุงคธาตุ (phuk 1-6) อุรุงคธาตุนิทาน ศาสนานครนิทาน ปาทลักขณนิทาน (phuk 6)", "Uniform Thai title": "อุรังคธาตุ", "Uniform title (transliterration)": "urăṅga dhātu", "Uniform title (transcription)": "Urangkha That", "Donator / sponsor (Thai script)": "นางสิมกับน้อง", "Era (text)": "?", "Date (manuscript)": "1182", "Era (manuscript)": "CS", "Date (AD)": "1820", "Calendar Thai script": "จุลศักราช 182 ตัว ปีกดสี  เดือนยี่เพ็ง วัน 5 [พฤหัสบดี] ยามแถใกล้เที่ยง  \r\n[possibly จุลศักราช 1182  or พ.ศ. 2363 = C.E.1820]", "Original repository (Thai script) / scribe place": "collected (from Laos or Isan) at วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร", "Beginning and end": "Phuk 1: \r\na. นโม ตสฺสตฺถุ  จักกล่าวอุรังคธาตุนิทานแลปาทลักขณนิทานแลศาสนานิทาน อันอรหันตาเจ้าทั้ง 4 แปลงไว้ให้แจ้งแก่ \r\nนักปราชญ์เจ้าทั้งหลาย  นิทานอันนี้พระพุทธเจ้ากระทำนวายเอาปลายเมือหากก บุคคลผู้มีประหญาจงค่อยพิจารณาต้อง \r\nดูอธิบายให้แจ้งเทอญ  เมื่อพระพุทธเจ้ายังธรมานอยู่สำราญในป่าเชตวันอาราม  เมื่อยามใกล้รุ่ง เจ้าอานนท์อุปัฏฐากด้วย \r\nไม้สีฟันแล  พระพุทธเจ้าเมี้ยนกิจชำระแล้ว… \r\nz. …ภูบ่อนนั้นจึงได้ชื่อว่า ภูกูเวียนเพื่ออั้นแล ฯ  คำอันว่าภูกูเวียนแลคำอันว่าบ่รู้จักเกล็ดนอ  ตัวบ่ตายมากุมก็ถากเกล็ด \r\nสังดาย  อันนี้พระยานาคตัวนั้นหากกล่าวว่าไว้คนทั้งหลายเคียดแก่กันเวียนย่อมเอาคำอันนั้นมาอ้างแก่กั้นหั้นแล  แต่นั้น \r\nพระปรเมศวร พระนาครอดปลูกพระพานเป็นใหญ่  บารถมาชูนางอุสา  พระพานเคียด  สุวรรณนาคมีคำวิตกวังกัตตไนย \r\nออกมาชอยพระพานด้วยบังลับขึ้นไปเกี่ยวบารถ \r\nPhuk 2: \r\na. ถือเครื่องบูชาสักการะอุปัฏฐากทั้งมวล  จตุรงคเทวบุตรทั้ง 4 มีบริวารพัน 1 เป่าหอยสังข์ออกไปก่อน  ถัดนั้น เทวดาพัน \r\nตนถือช่อ  เทวดาพันตนถือธง  เทวดาพันตนถือดอกสังกา  เทวดาพันตนถือดอกโกเมศ  เทวดาพันตนถือดอกบัวเทวดา 4 \r\nสิบตนถือพานตะวัน  เทวดา 4 สิบตนถือเศวตฉัตร  เทวดา 4 สิบตนถือแก้ว  เทวดา4 สิบตนถือจามร  เครื่องทั้งมวลฝูงนี้ \r\nรอดภูกำพร้า  เข้ามาถวายพระยาอินทร์เจ้าแล้วให้บุปผาเทวดาอย ายบูชาชู่ด้าน  เทวดา 4 ร้อยตนถือประทีปคำ… \r\nz. …พราหมณ์ทั้งหลายมาแก้ทายว่าจักได้ลูกชายผู้ประเสริฐยิ่งกว่าท้าวพระยาในชมพูทวีปทั้งมวล  คำฝันอันนี้เป็นสุภนิมิต \r\nด้วยเทวดาสังคหระวุฒิภายหน้าพู้นแล  พระยาวงศาธรรมิกราชาจุติจึงมาเอาปฏิสนธิในท้องนางเทวีเมืองมรุกขนคร  ทรง \r\nคัพภะถ้วนประสูติ  มีรูปพรรณงาม  พราหมณ์ทั้งหลายว่าแม่นช่อหน่อพุทธวงศา  ใส่ชื่อว่าเจ้าสุมิตวงศากุมาร  เจ้าใหญ่มา \r\nได้ 13 ปี  พระยามรุกขนครจุติจึงเมือเกิดในเมืองฟ้าดุสิตาปรากฏชื่อว่า \r\nPhuk 3: \r\na. ลงจากปราสาทนางอุสา ให้พระพานขังไว้ เป็นเหตุพระปู่นารายณ์จักสวาทธิยายมนต์เป่าหอยสังข์รับเอา  พระยาครุฑมา \r\nขวี่ไปยาดเอาได้บารถแล้วก็มาชูเล็วพระพาน  สุวรรณนาคก็จึงมาบอกให้ตั้งรี้พลศึกเพียงกระดานหินท้ายเวียงเวิงไว้นั้น \r\nเลาไปบอกแก่บารถให้ว่าแก่พระกึดนารายณ์ตั้งพลศึกเวียนน้ำแคมแม่น้ำที่อยู่แห่งสุวรรณนาคแล้ว  ให้พระกึดนารายณ์ขึ้น \r\nภูกูเวียน  ยิงอย่าได้ให้ถึกได้ถอดพลศึกอันต้ังนั้น  หากจักมีชัยแลว่าดังนี้… \r\nz. …กล่าวอรหันตาเจ้า 5 ร้อย มีมหากัสสปะเจ้าเป็นประธานแลพระยาทั้ง 5 ก่อมุงไว้อุรังคธาตุที่ภูกำพร้าก็แล้วท่อนี้ก่อนแล \r\nเมื่อท้าวพระยาทั้ง 5 ลาพรากจากกันแล้ว  พระยาอินทาธิราชทั้งวิสุกรรมเทวบุตรมาตกแต่งแยงบุญเอาดาลงมาสักการบูชา \r\nอุรังคธาตุพระพุทธเจ้าหั้นแล  วิสุกรรมเทวบุตรจึงทัณฑ์เทวบุตรเทวดาทั้งหลายฝูงมีชื่อนามบัญญัติตามกระกูลวงศา  แล \r\nเทวดามีชื่อบ่ปรากฏมาโรมแล้วคาดให้ \r\nPhuk 4: \r\na. มรุกขราชเทวบุตร จักลงมาพวมเมตเตยยะโพ(ธิ)สัตว์พู้นแล  เสนาอำมาตย์แลพระยาจึงราชาภิเษกเจ้าสุมิตตราชกุมาร \r\nเป็นพระยาสุมิตตวงศาราชามรุกขนครจึงเอานางแก้วเกสีเป็นราชเทวีก็มีแล  ยามนั้น เจ้าฤษีตนชื่อว่าฐิตกัปปี สวงเห็นอนา- \r\nคตภัยจักเกิดมี  จึงมาเอาพระยาสีอมรณี พระยาโยธิกาพระยาไปบวชที่ภูพญาผ่อ ให้เป็นฤษีแล้ว ให้เดชยาเพทแลอายุ- \r\nวัฒนะเพทให้อมแล  ตนห้วยจึงเอากันไปอยู่ป่าหิมพานต์พู้นก็มีแล… \r\nz. …พราหมณ์ทั้งห้าจักกล่าวนครโฉลกเวียง มี 14 เวียงดังนี้แล  เวียงอันส้วยใต้เวียงรูปนี้ชื่อว่านครเจดีย์ท่าว  สร้างพุทธ \r\nศาสนารุ่งเรือง  หิวที่เหิงไปเล่าร้ายเสียนักปราชญ์แลบัณฑิตชั่วแล  เวียงอันส้วยเหนือดั่งนี้ ชื่อว่านครต่าว กระทำสงคราม \r\nก็บ่ลุ  แม่นว่าอยู่ก็แพ้ผู้ใหญ่ชะแล  เวียงอันเป็นรูปดังนี้ชื่อว่านครขนเม่น เทียนย่อมผิดเถียงรบเล็วกันบ่ขาดชะแล  เวียงอัน \r\nเป็นดังนี้ชื่อว่านครส่วนซะเด็น อยู่ย่อมฉิบหายชะแล  นครรูปนี้ชื่อนครเยาเข็ดมา  เวียงอันนี้อยู่ย่อมเป็นพยาธิบาดไข้ \r\nPhuk 5: \r\na. แลไร้คำสุขชะแล  เวียงรูปนี้ชื่อว่านครพาราสูญ  เหตุว่าเป็นรูปดอยกงจิตแก้ว  พระยานาคคูณจึงให้ดงเป็นเหล่าเปล่า \r\nเสีย  ผิว่าอันท่อแต่เป็นเวียง  ศึกยังชัยมีชัยแล้วอย่าอยู่ให้พอขวบ  เวียง 7 อันนี้ชื่อว่านครวินาศชะแล  บัดนี้จาเวียงฝูงดี \r\nเป็นรูปดังนี้  ชื่อว่านครจาตุทีป  ทุกกีบก้ำมาหดส่งส่วยคำ  รูปนี้ชื่อว่านครมรรคา  พุทธศาสนาก็รุ่งเรืองต่างประเทศก็เดิน \r\nมาสู่สมภารชะแล  เวียงรูปนี้ชื่อว่านครราชา คนจักรุ่งเรืองด้วยท้าวพระยาสุขเกษมดีชะแล… \r\nz. …ผืนถ้วน 5 ให้เจ้าสังขวิชเถระทรงเป็นอันงามยิ่งนักแล  แล้วไปโรมกันในที่ป่าห้วยแจง  คืนนั้นเป็นอันสบายแก่จิต \r\nเหตุได้ทรงผ้าดอกคำปัพพารนาคหั้นแล  เจ้าทั้ง 5 ตรัสรู้คาถา 4 บทอันมหากัสสปเจ้าหากกล่าวไว้แต่ชาติอันก่อนพู้นว่า \r\nคจฺฉนฺติ นร คจฺฉนฺติ  ผู้ประเสริฐเทียวทางมาจวบกัน  ก็เร่งซ้ำประเสริฐกว่าเก่า  ได้มหารตนเถระเจ้าพี่น้อง  เมื่อเป็น \r\nพระยาสุวรรณภิงคาระ พระยาคำแดงนั้น  ตามปัญหาเทียมว่า โก \r\nPhuk 6: \r\na. เว นรโก เว  ผู้ฉลาดอาจมาจวบกันก็ซ้ำฉลาดยิ่งกว่าเก่า  ได้มหาสุวรรณปาสาทเจ้าพี่น้องเมื่อเป็นพระยาจุลณีพรหมทัต \r\nพระยาอินทปถนคร  ตามปัญหาเทียมขามาว่า เญยฺยา นรเญยฺยา ผู้รู้ต่อผู้รู้จวบกันก็เร่งซ้ำรู้กว่าเก่า  ได้เจ้าสังขวิชเถระ \r\nเมื่อเป็นพระยานันทเสนแลจวบพระยาติโคตรบูร เป็นใหญ่ในเมืองร้อยเอ็ดประตูซ้ำจวบกันในชาติอันนี้  ตามปัญหาเทียม \r\nขาไว้ว่า สากนฺติ นรสากนฺติ… \r\nz. …จั่งเสด็จไปเมืองมรุกขนครสร้างธาตุเจดีย์อันไว้  ก็เสด็จไปไหว้ธาตุพนมที่ภูกำพร้าแล หยดยาให้จุ้มไว้กับพุทธศาสนา \r\nแล้วก็เสด็จไปเมืองรามลักบางนั้นแล  ลุนหั้นเจ้าล้านช้างก็ได้เห็นนิทานจั่งไปสร้างเจติยาโลมธาตุฝ่าตีนขวาที่เมืองลาหนอง \r\nทั้งหลายหั้นแล้วเล่า  สร้างวัดหลัง 1 ก้ำหน้าโลมบ่อนปราสาทพระนาคอันให้บุรีอ้วยล้วยแลนางอินทสว่างลงลอดหั้น  จั่งใส่ \r\nชื่อว่าวัดมโนรมจันทบุรี เพื่ออั้นแล…", "Foliation / pagination": "Phuk 1: 1B-24B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B-12B ก-กะ, 13B-24B ข-ขะ.  \r\nPhuk 2: 1B-24B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B-12B ง-งะ, 13B-25B จ-จะ. \r\nPhuk 3: 1B-21B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B-12B ค-คะ, 13B-21B ฆ-โฆ. \r\nPhuk 4: 1B-7B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B12B จฺฉ-จฉะ, 13B-24B ช-ชะ. \r\nPhuk 5: 1B-24B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B-12B ฌ-ฌะ, 13B-24B ญ-ญะ. \r\nPhuk 6: 1B-15B (alphabetical order in Dhamma Isan Thai) 1B-12B ฏ-ฏะ, 13B-15B ฐ-ฐิ.", "Country": "Thailand", "Province": "Nan", "District": "Amphoe Mueang", "Repository": "Wat Chang Kham Worawihan", "Material": "Palm-leaf", "Language(s)": "Other", "Script": "Tham Lao", "Description": "35x558 mm., 6 bundles, 2 holes, thong thuep. Phuk 1: 24 folios, 1-4 lines. Phuk 2: 25 folios, 1-4 lines. Phuk 3: 24 folios, 1-4 lines. Phuk 4: 24 folios, 1-4 lines. Phuk 5: 24 folios, 1-4 lines. Phuk 6: 16 folios, 1-4 lines.", "Remarks": "This \"mat\" is mixing 9 bundles. Six bundles belongs to the Urangkha That and three bundles to the Paet Muen Si Phan Khan (019_002).", "Reference of the digital pictures": "Phuk 1: IMG_0022-IMG_0096. Phuk 2: IMG_0097-IMG_0174. Phuk 3: IMG_0263-IMG_0333. Phuk 4: IMG_0487-IMG_0563. Phuk 5: IMG_0564-IMG_0638. Phuk 6: IMG_0639-IMG_0691.", "Bibliography": "Pruess 1976", "Miscellaneous notes": "This is the That Phanom chronicle written in Tham-Isan or Tham-Lao."}, "images": [], "iiifThumb": "", "pages": [], "diagramPages": 0, "related": [{"facet": "temple", "value": "Wat Chang Kham Worawihan", "label": "Wat Chang Kham Worawihan", "items": [{"id": 6771, "title": "Paet Muen Si Phan Khan"}, {"id": 6772, "title": "Tamnan Phra Bat Phra That (Phra Chao Liap Lok)"}]}, {"facet": "genre", "value": "tamnan_chronicle", "label": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "items": [{"id": 4833, "title": "Anakata putthawong"}, {"id": 3410, "title": "Anakataputthawongsa"}, {"id": 133, "title": "Anakatawang pha cao sip su"}, {"id": 3452, "title": "Anakatawong"}, {"id": 3335, "title": "Anakhatawong"}, {"id": 6667, "title": "Anakhotwong"}]}, {"facet": "province", "value": "Nan", "label": "Nan", "items": [{"id": 319, "title": "Ao khwan khao, Kam su khwan khwai"}, {"id": 3134, "title": "Buddhābhiseka"}, {"id": 445, "title": "Cat ha wan di wan hai, Ao khong hue tan, Kin khao mai"}, {"id": 462, "title": "Cata sam can, Cata phu nying, etc."}, {"id": 460, "title": "Ha wan sappa"}, {"id": 535, "title": "Haek na, Khao pha mueang kaeo, Sut thon khon pen phanyat, etc. "}]}], "hasReader": false}, "annotation": {"notes": "", "tags": []}}