{"manuscript": {"id": 6761, "key": "EFEO Lanna Manuscripts::016_006_A", "title": "Tamnan Phra That Phra Bat", "titleThai": "ตำนานพระธาตุพระบาท [first part]", "titleTranslit": "taṃnān braḥ dhātu braḥ pāda", "source": "EFEO Lanna Manuscripts", "sourceIdentifier": "016_006_A", "genre": "tamnan_chronicle", "genreLabel": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "genreRaw": "Tamnan", "priority": 0, "script": "tham_lanna", "scriptLabel": "Tham Lanna · อักษรธรรมล้านนา", "scriptFamily": "Tham (Dhamma)", "language": "Pali-Northern Thai", "languages": ["Pali", "Lan Na"], "subgenre": "Tamnan", "material": "palm_leaf", "materialLabel": "Palm-leaf · ใบลาน", "materialFamily": "Palm-leaf", "province": "Nan", "provenance": "Nan", "geoLevel": "province", "temple": "Wat Hia", "date": "?", "era": "", "century": "", "extentPages": 1, "imageCount": 0, "pageCount": 0, "subjects": [], "dateCe": null, "sourceUrl": "https://lanna-manuscripts.efeo.fr/node/240", "iiifManifestUrl": "", "firstSeen": "2026-07-08T18:56:43.289984+00:00", "lastSeen": "2026-07-08T18:56:43.289984+00:00", "rawMetadata": {"Inv No": "016_006_A", "Bundles": "5/8", "Catalog No": "TGC Wat Hia, Pua, Nan, No 13.008.03", "Category": "Tamnan", "Original titles (Thai script)": "พระบาทผูกต้น, ตำนานพระบาทแลธาตุผูกต้น, ธาตุผูกถ้วน 2, ตำนานพระบาทผูก 3", "Uniform Thai title": "ตำนานพระธาตุพระบาท [first part]", "Uniform title (transliterration)": "taṃnān braḥ dhātu braḥ pāda", "Uniform title (transcription)": "Tamnan Phra That Phra Bat", "Scribe Thai script": "ปู่หนานไชวง (ผูก1), อนุภิกขุ (ผูก 3, 4), ปู่นายหนานไชวง [ชัยวงศ์] (ผูก 8)", "Era (text)": "?", "Calendar Thai script": "[ผูก 4] เดือน [4/9] ? แรม 8 ค่ำ", "Original repository (Thai script) / scribe place": "วัดเฮี้ย", "Beginning and end": "ผูก 1 \r\na. นโม ตสฺสตฺถุ ฯ มหาการุณิโก นาโถ หิตาย สพฺพปาณีนํ ปูเรตฺวา ปารมี สพฺพา ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํติ ฯ สาธโว \r\nดูราสัปปุริสะทั้งหลาย มหาการุณิโก นาโถ อันว่าพระพุทธเจ้าแห่งเราตนประกอบด้วยมหากรุณาในสัตว์โลกทั้งหลายมาก \r\nนัก ปูเรตฺวา อันพ่ำเพ็งแล ปารมี สพฺพา ยังบารมีธรรมทั้งหลายมวลอันได้ 30 ทัศ กับทั้งมหาบริจาคทานได้ใหญ่ 5 ประ \r\nการ กับทั้งจริยะ 3 ประการกับทั้งสุจริตธรรม 3 ประการเสี้ยงกาลอันนานได้ซาวอสงไขยปลายแสนมหากัป… \r\nz. …ในเมื่อพระพุทธเจ้านิพพานไปแล้ว ยังมีอรหันตาเจ้า 7 ตนจึงนำเอาธาตุเข้ามาจุไว้ในประเทศยางจวงที่นั้น ด้วยดั่ง \r\nพระพุทธเจ้าหากทำนายไว้นั้น พร้อมกับด้วยท้าวพระยาเสนาอำมาตย์แล้วชาวเมืองทั้งหลายมากนัก มาขุดขุมลึก 7 วา \r\nไว้หื้อเป็นที่ไหว้แก่คนแลเทวดาทั้งหลายแล  เทวดาตน 1 ชื่อว่าหัสสกะ อยู่รักษาธาตุพระบาทเจ้าแล  เทวดาตนนั้นหาก \r\nเป็นหลานพระยาอโศกธรรมราชนั้น  ครั้นตายจากเป็นหลานพระยาอโศกลวดได้มาเป็นเทวดาอยู่รักษาธาตุพระบาทยาง \r\nจวงผาด่านที่นั้นก็มีแล… \r\nผูก 2 \r\na. นโม ตสฺสตฺถุ ฯ เอกํ สมยํ สตฺถา ธรมาเน ชนปทจริกํ จรมาโน ฯ ดูราสัปปุริสะทั้งหลาย สตฺถา อันว่าสัพพัญญูพระ \r\nพุทธเจ้าตนเป็นครูแก่คนแลเทวดาทั้งหลายอันยังธรมานตั้งอยู่ หื้อแล้วพุทธกิจ 5 ประการ เอกํ สมยํ ในกาลคาบ 1 พระ \r\nพุทธเจ้าตนมีมหากรุณาก็เอาอรหันตากับทั้งมหาอานนท์เถรเจ้า แม้นพระยาอินทร์ พระยาอโศกตนเป็นเจ้าเมืองกุสินารา \r\nก็ไปเป็นอุบาสกแห่งพระพุทธเจ้า… \r\nz. …เหตุดั่งอั้นอาจารย์เจ้าจึงขอดคาถาว่า  สิงฺคุตตเร มโนรมฺเม กกฺกุสนฺโธ สตฺถาวาโห ธมฺมกรณํ ฐเปติ โกนาคมโน \r\nธมฺมปชฺโช สุวณฺณทณฺฑํ ฐเปติ กสฺสโป สิริสมฺปนฺโน สุวณฺณจีวรํ ฐเปติ โคตโม สากฺยปุงฺคโว โลกหิตายอฏฺฐเกสญฺจ \r\nฐเปติ จตาเต มหาธาตุโย อหํ วนฺทามิ สิรสา เตสํ เยว คุเณน สพฺพทุกฺขา ปมุญจิสฺสามิ ดังนี้ ไปชู่วันชู่คืนไจ้ๆ ก็เที่ยง \r\nจักได้ถึงสุข 3 ประการ มีนิพพานเป็นยอด บ่อย่าชะแล… \r\nผูก 3 \r\na. เอกํ สมยํ สตฺวา ชนปทรจาริกญฺจมโน ฯ สาธโว ดูราสัปปุริสะทั้งหลาย เอกํ สมยํ ยังมีในกาลคาบ 1 สตฺถา อันว่า \r\nสัพพัญญูพระพุทธเจ้าตนเป็นครูแก่คนแลเทวดาทั้งหลาย ก็บังเกิดมหากรุณามักใคร่สั่งสอนโผดสัตว์โลกทั้งหลาย ก็เอา \r\nภิกขุสังฆอรหันตาทั้งหลาย มีมหาอานนทเถรเจ้าเป็นปัจฉาสมณะกับทั้งพระยาอินทาธิราชถือเอาฉัตรกั้งภายบน… \r\nz. …เมื่อเทวดาอินทร์พรหมลงมาบูชาชินธาตุเจ้านั้น  หากหื้อยินปรากฏรสหอมกลิ่นคันธะดอกไม้ของหอมอบรมทั้งมวล \r\nประการ 1 ปรากฏได้ยินเสียงตุรินนตรี ฆ้อง กลองเป็นต้น  เหตุเขาเจ้ามาสงเสพบูชาธาตุเจ้านั้นแล  บุคคลทั้งหลายอย่า \r\nกระทำอนาทร อย่าเสียอันร้ายตกในเขตน้ำบ่อที่นั้นบ่ดี  เทวดาบ่พึงใจย่อมกระทำหื้อเป็นภัยแล  บุคคลผู้ใดได้ไหว้แลบูชา \r\nคารวะครบยำธาตุเจ้าดั่งกล่าวมานี้ ก็จักหื้อแล้วยัง(โล)กียสุขในเมืองคน แลชั้นฟ้าตราบถึงนิพพานบ่อย่าชะแล… \r\nผูก 4 \r\na. นโม ตสฺสตฺถุ ฯ วนฺทิตฺวา สรีรสา พุทฺธํสทฺธมฺมํ คณุตฺตมํ อิทมฺปิ ปา สารีริกธาตุกถํร วกฺขามีติ ฯ  สาธโว ดูรา \r\nสัปปุริสะทั้งหลาย  ทีนี้เราจักกล่าวตำนานพระบาทเจ้าแลสารีริกธาตุ พระเจ้าอันมาถปันนาตั้งไว้ในเมืองทั้งหลายนั้นหื้อ \r\nแจ้ง  ผู้มีปัญญาพึงรู้ดังจักวิสัชนาไปหน้านี้เทอะ  เอกํสมยํ ยังมีในกาลคาบ 1 คือในเมื่อพระพุทธเจ้าได้ตรัสปัญญา \r\nสัพพัญญูเป็นพระแล้ว เทศนาสั่งสอนสัตว์ทั้งหลายไจว้ ๆ นั้นได้ซาววัสสาวันนั้น… \r\nz. …เสลบรรพตฐานที่นี้ภายหน้าจักปรากฏว่า ศิลาผาแรม หมื่นชะแล  ไผหันก็จักว่าดอยผาแรม ชะแล  แม่น้ำอันนี้ก็ได้ \r\nชื่อว่าแม่น้ำพระเจ้าพระเจ้ามาแรม หมื่นชะแล  เมืองอันนี้ก็จักได้ชื่อว่า เมืองพระเจ้ามานอนแรม หมื่นชะแล  เมืองอันนี้ \r\nคนใจบาป หาศีลบ่ได้ แลมาอยู่ก็บ่ได้ชะแล  เทวดาอารักษ์บ่พึงใจ จักกระทำหื้อเป็นอันตรายมากนักชะแล  พระพุทธเจ้า \r\nทำนายฉันนี้แล้ว  ตกวันลุนรุ่งเช้าก็เสด็จไปสู่ทิศหนลวงงึมพุ้นก็มีแล… \r\n \r\nผูก 8 \r\na. นโม ย ฯ โยนกโลกสฺมึ ภควา จาริกญจรติ ฯ ดูราโสตุชนสัปปุริสะทั้งหลาย  พระพุทธเจ้าแห่งเราก็เอาอรหันตา พระยา \r\nอินทร์ พระยาอโศกไปจระเดินโผดสัตว์แลคนทั้งหลายในเมืองระเขตชู่แห่งแล้ว ก็เสด็จเข้ามาในละแว่นแคว้นเมืองโยนกโลก \r\nคือเมืองยวน ก็มีแล พระพุทธเจ้าก็เข้าไปถึงเมืองพยากไปถึงแม่น้ำอัน 1 ชื่อว่าพยัคฆนที คือว่าแม่น้ำพยาก แล้วพระพุทธ \r\nเจ้าก็สีฟันซ่วยหน้าแล้วนั่งอยู่ในที่นั้น … \r\nz. …ตน 1 คือจุฬกัสสปเถระน้อยเมือนิพพานในระหว่างดอยเมืองมิถิลา คือเมืองห้อ เมืองแส  ตน 1 แล คืออัสสชิเถระแล \r\nอตุลเถระ 2 ตนนี้นิพพานในดอยพระบาทผาน้อยเมืองลา ที่หัวแคว้นล้อแล้ว เอาใส่หีดผาแก้วไว้นั้น 1 แล  พระยาอินทร์ \r\nเมือพิจารณารักษาคราบมหาเถรเจ้าทั้ง 2 ในถ้ำพระบาทผาน้อยที่นั้นดีแล้ว ก็สยองไปด้วยลวงบนหนอากาศ ก็ไปเข็ิดทัน \r\nพระพุทธเจ้าที่ดอยเกิ้งเชียงใหม่ที่นั้นเล่าก็มีวันนั้นแล…", "Foliation / pagination": "Phuk 1 : 1B-22B (alphabetical order in Northern Thai) 2B-13B ก-ก ปลาย, 14B-22B ข-ไข สุด Phuk 2 : 1B-33B (alphabet. order in Northern Thai) 1B-13B ฅ-ฅ ปลาย, 14B-26B ง-ง ปลาย, 27B-33B จ-เจ สุด Phuk 3 :", "Country": "Thailand", "Province": "Nan", "District": "Pua", "Repository": "Wat Hia", "Material": "Palm-leaf", "Language(s)": "Pali-Northern Thai", "Script": "Tham Lanna", "Description": "Phuk 1 : 49x482 mm., 22 folios, 1 bundle, 1-4 lines, 2 holes, long chat pit thong Phuk 2 : 48x484 mm., 33 folios, 1 bundle, 1-4 lines, 2 holes, long chat pit thong Phuk 3 : 48x484 mm., 20 folios, 1 bu"}, "images": [], "iiifThumb": "", "pages": [], "diagramPages": 0, "related": [{"facet": "temple", "value": "Wat Hia", "label": "Wat Hia", "items": [{"id": 445, "title": "Cat ha wan di wan hai, Ao khong hue tan, Kin khao mai"}, {"id": 450, "title": "Hong khwan khao, Withi suep cata khao"}, {"id": 423, "title": "Kam su khwan nya, Kam suep cata"}, {"id": 426, "title": "Kong phikkhu sangkha cao"}, {"id": 430, "title": "Lakkhana puttha hup cao"}, {"id": 429, "title": "Nangsue wen tan"}]}, {"facet": "genre", "value": "tamnan_chronicle", "label": "Chronicle (Tamnan) · ตำนาน", "items": [{"id": 4833, "title": "Anakata putthawong"}, {"id": 3410, "title": "Anakataputthawongsa"}, {"id": 133, "title": "Anakatawang pha cao sip su"}, {"id": 3452, "title": "Anakatawong"}, {"id": 3335, "title": "Anakhatawong"}, {"id": 6667, "title": "Anakhotwong"}]}, {"facet": "province", "value": "Nan", "label": "Nan", "items": [{"id": 319, "title": "Ao khwan khao, Kam su khwan khwai"}, {"id": 3134, "title": "Buddhābhiseka"}, {"id": 445, "title": "Cat ha wan di wan hai, Ao khong hue tan, Kin khao mai"}, {"id": 462, "title": "Cata sam can, Cata phu nying, etc."}, {"id": 460, "title": "Ha wan sappa"}, {"id": 535, "title": "Haek na, Khao pha mueang kaeo, Sut thon khon pen phanyat, etc. "}]}], "hasReader": false}, "annotation": {"notes": "", "tags": []}}