{
 "schema": 1,
 "id": "waan",
 "level": "kind",
 "parent": null,
 "names": {
  "th": "ว่าน",
  "roman": "waan",
  "en": "Waan (sacred tuber)",
  "aliases": {
   "th": [
    "ว่านมงคล",
    "ว่านยา",
    "เนื้อว่าน"
   ],
   "roman": [
    "wan",
    "wahn",
    "nuea waan"
   ],
   "en": [
    "power plant",
    "sacred herb",
    "magical tuber"
   ]
  }
 },
 "region": [
  "th",
  "th-north"
 ],
 "axes": {
  "class": "khong_thammachat",
  "functions": [
   "metta_maha_niyom",
   "maha_saneh",
   "chok_lap"
  ],
  "materials": [
   "nuea_waan"
  ],
  "figures": [
   "natural",
   "pot"
  ]
 },
 "form": {
  "type": "plant",
  "shape_th": "หัวว่านหรือเหง้า — ปลูกในกระถาง ตากแห้งทั้งหัว แกะเป็นรูป หรือบดเป็นผงใส่ของอื่น",
  "shape_en": "A rhizome or tuber: potted and growing, dried whole, carved into a figure, or ground to powder for the filling of other charms",
  "size_mm": null,
  "wearable_th": "ห้อยได้เมื่อแห้งหรือแกะแล้ว ต้นสดตั้งไว้ที่บ้าน",
  "wearable_en": "Worn only once dried or carved; the living plant stays home in its pot",
  "notes_en": "The one kind in this register that may still be alive. A carved ว่านนางกวัก is a Nang Kwak by form and waan by material; the material is what this record describes."
 },
 "iconography": [
  {
   "th": "หัวว่านทั้งหัว ไม่มีรูป",
   "en": "the whole tuber, unfigured"
  },
  {
   "th": "แกะเป็นนางกวักหรือรูปอื่นเมื่อตำราสั่ง",
   "en": "carved into Nang Kwak or another figure when a treatise calls for it"
  }
 ],
 "origin": {
  "wat_slug": null,
  "wat_th": "",
  "wat_en": "",
  "maker_th": "",
  "maker_en": "",
  "era_th": "ตำราไม่ระบุปี ใช้ว่านเป็นของประกอบตลอดเล่ม",
  "era_en": "Undated; the treatise assumes ว่าน as a stock ingredient throughout",
  "place_th": "ทั่วไป โดยเฉพาะภาคเหนือ",
  "place_en": "Thailand generally; the material axis notes northern practice is particularly rich",
  "first_attested": ""
 },
 "diagnostics": [
  {
   "th": "เป็นพืช — หัว เหง้า หรือต้นสด ไม่ใช่ผงอัดพิมพ์",
   "en": "It is a plant part: a tuber, rhizome or living stem, never a pressed tablet",
   "source": "s:holding-key",
   "tier": "catalogue"
  },
  {
   "th": "เนื้อว่านแก่ด้วยการแห้งและหด ไม่ใช่สนิมหรือคราบ",
   "en": "Ages by drying and shrinking, not by patina or crust — the material axis's dating signal for เนื้อว่าน",
   "source": "s:vault-materials",
   "tier": "catalogue"
  },
  {
   "th": "ตำราเรียกว่านตามหน้าที่: ว่านนางกวักแกะเป็นนางกวัก ว่านเพชรน้อย ว่านเพชรใหญ่ ว่านเพชรสังฆาต บดทำหนุมานและลูกอม",
   "en": "The treatise names species by job: ว่านนางกวัก carved into Nang Kwak; ว่านเพชรน้อย, ว่านเพชรใหญ่ and ว่านเพชรสังฆาต ground into Hanuman figures and invulnerability pellets",
   "source": "s:ms6983",
   "tier": "catalogue"
  },
  {
   "th": "ชื่อว่านบอกงาน — ว่านดอกทอง ว่านนางกวัก — และในตลาดคำว่า ว่าน ชนกับ กว่าน",
   "en": "The species name states the job (ว่านดอกทอง for attraction, ว่านนางกวัก for trade); in listings the bare term collides with กว่าน 'than', which the search excludes",
   "source": "s:vault-materials",
   "tier": "catalogue"
  },
  {
   "th": "ต้นสดในกระถางกับหัวแห้งเป็นของชนิดเดียวกันคนละช่วงชีวิต ตลาดขายทั้งสอง",
   "en": "A potted living plant and a dried tuber are the same kind at two moments; the trade sells both",
   "source": "s:amulet-reference",
   "tier": "tradition"
  }
 ],
 "confusable_with": [
  {
   "id": "si-phueng",
   "tell_th": "ว่านเป็นพืช · สีผึ้งเป็นขี้ผึ้งหุงในตลับที่อาจใส่ว่าน",
   "tell_en": "Waan is a plant; charm wax is a cooked salve in a tin that may contain waan as an ingredient. One is alive, one is finished."
  },
  {
   "id": "khot-kala",
   "tell_th": "คดกะลาเป็นก้อนหินที่พบ · ว่านงอกได้",
   "tell_en": "Both are natural class; a khot is a stone-hard nodule found and kept as is, a waan grows and can be planted."
  }
 ],
 "market": {
  "search": [
   "ว่าน"
  ],
  "excludes": [
   "กว่าน"
  ],
  "tier": "retail"
 },
 "media": {
  "commons_categories": [],
  "commons_files": [
   "File:ว่านมหาลาภ.jpg"
  ],
  "wanted_en": "No free Commons file found on 2026-09-02 for ว่าน as a charm (Commons searches return botanical species pages only). Wanted: a potted ว่านนางกวัก or ว่านดอกทอง beside a dried tuber, and one carved piece."
 },
 "images": [
  {
   "file": "waan/waan-jpg-dc92ca.jpg",
   "source": "commons",
   "title": "File:ว่านมหาลาภ.jpg",
   "url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ed/%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A0.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original",
   "page_url": "https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=196501927",
   "license": "CC BY-SA 3.0",
   "license_url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0",
   "author": "เจษฎา33304",
   "credit": "Own work",
   "view": "other",
   "alt_th": "ว่าน",
   "alt_en": "Waan (sacred tuber) — ว่านมหาลาภนิยมปลูกเป็นไม้มงคลเพื่อเรียกทรัพย์",
   "sha256": "7d7cfa7dd092724ef0055f0165927313eae9e5d51dacfe495a1460fb7b78c0ee",
   "width": 3120,
   "height": 4160,
   "primary": true
  }
 ],
 "text": {
  "what_th": "ว่านคือพืชมีฤทธิ์ — หัวหรือเหง้าที่ปลูก ตากแห้ง แกะ หรือใส่กระถาง คุณอยู่ที่ชนิดและการเลี้ยง เป็นชนิดเดียวในหน้านี้ที่ยังมีชีวิตได้ บางคนรดน้ำให้",
  "what_en": "A plant of power — a rhizome or tuber grown, dried, carved or potted, its virtue in the species and the keeping. The one kind on this page that can still be alive; some keepers water theirs.",
  "story_th": "ตำราไม่มีสูตรว่านของตัวเอง เพราะว่านอยู่ในสูตรของคนอื่นทั้งเล่ม ให้แกะว่านนางกวักเป็นนางกวักใส่ถุงเงิน บดว่านเพชรน้อย ว่านเพชรใหญ่ ว่านเพชรสังฆาต กับแม่เหล็กและหินแลงปั้นลูกอมคงกระพัน หรือผสมใบไม้เผาปั้นหนุมาน คาถาปลุกเสือเรียก หัวว่านเปราะ ไพล ตะไคร้ ตามชื่อ ในตลาดขายทั้งต้นในกระถางและเป็นมวลสารในสีผึ้ง น้ำมัน และล็อกเก็ตกุมาร",
  "story_en": "The treatise never gives waan a recipe of its own because it is in everyone else's: ว่านนางกวัก is carved into a Nang Kwak and put in a money bag; ว่านเพชรน้อย, ว่านเพชรใหญ่ and ว่านเพชรสังฆาต are ground with lodestone and laterite into an invulnerability pellet, or with burnt sacred leaves into a Hanuman; the tiger-waking katha calls on the tubers proh, phlai and lemongrass by name. The market sells it two ways — a living plant in a pot, and a named ingredient inside love-wax, oils and kuman lockets. Some keepers water theirs.",
  "keeping_th": "ไม่มีผู้อยู่ ไม่ต้องเซ่น แต่ต้นสดต้องรดน้ำ",
  "keeping_en": "Nobody home, nothing owed in the spirit sense; a living one needs water and light like any plant, which is the closest this class comes to upkeep. Safe to adopt with unknown history."
 },
 "sources": [
  "s:holding-key",
  "s:vault-classes",
  "s:vault-materials",
  "s:vault-functions",
  "s:ms6983",
  "s:amulet-reference",
  "s:tradition"
 ],
 "provenance": {
  "default": {
   "tier": "tradition",
   "source": "s:tradition"
  },
  "fields": {
   "axes": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:vault-classes"
   },
   "text.what_en": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:holding-key"
   },
   "text.keeping_en": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:vault-classes"
   },
   "market": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:holding-key"
   },
   "text.story_en": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:ms6983",
    "note": "bilingual.md lines 2422, 2634, 2775, 2846, 3994; market forms: s:amulet-reference"
   },
   "form.shape_en": {
    "tier": "tradition",
    "source": "s:amulet-reference"
   }
  }
 },
 "confidence": "medium",
 "needs_verification": true,
 "updated": "2026-09-02",
 "class_facts": {
  "key": "khong_thammachat",
  "term": "เครื่องรางธรรมชาติ",
  "roman": "khrueang rang thammachat",
  "en_gloss": "natural talisman",
  "resident": "none",
  "upkeep": "none",
  "provenance_sensitivity": "low",
  "definition": "Power inherent in a rare natural object rather than conferred by rite: เหล็กไหล (leklai, a living metal), กะลาตาเดียว (a one-eyed coconut), certain woods, stones and animal parts. Impersonal but NOT consecration-based — a third thing, neither Buddha-amulet nor spirit-vessel.",
  "confidence": "medium"
 },
 "function_terms": [
  {
   "key": "metta_maha_niyom",
   "term": "เมตตามหานิยม",
   "roman": "metta maha niyom",
   "en": "loving-kindness and wide popularity",
   "definition": "Broad social favour — people are well-disposed, superiors are lenient, customers return. Built on เมตตา, the Buddhist virtue, and respectable to carry and to sell."
  },
  {
   "key": "maha_saneh",
   "term": "มหาเสน่ห์",
   "roman": "maha saneh",
   "en": "powerful attraction, allure",
   "definition": "Personal and frequently erotic attraction, directed at a particular person rather than at a room. Overlaps the love-wax (สีผึ้ง) and น้ำมันพราย material tradition."
  },
  {
   "key": "chok_lap",
   "term": "โชคลาภ",
   "roman": "chok lap",
   "en": "luck and windfall",
   "definition": "Fortune arriving from outside — lottery, gifts, unexpected gain. โชค is the luck, ลาภ the thing that turns up because of it."
  }
 ],
 "material_terms": [
  {
   "key": "nuea_waan",
   "term": "เนื้อว่าน",
   "roman": "nuea waan",
   "en": "sacred-herb paste",
   "definition": "Paste of ว่าน — the sacred tubers and herbs gathered under prescribed conditions. Northern practice is particularly rich here. Ages by drying and shrinking rather than by patina. The manuscripts carry ว่าน heavily — คาถาเสกว่าน, formulae for consecrating the herb — so this term joins the two corpora directly, once the กว่าน collision is excluded."
  }
 ],
 "region_terms": [
  {
   "key": "th",
   "th": "ทั่วประเทศไทย",
   "en": "Thailand, not regionally specific"
  },
  {
   "key": "th-north",
   "th": "ล้านนา · ภาคเหนือ",
   "en": "Lanna / Northern Thailand"
  }
 ],
 "market_stats": {
  "listings": 339,
  "priced": 339,
  "median_thb": 149.0,
  "typical_thb": [
   59.0,
   400.0
  ],
  "source": "s:catalog-db",
  "tier": "catalogue",
  "note": "title matches only; delete-then-test excludes applied"
 },
 "primary_image": {
  "file": "waan/waan-jpg-dc92ca.jpg",
  "source": "commons",
  "title": "File:ว่านมหาลาภ.jpg",
  "url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ed/%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A0.jpg?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original",
  "page_url": "https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=196501927",
  "license": "CC BY-SA 3.0",
  "license_url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0",
  "author": "เจษฎา33304",
  "credit": "Own work",
  "view": "other",
  "alt_th": "ว่าน",
  "alt_en": "Waan (sacred tuber) — ว่านมหาลาภนิยมปลูกเป็นไม้มงคลเพื่อเรียกทรัพย์",
  "sha256": "7d7cfa7dd092724ef0055f0165927313eae9e5d51dacfe495a1460fb7b78c0ee",
  "width": 3120,
  "height": 4160,
  "primary": true
 },
 "tier_labels": {
  "en": {
   "catalogue": "Catalogue — checkable against the corpus (catalog.db, a transcribed treatise)",
   "cited": "Cited — a named external source, linked",
   "tradition": "Tradition — general knowledge of the wider tradition, hedged",
   "inference": "Inference — this project's own reasoning from the above",
   "field": "Field — someone stood there"
  },
  "th": {
   "catalogue": "จากคลัง",
   "cited": "อ้างอิงแหล่ง",
   "tradition": "ตามประเพณี",
   "inference": "อนุมาน",
   "field": "พบเห็นเอง"
  }
 }
}