{
 "schema": 1,
 "id": "lek-lai",
 "level": "kind",
 "parent": null,
 "names": {
  "th": "เหล็กไหล",
  "roman": "lek lai",
  "en": "Lek lai (living iron)",
  "aliases": {
   "th": [
    "เหล็กไหลเงินยวง",
    "เหล็กไหลเพชรดำ",
    "เหล็กไหลท้องปลาไหล",
    "เหล็กไหลปีกแมลงทับ",
    "รังเหล็กไหล",
    "ขี้เหล็กไหล"
   ],
   "roman": [
    "leklai",
    "lek-lai",
    "lekhlai"
   ],
   "en": [
    "living metal",
    "cave iron",
    "batu serandak (Malay)"
   ]
  },
  "other_scripts": {
   "ms": "batu serandak"
  }
 },
 "region": [
  "th",
  "my"
 ],
 "axes": {
  "class": "khong_thammachat",
  "functions": [
   "khong_kraphan",
   "maha_ut",
   "khlaeo_khlat"
  ],
  "materials": [
   "nuea_loha"
  ],
  "figures": [
   "natural"
  ]
 },
 "form": {
  "type": "natural",
  "shape_th": "ก้อนหรือแท่งโลหะสีดำอมน้ำเงิน ผิวมันวาว มักใส่ตลับหรือบรรจุในตะกรุด",
  "shape_en": "A dark, blue-black metallic mass or rod with a lustrous surface, usually cased or sealed in a tube for wearing",
  "size_mm": null,
  "wearable_th": "ห้อยคอในตลับ หรือฝังในตะกรุด",
  "wearable_en": "Worn cased at the neck or sealed inside a takrut tube",
  "notes_en": "materials uses the vault's 'metal, unspecified' key on purpose: the vocabulary has no lek-lai key and the tradition itself disagrees about what the substance is."
 },
 "iconography": [
  {
   "th": "ไม่มีรูป — ก้อนโลหะดำ",
   "en": "no figure; a dark metal mass"
  }
 ],
 "origin": {
  "wat_slug": null,
  "wat_th": "",
  "wat_en": "",
  "maker_th": "",
  "maker_en": "",
  "era_th": "",
  "era_en": "",
  "place_th": "ถ้ำ ตามความเชื่อ — ไทยและมาเลเซีย",
  "place_en": "Caves, per the belief; Thailand and Malaysia (Malay batu serandak)",
  "first_attested": "พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 entry, per Thai Wikipedia; the treatise quotes the 2542 edition's definition of เครื่องราง, which names เหล็กไหล"
 },
 "diagnostics": [
  {
   "th": "วิกิพีเดียไทยแบ่งสามชั้น: เหล็กไหล (มันวาว ยืดได้ด้วยไฟ) · รังเหล็กไหล (ด้านกว่า ยืดไม่ได้) · ขี้เหล็กไหล (คล้ายขี้ผึ้ง ดำด้าน เปราะ)",
   "en": "Thai Wikipedia grades three tiers: lek lai proper (lustrous, drawn out by fire), rang lek lai 'the nest' (duller, does not draw), and khi lek lai 'the residue' (wax-like, matte black, brittle)",
   "source": "s:th-wiki-lek-lai",
   "tier": "cited"
  },
  {
   "th": "ชื่อชนิดตามสี: เงินยวง เพชรดำ ท้องปลาไหล ปีกแมลงทับ",
   "en": "Named varieties by colour: เงินยวง silver, เพชรดำ black diamond, ท้องปลาไหล eel-belly, ปีกแมลงทับ beetle-wing, among others in the article",
   "source": "s:th-wiki-lek-lai",
   "tier": "cited"
  },
  {
   "th": "ประกายรุ้งบนผิวคือการแทรกสอดของฟิล์มบาง ตามคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ในบทความ",
   "en": "An iridescent rainbow sheen is thin-film interference, per the article's sceptical section, which names low-melting metals and alloys (gallium, mercury), meteorite and silicates as what samples turn out to be",
   "source": "s:th-wiki-lek-lai",
   "tier": "cited"
  },
  {
   "th": "ตำนานให้ตัดด้วยน้ำผึ้งและไฟ: ทาน้ำผึ้ง ลนไฟให้ยืดเป็นเส้นจนขาด คนธรรมดาตัดไม่ได้",
   "en": "The lore's harvest: honey is smeared near it and fire played on it until it stretches to the honey as a thread and parts; ordinary people cannot take it, and it shocks the hand",
   "source": "s:th-wiki-lek-lai",
   "tier": "cited"
  },
  {
   "th": "ราชบัณฑิตยสถานยกเหล็กไหลเป็นตัวอย่างของ เครื่องราง คู่กับตะกรุดและผ้ายันต์ คาถาปลุกเสือในตำราก็ปลุก เครื่องเหล็กไหลแลทองแดง",
   "en": "The Royal Institute Dictionary lists lek lai beside takrut and yantra cloth as its examples of เครื่องราง; the treatise quotes that definition, and its tiger-waking katha wakes 'the lek lai and copper things' too",
   "source": "s:ms6983",
   "tier": "catalogue"
  },
  {
   "th": "หมวดที่ของปลอมชอบที่สุด — คำเตือนเรื่องหมวด ไม่ใช่เรื่องชิ้น",
   "en": "The holding key calls it the category every faker loves; a caution about the category, never about a piece",
   "source": "s:holding-key",
   "tier": "catalogue"
  }
 ],
 "confusable_with": [
  {
   "id": "khot-kala",
   "tell_th": "คดกะลาเป็นก้อนแข็งในมะพร้าว ไม่มีประกายโลหะ · เหล็กไหลเป็นโลหะดำมันวาว",
   "tell_en": "A khot is a stone-hard nodule from inside a coconut with no metallic sheen; lek lai is a lustrous dark metal. Both natural class, found not made."
  },
  {
   "id": "bia-kae",
   "tell_th": "เบี้ยแก้เป็นหอยเบี้ยบรรจุปรอทปิดด้วยชันโดยพระ — ของทำ · เหล็กไหลอ้างว่าพบ",
   "tell_en": "A bia kae is a cowrie sealed over quicksilver by a monk — a made object; lek lai claims to be found. Listings pair them because both are 'living' fillings for a case."
  },
  {
   "id": "dat-lone",
   "tell_th": "เหล็กไหลเป็นของที่ 'พบ' ตามถ้ำและตัดด้วยน้ำผึ้งกับไฟ · ดั๊ตโลนของพม่าเป็นของที่ 'หุง' ขึ้นตามวิชาไวซา",
   "tell_en": "Lek lai is found — harvested from cave rock with honey and fire, class khong_thammachat; the Burmese dat-lone is made — fired by a weikza practitioner from metals and mercury. Found or fired is the question that separates them."
  }
 ],
 "market": {
  "search": [
   "เหล็กไหล"
  ],
  "excludes": [],
  "tier": "retail"
 },
 "media": {
  "commons_categories": [],
  "commons_files": [],
  "wanted_en": "No free Commons file found on 2026-09-02 (searches 'Lek lai' and เหล็กไหล return unrelated files; no Category:Lek lai). Wanted: a cased specimen with a scale bar, and a 'nest' piece beside a 'residue' piece."
 },
 "images": [],
 "text": {
  "what_th": "โลหะดำมันวาวที่เชื่อว่ามีชีวิต ตัดจากถ้ำด้วยพิธี ว่ากินน้ำผึ้งและกันคมอาวุธ ฤทธิ์อยู่ในตัวของมันเอง เป็นหมวดที่ของปลอมชอบที่สุด ซึ่งเป็นคำเตือนในตัว",
  "what_en": "A dark lustrous metal the tradition holds to be alive — drawn from caves by rite, said to drink honey and turn aside blades. Power inherent in the thing itself; the category every faker loves, which is its own caution.",
  "story_th": "ความเชื่อว่าเหล็กไหลอยู่ในถ้ำ มีเทวดา ผีป่า พญานาค หรือยักษ์รักษา คนธรรมดาตัดไม่ได้ ต้องมีบุญหรือวิชาอาคม ผู้ตัดทาน้ำผึ้งแล้วลนไฟจนเหล็กไหลยืดมาถึงน้ำผึ้งเป็นเส้นแล้วขาด ใครมีติดตัว มีด ปืน ดินระเบิดใช้ไม่ได้ วิกิพีเดียไทยแบ่งสามชั้น ตั้งชื่อชนิดตามสี อ้างพจนานุกรม พ.ศ. ๒๕๒๕ แล้วอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ว่าเป็นโลหะจุดหลอมต่ำ อุกกาบาต หรือซิลิเกต ประกายรุ้งเกิดจากฟิล์มบาง",
  "story_en": "The lore puts it in caves under the guard of devas, forest spirits, naga or giants; only merit or wichaa lets a person take it, and the harvest is done with honey smeared nearby and fire played on the mass until it stretches to the honey as a thread and parts. Near its keeper, the belief goes, blades, guns and gunpowder fail. Thai Wikipedia grades it — the metal, its 'nest', its 'residue' — names varieties by colour, dates the dictionary entry to B.E. 2525, and then explains the samples as low-melting metals or alloys, meteorite or silicate, with the rainbow sheen as thin-film interference. Both halves belong in the record.",
  "keeping_th": "ไม่มีผู้อยู่ ไม่ต้องเลี้ยง บางสายถวายน้ำผึ้งตามตำนาน — เป็นมารยาทจากเรื่องเล่า ไม่ใช่กฎของหมวด",
  "keeping_en": "Nobody home, nothing owed by the class. Some keepers offer honey because the lore says it drinks it; that is a courtesy from the story, not an upkeep the vocabulary records. Safe to adopt with unknown history; the risk is the price, not the spirit."
 },
 "sources": [
  "s:holding-key",
  "s:vault-classes",
  "s:vault-materials",
  "s:vault-functions",
  "s:ms6983",
  "s:th-wiki-lek-lai",
  "s:tradition"
 ],
 "provenance": {
  "default": {
   "tier": "cited",
   "source": "s:th-wiki-lek-lai"
  },
  "fields": {
   "axes": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:vault-classes"
   },
   "text.what_en": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:holding-key"
   },
   "text.keeping_en": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:vault-classes",
    "note": "honey offering: tradition"
   },
   "market": {
    "tier": "catalogue",
    "source": "s:holding-key"
   },
   "form": {
    "tier": "tradition",
    "source": "s:tradition"
   },
   "names.aliases": {
    "tier": "cited",
    "source": "s:th-wiki-lek-lai",
    "note": "variety names from the article; romanisations inference"
   }
  }
 },
 "confidence": "medium",
 "needs_verification": true,
 "updated": "2026-09-02",
 "class_facts": {
  "key": "khong_thammachat",
  "term": "เครื่องรางธรรมชาติ",
  "roman": "khrueang rang thammachat",
  "en_gloss": "natural talisman",
  "resident": "none",
  "upkeep": "none",
  "provenance_sensitivity": "low",
  "definition": "Power inherent in a rare natural object rather than conferred by rite: เหล็กไหล (leklai, a living metal), กะลาตาเดียว (a one-eyed coconut), certain woods, stones and animal parts. Impersonal but NOT consecration-based — a third thing, neither Buddha-amulet nor spirit-vessel.",
  "confidence": "medium"
 },
 "function_terms": [
  {
   "key": "khong_kraphan",
   "term": "คงกระพัน",
   "roman": "khong kraphan",
   "en": "invulnerability to blades",
   "definition": "The body cannot be cut or pierced. Classically paired with ชาตรี in the martial compound คงกระพันชาตรี. Says nothing about firearms — that is มหาอุด."
  },
  {
   "key": "maha_ut",
   "term": "มหาอุด",
   "roman": "maha ut",
   "en": "stopping projectiles / misfire",
   "definition": "Literally \"greatly stopped-up\". The gun jams, misfires, or the shot does not penetrate. The efficacy is located in the weapon, not the body."
  },
  {
   "key": "khlaeo_khlat",
   "term": "แคล้วคลาด",
   "roman": "khlaeo khlat",
   "en": "evasion, narrow escape",
   "definition": "Harm passes by — the accident happens to the next vehicle, the bullet goes wide, you left the building early. Distinct in kind from คงกระพัน: nothing strikes you at all, so nothing needs to be resisted."
  }
 ],
 "material_terms": [
  {
   "key": "nuea_loha",
   "term": "เนื้อโลหะ",
   "roman": "nuea loha",
   "en": "metal (unspecified)",
   "definition": "Metal, unspecified. Common in listings precisely because it commits to nothing. Recorded as its own term rather than resolved, because the vagueness is itself the datum — a seller who can name the alloy usually does."
  }
 ],
 "region_terms": [
  {
   "key": "th",
   "th": "ทั่วประเทศไทย",
   "en": "Thailand, not regionally specific"
  },
  {
   "key": "my",
   "th": "มาเลเซีย",
   "en": "Malaysia"
  }
 ],
 "market_stats": {
  "listings": 34,
  "priced": 34,
  "median_thb": 90.0,
  "typical_thb": [
   66.86,
   229.0
  ],
  "source": "s:catalog-db",
  "tier": "catalogue",
  "note": "title matches only; delete-then-test excludes applied"
 },
 "primary_image": null,
 "tier_labels": {
  "en": {
   "catalogue": "Catalogue — checkable against the corpus (catalog.db, a transcribed treatise)",
   "cited": "Cited — a named external source, linked",
   "tradition": "Tradition — general knowledge of the wider tradition, hedged",
   "inference": "Inference — this project's own reasoning from the above",
   "field": "Field — someone stood there"
  },
  "th": {
   "catalogue": "จากคลัง",
   "cited": "อ้างอิงแหล่ง",
   "tradition": "ตามประเพณี",
   "inference": "อนุมาน",
   "field": "พบเห็นเอง"
  }
 }
}